ชาวกะเหรี่ยง 37 ชุมชน ร่วมกันสถาปนาเขตวัฒนธรรมพิเศษ เผยมติครม.ออกมา 3 ปีกลับไม่คืบ-ชาวบ้านเดินหน้าประกาศเอง

บ้านห้วยหินลาดใน

เมื่อวันที่ 5 มีนาคม นายปรีชา ศิริ หรือพะตีปรีชา ปราชญ์ชาวปกาเกอะญอแห่งบ้านห้วยหินลาดใน อ.เวียงป่าเป้า จ.เชียงรายเปิดเผยว่าในวันที่ 6 มีนาคม ชาวปกาเกอะญอ หรือ ชาวกะเหรี่ยงในพื้นที่ต่างๆ ภาคเหนือจะร่วมกันสถาปนาสิทธิชุมชนและประกาศคุ้มครองเขตพื้นที่วัฒนธรรมพิเศษ “ชุมชนปกาเกอะญอ” ที่บ้านห้วยหินลาดใน หมู่ 7 ต.บ้านโป่ง อ.เวียงป่าเป้า ซึ่งถือว่าเป็นพื้นที่แรกภายหลังจากที่มีมติคณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม 2553 ว่าด้วยการคุ้มครองวิถีชีวิตกะเหรี่ยง ซึ่งแม้จะประกาศใช้ร่วม 3 ปีแล้ว แต่ยังไม่เกิดเป็นรูปธรรมชัดเจน ที่ผ่านมามีเพียงการประชุม และสัมมนาตามชุมชน มหาวิทยาลัย และตามสถานที่ต่างๆ ชาวบ้านหลายหมู่บ้านยังไม่ทราบถึงโอกาสที่เกิดขึ้น ซึ่งหมายความว่าประโยชน์ไม่ได้ลงถึงชาวบ้าน และชาวบ้านเองยังไม่ตื่นตัวกับแนวทางการใช้โอกาสเพื่อเรียกร้องสิทธิ์ต่างๆ ที่สมควรได้รับ

 

พะตีปรีชากล่าวว่าสาเหตุที่ใช้ชุมชนห้วยหินลาดในเป็นพื้นที่นำร่องเนื่องจากตลอดระยะเวลาเกือบ 4 ทศวรรษที่ผ่านมา ชุมชนแห่งนี้ได้ดูแลรักษาและจัดการทรัพยากรธรรมชาติ โดยอาศัยภูมิปัญญาและวิถีความเชื่อของชุมชนตามวัฒนธรรมของปกาเกอะญอมาอย่างต่อเนื่อง เพื่อลบภาพลักษณ์จากผู้บุกรุกป่า เป็นภัยต่อความมั่นคงของชาติ ซึ่งเป็นผลมาจากความไม่เข้าใจในวิถีชีวิตของปกาเกอะญอ ซึ่งเป็นเพราะนโยบายการประกาศเขตพื้นที่ป่าทับที่ทำกินและที่อยู่อาศัยของชุมชนโดยภาครัฐ จึงทำให้ชาวปกาเกอะญอรวมถึงชนเผ่าอื่นๆ และชุมชนอื่นที่ตั้งชุมชนอยู่ในพื้นที่ป่ากลายเป็นผู้บุกรุกป่าโดยปริยายทั้งๆ ที่ชุมชนเหล่านี้ได้อยู่กันมาหลายชั่วคนแล้ว

 

ปราชญ์ชาวปกาเกอะญอกล่าวว่า ชุมชนห้วยหินลาดในมีวิถีการจัดการทรัพยากรที่เข้มแข็ง ระบบการผลิตของพวกเขามีคุณูปการต่อระบบนิเวศ ความหลากหลายทางชีวภาพ ไม่ใช้สารพิษทางการเกษตร และบรรเทาภาวะโลกร้อน จนได้รับรางวัลจากทั้งภาครัฐและเอกชน รวมถึงมีงานวิจัยที่เกี่ยวกับการจัดการป่าและไร่หมุนเวียนอีกหลายชิ้น แต่กลับไม่มีการคุ้มครองและรับรองสิทธิของพวกเขาในการจัดการอย่างเป็นรูปธรรม แม้ว่าที่ผ่านมาจะมีการผลักดันการออกกฎหมายและพ.ร.บ.หลายฉบับทั้งระดับชาติและนานาชาติ เพื่อแก้ไขและฟื้นฟูวิถีชีวิตคนปกาเกอะญอ

 

“ เพื่อให้เกิดความเข้าใจต่อปัญหาที่เกิดขึ้น ชุมชนบ้านห้วยหินลาด อันเป็นความร่วมมือของ 3 ชุมชน คือ บ้านห้วยหินลาดใน บ้านห้วยหินลาดนอก และบ้านผาเยือง ได้ร่วมกับองค์กรภาคี จัดโครงการวันสถาปนาสิทธิชุมชน และ ประกาศคุ้มครองเขตพื้นที่วัฒนธรรมพิเศษครั้งนี้ เพื่อนำเสนอรูปธรรมการจัดการทรัพยากร ระบบการผลิตแบบไร่หมุนเวียน และครอบคลุมถึงวิถีวัฒนธรรมของชุมชน เพื่อยืนยันต่อสาธารณะว่า วิถีวัฒนธรรมแบบ ปกาเกอะญอ เป็นรูปแบบที่เอื้อต่อการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน เอื้อต่อระบบนิเวศ และความหลากหลายทางชีวภาพ อีกทั้งสามารถเป็นต้นแบบขยายไปสู่ชุมชนที่อาศัยในเขตพื้นที่ป่าอื่นๆ ที่มีปัญหาคล้ายคลึงกันได้ จึงทำให้มีความจำเป็นอย่างยิ่ง ที่จะต้องได้รับการปกป้องและคุ้มครองอัตลักษณ์และวิถีชีวิตแบบ ปกาเกอะญอ รวมถึงเปิดพื้นที่ให้ชุมชนสามารถจัดการตนเองทั้งในด้านการจัดการทรัพยากร ระบบการผลิตและการสืบทอดทางวัฒนธรรม โดยรัฐและภาคส่วนอื่นๆ ให้การสนับสนุนส่งเสริมและยอมรับอย่างจริงจังและเป็นรูปธรรม” พะตีปรีชากล่าว

 

พะตีปรีชากล่าวว่า การจัดงานในวันที่ 6 ในช่วงเช้าจะเริ่มต้นด้วยพิธีไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ของชุมชน จากนั้นเวลา 10.20 น.จะเป็นการประกาศสิทธิชุมชนและพื้นที่คุ้มครองเขตวัฒนธรรมพิเศษโดยฮีโข่(ผู้นำจิตวิญญาณ)จาก 37 ชุมชน หลังจากนั้นจะมีเวทีเสวนาเรื่อง “สิทธิชุมชนและการจัดการเขตพื้นที่วัฒนธรรมพิเศษ”โดยนักวิชาการ ผู้อาวุโสปกาเกอะญอ ผู้แทนเครือข่ายต่างๆและผู้ที่เกี่ยวข้อง

 

 

 

ใส่ความเห็น

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.