สร้างอีกเขื่อนกั้นแม่น้ำโขง ลาวเอาแน่เดินหน้าที่ปากแบงเฉียดชายแดนไทยด้านเชียงรายแค่ 96 กม. ชาวบ้านโวยหวั่นผลกระทบ

0

16586703_10211160683268855_2133173816_o

เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ 2560 ที่วัดพระธาตุผาเงา อ.เชียงแสน จ.เชียงราย ได้มีการจัดเวทีให้ข้อมูลโครงการไฟฟ้าพลังน้ำเขื่อนปากแบง โดยผู้เข้าร่วมมาจังหวัดต่างๆ ในลุ่มน้ำโขง ทั้งภาคเหนือและภาคอีสาน กว่า 200 คน ตัวแทนหน่วยงานราชการในพื้นที่ ตัวแทนหน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำน้ำโขง (นรข.) กรมเจ้าท่าภูมิภาคเชียงแสน

นางสาวนวลละออ วงศ์พินิจวโรดม ผู้อำนวยการ สำนักบริหารจัดการลุ่มน้ำโขง กรมทรัพยากรน้ำ กล่าวว่ากระบวนการแจ้ง การปรึกษาหารือล่วงหน้า และการจัดทำข้อตกลง (PNPCA) ซึ่งเกี่ยวกับการใช้น้ำในแม่น้ำโขง แนวทางการใช้น้ำจากลำน้ำหลัก ลำน้ำสาขา ตามระเบียบปฎิบัติของคณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง โดยข้อมูลโครงการเขื่อนปากแบง เริ่มเมื่อวันที่ 28 ตุลาคม 2559 ที่ทางสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชน (สปป.) ลาว ได้ส่งเอกสารเขื่อนปากแบงให้แก่คณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง (MRC) ต่อมามีการส่งจดหมายแจ้งไปยังประเทศสมาชิก (ไทย กัมพูชา เวียดนาม) และ อยู่ในกระบวนการตรวจสอบเอกสาร ของ MRC จากจำนวน 22 เล่ม (Technical Reviews Process) และกองเลขา MRC ได้ส่งหนังสือให้ประเทศภาคีสมาชิก เพื่อขอให้ประเทศตอบรับ โดยกระบวนการนี้ สปป.ลาว ขอนับเริ่มต้นเมื่อวันที่ 20 ธันวาคมปีที่ผ่านมา ใช้ระยะเวลา 6 เดือน ซึ่งหลังจากนี้กรมน้ำจะนำข้อมูลความกังวลของประชาชนไทย ส่งให้แก่ MRC ภายในวันที่ 17 มิถุนายน

นายภาดล ถาวรกฤชรัตน์ รองอธิบดีกรมทรัพยากรน้ำ กล่าวว่าระเบียบปฏิบัติ (PNPCA) นี้ 4 ประเทศต้องทำตาม ในกรณีน้ำสาขาที่ไหลลงแม่น้ำโขง สมมติว่าลาวอยากทำอะไร ก็แค่แจ้งให้ประเทศสมาชิกทราบ และพัฒนาได้เลย ในฤดูน้ำหลากในน้ำโขง หากประเทศใดอยากได้น้ำไปใช้ ก็แค่แจ้งให้อีก 3 ประเทศ หากฤดูฝนจะผันน้ำข้ามลุ่มน้ำ เช่นจะเอาน้ำโขงมาที่เจ้าพระยา ต้องปรึกษากับประเทศทั้ง 3 ก่อนว่าจะทำได้ไหม และถ้าในฤดูแล้งจะใช้น้ำในลุ่มน้ำ ต้องแจ้งล่วงหน้า (PC) โดยให้เวลา 6 เดือนตั้งแต่วันแจ้ง จะแก้ไขให้ เมื่อครบ 6 เดือนแล้ว 4 ประเทศ จะมีหน่วยงานกลาง เป็นกองเลขา MRCs เป็นตัวกลาง ตั้งผู้เชี่ยวชาญขึ้นมา
16667110_10211160683708866_1181235561_o
นายภาดลกล่าวว่า สำหรับผลกระทบข้ามพรมแดน (โครงการเขื่อนปากแบง) ศึกษายังไม่เรียบร้อยเนื่องจากแม้น้ำโขงยาวมาก การพูดถึงข้างบนสุดของลุ่มน้ำ ไปยังข้างล่างสุด ก็มีข้อจำกัด เราต้องปกป้องประชาชนเรา ถ้าเราไม่เข้าร่วม จะยิ่งยากกว่านี้ เพราะเหมือนจีนกับพม่า เขาไม่สนใจ เขาสร้างไปเลย ภาครัฐเราต้องเดินตามไปกระบวนการนี้ จะต้องทำอย่างไรให้เป็นมิตรกัน ขอให้ลาวให้ข้อมูลกับเรา

ทั้งนี้ในการประชุมมีการฉายวีดีทัศน์ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับโครงการเขื่อนปากแบง ซึ่งระบุข้อมูลว่าตัวเขื่อนตั้งอยู่บนแม่น้ำโขง ห่างจากชายแดนไทย-ลาว (ที่แก่งผาได อ.เวียงแก่น) 96 กิโลเมตร ลักษณะโครงการมีทางเรือผ่าน มีทางปลาผ่าน เขื่อนมีความยาว 1.6 กิโลเมตร สันเขื่อนกว้าง 10 เมตร โดยประเด็นสำคัญคือเรื่องระดับน้ำ โดยเขื่อนกักเก็บน้ำที่ระดับ 345 เมตรเหนือระดับน้ำทะเลปานกลาง (ม.รทก.) ต่อมามีการศึกษาทบทวน เพราะกังวลว่า น้ำจะท่วมที่แก่งผาได เกิดผลกระทบที่ฝั่งไทย ต่อมาจึงมีการทบทวนเพื่อลดระดับการกักเก็บน้ำ อยู่ที่ 340 ม.รทก ซึ่งต้องดูว่าจะท่วมบริเวณใดบ้าง โดยระยะทางจากเขื่อนถึง อ.เชียงของ 125 กิโลเมตร การบริหารจัดการเขื่อน กำหนดไว้ 2 ทางเลือก โดยจะมีผลกระทบในพื้นที่ลุ่มต่ำในพื้นที่ปากงาว ปากอิง แน่นอน ในประเด็นการอพยพของปลา จะมีการติดตั้งทางปลาผ่าน และมีกังหันปั่นไฟฟ้าที่เป็นมิตรกับปลา ให้ปลาสามารถผ่านไปได้ ช่องทางระบายน้ำ spillway เป็นแบบที่ปลาสามารถว่ายจะผ่านไปได้ และอีกช่องทางหนึ่ง คือช่องทางเรือผ่าน

ภาพโดย นพ.สมหมาย เอี๋ยวประดิษฐ์

ภาพโดย นพ.สมหมาย เอี๋ยวประดิษฐ์

นายสุริยา โคตะมี ประชาชนจากลุ่มน้ำสงครามตอนล่าง จ.นครพนม กล่าวว่าตนมีข้อสังเกตเรื่องบันไดปลา ในทางวิศวกรที่จะทำให้เป็นธรรมชาติ สิ่งกังวลคือ ปลาไม่ได้ผ่านการอบรมเรื่องการเดินทาง ปลาไม่ได้รู้ว่าจะขึ้นได้อย่างไร อีกสักเท่าไหร่จะได้ขึ้นได้ ช่องทางเดินเรือ ช่องทางหนึ่งของปลาขึ้น มันจะต้องมีการกักให้น้ำไหล และเป็นน้ำที่ไหลเร็วและแรง เรือใหญ่ขนาดที่มันขึ้นจะมีการถีบตัวมากที่จะส่งกำลังของเรือขึ้นไป ซึ่งน้ำปกติจะไหลอยู่แล้ว โอกาสน้อยมากที่ปลาจะขึ้นได้ การพยายามจะให้ปลาขึ้น เห็นรูปแบบจำลองของเขื่อน ระดับน้ำข้างบน ปลาจะงงมาก ยกตัวอย่าง กรณีเขื่อนไซยะบุรี ที่จะกักเก็บน้ำ 2 วัน และระบายน้ำเพื่อปั่นไฟ 1 วัน ทำให้เกิดปัญหาการขึ้นลงของน้ำในแม่น้ำโขงสูงมาก มีความกังวลที่จะก่อให้เกิดปัญหาความมั่นคงเรื่องอาหารของพี่น้องเรา รวมถึงผลกระทบเรื่องวิถีชีวิตวัฒนธรรมของชาวบ้าน

นายอิทธิพล คำสุข ประชาชนจากจังหวัดหนองคาย กล่าวถึงข้อกังวลเกี่ยวกับขอบเขตความเสมอภาคทางอธิปไตย มีความเสมอภาคแบบไหน เพราะเขื่อนอยู่ในอธิปไตยของเขา มีขอบเขตอย่างไร แล้วอธิปไตยของประเทศสมาชิกจะเสมอภาคกันอย่างไร หากน้ำท่วมเอ่อมาถึงฝั่งไทยนี่ ประเทศลาวจะชดเชยไหม หรือจะให้ประเทศไทยเป็นผู้ชดเชยเยียวยา คงไม่เป็นธรรม มาตราการในการแจ้งเตือนการปล่อยน้ำให้กับประเทศท้ายน้ำ จะแจ้งอย่างไร ใครจะได้รับการแจ้งเตือน จะมีระบบอย่างไร ยกตัวเอย่างเช่น วันจันทร์จะต้องปล่อยน้ำ แล้วพวกเราที่อยู่ท้ายน้ำแจ้งเตือนอย่างไร ในฤดูน้ำหลาก ผลกระทบจากจีนมีมวลน้ำมามากมาย เขื่อนปากแบงจะเอาอยู่ไหม ระดับหน้าน้ำหลากน้ำจะต้องปริ่มเขื่อนแน่นอน มวลน้ำมหาศาลมาจากเขื่อนจีน มาตรการของเขื่อนปากแบงจะเอาอย่างไร เขื่อนไซยะบุรีจะเอาอย่างไร พวกเราอยู่ท้ายน้ำจาก จ.เลย ถึง จ.นครพนม เฉพาะเขื่อนจีนอย่างเดียว ปี 2554 ระบายน้ำมาพวกเราก็ฉิบหายวายวอด

นายจู ปินปันคง ชาวบ้านบ้านเวียงเหนือง ต.เวียง อ.เชียงแสน กล่าวว่านอกจากเขื่อนแล้วตนพบว่าปัญหาจากการเดินเรือจีน ซึ่งมีใบพัดขนาดใหญ่ เวลาแล่นเรือไปมาก็ทำลายระบบนิเวศน้ำได้ ตะกอนทั้งหลายที่วิ่งไปวิ่งมา บริเวณที่อยู่ใต้แม่น้ำกก สาเหตุมาจากลำเรือจีนทั้งนั้น เรือจีนเป็นผลร้ายมากที่สุด หากมีการให้เรือจีนเดินไปถึงสุด จะยิ่งสร้างความเสียหาย

อนึ่ง การจัดเวทีให้ข้อมูลโครงการเขื่อนปากแบง จะมีการจัดทั้งหมด 4 ครั้ง ครั้งต่อไปจะจัดที่ จ.หนองคาย และจ.อุบลราชธานี ในเดือนมีนาคม และครั้งที่ 4 จะจัดที่จังหวัดเชียงรายในเดือนเมษายน

Share.

Comments are closed.