จีนเตรียมกวาดทำลายเขื่อนไฟฟ้านับร้อย

0


หมู่บ้านในหุบเขาทิศตะวันตกเฉียงใต้ของมณฑลเสฉวนของจีน เจ้าหน้าที่ได้ทำลายเขื่อนไฟฟ้า 7 แห่งที่สร้างกั้นแม่น้ำภายในปีนี้ เพื่อจัดการกับโครงการพัฒนาที่ผิดกฎหมายและคืนธรรมชาติ ซึ่งการทำลายเขื่อนดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของแผนระดับประเทศที่จะปิดโครงการขนาดเล็กนับร้อยแห่งและกังหัน ที่ก่อสร้างอย่างไม่จำกัด เพื่อตอบสนองความต้องการภาคพลังงานของจีน

เขื่อนแห่งนี้ตั้งอยู่บนแม่น้ำสาขาของแม่น้ำดาอู ซึ่งไหลลงแม่น้ำแยงซี แม่น้ำที่ใหญ่และยาวที่สุดของเอเชีย ที่ซึ่งรัฐเรียกว่า เป็นการพัฒนาที่ไม่ปกติ เพราะมีโครงการเขื่อนขนาดเล็กนับพันแห่งที่ทำลายระบบนิเวศ แต่กลุ่มสิ่งแวดล้อมกล่าวว่า การรณรงค์นี้ไม่ได้ช่วยปกป้องสิ่งแวดล้อม เพราะว่าไม่กระทบต่อเขื่อนขนาดใหญ่ของรัฐซึ่งมีผลกระทบที่มากกว่า

ณ ริมฝั่งแม่น้ำชูวกง นายชาง ชาวนาที่ปฏิเสธจะบอกชื่อจริง บอกว่า เขื่อนได้ทำลายระบบนิเวศ เขาเป็นผู้ที่ต้องอพยพจากเขื่อนไฟฟ้า ที่ดินของเขาถูกน้ำท่วมเพราะเขื่อนของรัฐเมื่อ 10 ปีที่แล้ว

เขาเล่าว่า เขื่อนได้เปลี่ยนการไหลของแม่น้ำชูวกงและอุณหภูมิของน้ำได้ทำลายปริมาณปลาท้องถิ่น โดยเฉพาะปลาชนิดหนึ่งที่ เติ้ง เสี่ยวผิง อดีตผู้นำจีน ซึ่งเกิดที่มณฑลเสฉวนชื่นชอบได้หายไปแล้ว

“ปลาที่นี่ไม่อร่อย มีแต่หมาเท่านั้นที่กิน” เขากล่าวและชี้ไปที่ปูสีเงินสามตัวที่เขาจับได้เพราะพวกมันถูกพัดลงมาจากตอนบนของอ่างเก็บน้ำ

ตลอด 20 ปีที่ผ่านมา จีนกระตุ้นให้มีการสร้างเขื่อนมากมายเพื่อตอบสนองการพัฒนาอุตสาหกรรมและกระจายการเข้าถึงไฟฟ้าในภาคชนบท โดยนักสิ่งแวดล้อมเรียกช่วงนั้นว่า ความบ้าคลั่งที่เปลี่ยนสนามหญ้าหลังบ้านเป็นโรงงานผลิตเหล็ก ในช่วงปี 1958 นับเป็น “ก้าวกระโดดอย่างยิ่งใหญ่” ของจีนที่ได้เปลี่ยนเป็นโครงการที่จะเปลี่ยนสังคมเกษตรกรรมเป็นอุตสาหกรรมแต่ก็ทำให้เกิดความอดยากอย่างกว้างขวางในฐานะผู้ผลิตโลหะแทนอาหาร

ขณะนี้ รัฐบาลต้องการเปลี่ยนทิศทางและมุ่งเน้นที่เป็นผู้นำด้านสิ่งแวดล้อมจึงต้องตัดสินใจว่า เขื่อนขนาดเล็กกว่า 100 กิกะวัตต์ต้องปิดตัวลงกี่แห่ง ขณะเดียวกันก็เพื่อไม่ให้รัฐต้องลงทุนสูงเกินจริง

นายเชง กูอี้ว ผู้เชี่ยวชาญด้านเขื่อนไฟฟ้าที่ China Academy of Sciences เมืองเฉิงตู ภาคกลางของจีนกล่าวว่า “เขื่อนไฟฟ้ามีความเหมาะสมในช่วงเวลาหนึ่ง แต่ก็ทำให้เกิดน้ำท่วมและควบคุมไม่ได้ ทั้งนี้ในเมืองเสฉวน ปี 2560 มีเขื่อนไฟฟ้าพลังน้ำที่ผลิตพลังงานมากกว่า 75 กิกะวัตต์ ซึ่งกำลังการผลิตมากกว่ากำลังการผลิตของประเทศในภูมิภาคเอเชียรวมกัน และมากกว่าศักยภาพของระบบสายส่งไฟฟ้าของมณฑลถึงสองเท่า นั่นหมายความว่าระบบต้องเสียพลังงานส่วนเกินไปโดยเปล่าประโยชน์

เมื่อเดือนมิถุนายน พลังงานไฟฟ้าที่มาจากเขื่อนของจีน 340 กิกะวัตต์ โดย 1 ใน 3 นั้นมาจากเขื่อนไฟฟ้าขนาดเล็กที่มีกำลังการผลิตต่ำกว่า 50 เมกะวัตต์ ปัจจุบันศักยภาพด้านพลังงานของจีนซึ่งรวมโรงไฟฟ้าถ่านหินและนิวเคลียร์ด้วยมีทั้งสิ้น 1740 กิกะวัตต์ อย่างไรก็ตามเดือนมิถุนายน ฝ่ายตรวจสอบด้านการเงินพบว่า มีเขื่อนไฟฟ้าขนาดเล็กจำนวน 24,100 แห่ง ใน 11 ภูมิภาคบนแม่น้ำแยงซีและมูลค่าด้านสิ่งแวดล้อมของบางเขื่อนสูงมาก แม้ว่าพวกเขาจะมีส่วนในประวัติศาสตร์การพัฒนาก็ตาม ซึ่งเดือนต่อมา ทางการของปักกิ่งสั่งให้ทุกภูมิภาคหยุดการก่อสร้างใหม่และแก้ไขโครงการที่ผิดกฎหมายและยังไม่มีความชัดเจนว่าจะมีสักกี่เขื่อนที่ต้องทำลายทิ้งไป

“ยังไมมีมาตรฐานและเรายังไม่ชัดเจนว่า โครงการขนาดเล็กแบบไหนที่ต้องถูกทำลายทิ้งและโครงการไหนที่ต้องคงไว้” นาย หยาง หยง ประธานของกลุ่ม Hengduan Mountain Research Society ซึ่งเป็นกลุ่มด้านสิ่งแวดล้อม กล่าว

ขณะที่ผู้แทนรัฐบาลกล่าวว่า เขื่อนขนาดเล็กได้ทำลายที่อยู่อาศัยและการวางไข่ของปลาหายากหลายชนิด ถึงแม้ว่ากลุ่มสิ่งแวดล้อมจะโต้แย้งว่า โครงการเขื่อนขนาดใหญ่เป็นสาเหตุการทำลายมากกว่าทั้งเมืองและระบบนิเวศที่ต้องจมอยู่ใต้น้ำ รวมถึงความเสี่ยงของแผ่นดินไหว การพังทลายของดินและการเปลี่ยนแปลงสภาวะอากาศของโลก โดยบริเวณกิโลเมตรที่ 48 บนแม่น้ำชูวกง เจ้าหน้าที่รัฐท้องถิ่นได้ทำลายเขื่อนขนาดเล็กที่สร้างบนพื้นที่อนุรักษ์หรือมีเขตเชื่อมไปถึงเขตอนุรักษ์สีแดงของพื้นที่ในจีนจากโครงการพัฒนา

แต่นับสิบโครงการเขื่อนที่มีบริษัทที่ใหญ่ที่สุดของประเทศเจ้าของ เช่น บริษัท Guodian) Huadian และ the State Grid Corp และการพัฒนาที่มากเกินไปบนแม่น้ำได้ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างมากจากรัฐมนตรีสิ่งแวดล้อมเมื่อต้นปี และตอนนี้ ไม่มีบริษัทหรือหน่วยงานท้องถิ่นให้ความเห็นใดๆ ต่อเรื่องนี้

ทั้งนี้รัฐบาลกลางที่รับผิดชอบต่อสาธารณูปโภคต้องเรียกร้องให้ผู้ผลิตพลังงานยุติแผนการสร้างเขื่อนที่ไม่มีมาตรฐานซึ่งเท่ากับพวกเขาได้ลดประโยชน์ของพวกเขาโดยบริษัท เฮงดวน ยาง คาดว่ามีโรงไฟฟ้าขนาดเล็กหลายแห่งต้องหยุดผลิตลงเพื่อหลีกทางระบบสายส่งไฟให้เขื่อนขนาดใหญ่กว่า

“โรงไฟฟ้าขนาดเล็กเหล่านี้เดิมมีการทำสัญญาสายส่งและถ้าเป็นไปตามกฎหมายแล้ว พวกเขาไม่สามารถส่งไฟฟ้าได้ ถ้าเขาไม่สามารถเข้าถึงระบบสายส่ง เพราะว่าเขาไม่มีขนาดใหญ่พอ มันก็ไม่ถูกต้อง”

ขณะที่นาย ชาง ชาวนาผู้ที่ถูกโครงการเขื่อนขนาดใหญ่พรากวิถีชีวิตไปจากแม่น้ำซูวกง ซึ่งผู้คนได้พึ่งพามานานนับร้อยปีระบุทิ้งท้ายว่า “ประชาชนนับหมื่นเคยใช้ชีวิตอยู่ที่นี่ แต่ตอนนี้มันเป็นไปไม่ได้แล้ว”
————–
ที่มา https://widerimage.reuters.com/story/dam-nation-china-crackdown-spares-big-hydro-projects

Share.

Comments are closed.