ถือเป็นข่าวดีสำหรับชนชาติ “มอญ” ที่รัฐบาลพม่าอนุญาตให้จัดงาน “วันชาติ” (8 กุมภาพันธ์) ได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย เป็นครั้งแรกในรอบรอบ 17 ปี

 

สาเหตุที่รัฐบาลพม่าห้ามจัดงานในลักษณะนี้เพราะกลัวว่า งานรวมตัวดังกล่าวจะก่อให้เกิดความไม่พอใจต่อรัฐบาลพม่าในหมู่ชาวมอญ
สำนักข่าวอิระวดีอ้างว่า นี่เป็นสัญญาณล่าสุดที่แสดงให้เห็นว่า รัฐบาลพม่ากำลังพยายามแก้วิกฤตปัญหาความขัดแย้งกับชนกลุ่มน้อย และพยายามขอการสนับสนุนในการปฏิรูปประเทศ

 

องค์ บรรจุน

“มอญ” เป็นชนชาติหนึ่งที่มีประวัติศาสตร์ความเป็นมายาวนาน มีภาษา วัฒนธรรมเป็นของตัวเอง ชาวมอญในประเทศพม่าส่วนใหญ่ อาศัยอยู่ใน “รัฐมอญ” ซึ่งอยู่ทางตอนใต้ของประเทศ ทิศเหนือติดรัฐกะเหรี่ยง, ทิศใต้ติดเขตตะนาวศรี, ทิศตะวันออกติดรัฐกะเหรี่ยงและจังหวัดกาญจนบุรี , ทิศตะวันตกติดเขตพะโค และอ่าวเมาะตะมะ ทะเลอันดามัน

 

ในรัฐมอญ ชาวมอญสามารถจัดงาน “วันชาติ” ได้อย่างเปิดเผย
แต่ในกรุงย่างกุ้ง มีชาวมอญอาศัยอยู่กว่า 10,000 คน ต้องแอบจัดงานกันอย่างลับๆ
หรือนี่เป็นสัญญาณการ “เปิดประเทศ” ของพม่า เป็นการลดความขัดแย้ง เป็นการปฏิรูปประเทศ อย่างที่สำนักข่าวอิรวดีว่าไว้จริงๆ

 

พม่าจะก้าวสู่เวทีโลกแล้วหรือ?
“องค์ บรรจุน” นักวิชาการอิสระผู้มีเชื้อสายมอญในตัว วิเคราะห์ถึงประเทศที่ทั่วโลกจับจ้องมองอยู่ด้วยตาเป็นมันอย่างน่ารับฟัง
(คลิกชมคลิปโดยพลัน)

 

 

หลายคนบอกว่าพม่าเริ่มเปิดประเทศแล้ว มองเรื่องนี้อย่างไร?
เห็นหลาย ๆ คนคุยกันทางโซเชียลเน็ตเวิร์ก ทางเฟสบุ๊ก ทวิตเตอร์ว่า เดี๋ยวพม่าจะแซงไทย จะเป็นประชาธิปไตย จะเจริญทางเศรษฐกิจมากกว่า ผมดีใจถ้าเป็นได้จริง เพราะสงสารชนกลุ่มน้อยที่ลำบาก ต้องอพยพมาขายแรงงานในเมืองไทยมานาน ถูกขูดรีด 

 

แต่โดยส่วนตัวแล้ว โดยที่เป็นคนไทยเชื้อสายมอญคนหนึ่ง แล้วคลุกคลีกับแรงงานต่างด้าวมาหลายสิบปี ผมยังไม่ค่อยเชื่อเท่าไหร่ว่าพม่าจะเปลี่ยนตัวเองได้ขนาดนั้น อันนี้หมายถึงในตระกูลชนชั้นนำ

 

ผมคิดว่าพม่าได้เตรียมการหลาย ๆ อย่างพร้อมแล้ว เช่น ทางรถไฟใต้ดิน ระบบการปกครอง แม้แต่ย้ายเมืองหลวง เขาปรับตัว โอนถ่ายอำนาจพร้อมแล้วถึงได้มาถึงวันนี้

 

ยกตัวอย่างง่าย ๆ ผมได้เข้าไปรัฐมอญเมื่อปี พ.ศ.2549  ที่เมืองมะละแหม่ง วันนั้นยังเป็นเขตที่ทหารมอญ พรรคมอญใหม่เข้มแข็งมาก หลายจุดทหารพม่าเข้าไปไม่ได้ แต่เมื่อ 2 ปีที่แล้ว ผมลองเข้าไปใหม่ ปี พ.ศ. 2553 ทุกสะพาน ทุกแม่น้ำ มีเรือดำน้ำ มีกองทหารตั้งด่าน ในหมู่บ้านเล็กหมู่บ้านน้อยมีป้อมยามเข้าไปทั่วถึงหมดแล้ว ผมคิดว่าเขาพร้อมต่างหากถึงกล้าเปิดประเทศ คิดว่าเขาควบคุมได้แล้ว

 

วันนี้ อองซาน ซูจี ก็ได้เป็นอิสระแล้ว ดูเหมือนว่าน่าจะดีขึ้นไม่ใช่หรือ?
ทุกวันนี้จริงอยู่ว่า ดูเหมือนทุกฝ่ายดีใจ อองซาน ซูจี ได้เป็นอิสระเสียที ลงเลือกตั้งได้ แต่จริง ๆ แล้วชนกลุ่มน้อยก็ยังหวานอมขมกลืน เจรจาหยุดยิงก็อยากเจรจามานานแล้ว เพื่อจะได้ไม่ถูกทำร้าย ลูกหลานไม่ถูกฉุดคร่าข่มขืน หรือดึงเข้าเป็นแรงงานในกองทัพ แต่จริง ๆ ในชานเมืองยังโดนอยู่ มันยังไม่มีสิ่งที่ส่อว่าดีขึ้นเลย

 

เหมือนพม่าจะผ่อนปรนแล้ว มีอะไรดีขึ้นบ้างไหม?
 มีอยู่อย่างหนึ่งซึ่งผมสังเกต และเห็นว่าดีขึ้นคือว่า ผมรู้จักกับน้อง ๆ ที่เขามาเป็นล่ามในโรงพยาบาลต่าง ๆ ทั้งของรัฐและเอกชน คือ ล่ามภาษามอญ ภาษาพม่า ภาษาไทยใหญ่ เขาบอกว่าช่วงสักครึ่งปีมานี้ จะมีคนพม่าที่ฐานะดี เข้ามารักษาตัวที่โรงพยาบาลในกรุงเทพฯ โรงพยาบาลเอกชนของไทยมากขึ้น เพราะคนเหล่านี้มีฐานะอยู่แล้ว ต้องการได้รับการรักษาที่ดี แต่ที่ผ่านมาพม่าไม่ได้เปิดโอกาส แต่เมื่อคนเหล่านี้ได้โอกาสขึ้นมา มีชนชั้นล่างของพม่าพยายามขอการรักษาอย่างนี้เหมือนกัน พยายามดิ้นรนหารายได้เพื่อจะมารักษาตัวในโรคที่มันร้ายแรงหมดหวัง
ผมคิดว่าในส่วนนี้ก็ถือว่าเป็นข้อดีที่เขาให้โอกาสกับประชาชน แต่อีกหลาย ๆ ข้อมันก็สะท้อนให้เห็นว่า ระบบสาธารณสุขในพม่าเองยังไม่ดีขึ้นเลย ที่แย่คือว่าการเดินทางจากชนบทไปรักษาตัวยังกรุงย่างกุ้งยังเป็นไปแทบไม่ได้เลย ชนกลุ่มน้อยต่าง ๆ ก็พยายามช่วยตัวเอง สร้างศูนย์ของตัวเองในย่างกุ้ง เช่น สร้างวัด สร้างศูนย์เล็ก ๆ ในการพึ่งพิง เพื่อไปพักรักษาตัวในย่างกุ้ง ผมเห็นพวกนี้เยอะมากตอนที่ไปเมื่อ 2 ปีที่แล้ว

 

อนาคตถ้าพม่าเป็นประชาธิปไตย ชนกลุ่มน้อยจะได้เอกราชไหม?
 ผมคิดว่า ความหวังของชนกลุ่มน้อยหลายกลุ่มที่ได้คุย เช่น กะเหรี่ยง ไทใหญ่ ก็คิดว่าขอให้เป็นรัฐ ได้ปกครองตนเองระดับหนึ่ง ได้มีสิทธิในการใช้ภาษา วัฒนธรรมในรัฐของตัวเองก็น่าดีใจมากแล้ว ขนาดถึงเป็นเอกราชตามสนธิสัญญาปางโหลง ผมคิดว่ายากเหลือเกิน

 

ไม่ได้ห้ามความใฝ่ฝัน ความหวังในใจลึก ๆ ผมก็อยากเห็นประเทศมอญเป็นประเทศเอกราช คนที่มีเชื้อสายมอญ ก็อยากเห็นประเทศมอญอยู่ในโลกนี้เหมือนคนอื่นบ้าง แต่ผมคิดว่ามันยากเหลือเกิน เพราะว่าทรัพยากรส่วนใหญ่ของพม่ามันอยู่ทางตอนล่างหมดเลย คือในส่วนที่เป็นของ มอญ กระเหรี่ยง ซีเรีย ซึ่งเป็นปากแม่น้ำต่าง ๆ ถ้าพม่าให้ชนเหล่านี้เป็นเอกราชกันหมด พม่าก็อยู่ตอนบน ทางพุกาม มัณฑะเลย์ จะออกทะเลไม่ได้ ทำกสิกรรมก็ไม่ได้ ไม่เข้าใจเหมือนกันว่าพม่าจะยอมได้ยังไง เป็นไปได้ยากเหลือเกิน
ถ้าเปิดประเทศจริง คิดว่าจะมีผลอะไรตามมาบ้าง?
ผมคิดว่า กลัวตรงเรื่องของทรัพยากร เพราะทางส่วนที่เป็นทรัพยากรทางด้านล่างนั้นมีมาก ทั้งก๊าช อัญมณี น้ำมัน การกสิกรรมก็เรียกว่าเป็นลำดับต้น ๆ ของพม่า เมื่อนักธุรกิจเข้ามาก็ต้องช่วงชิงผลประโยชน์ทรัพยากรเป็นธรรมดา เป็นธุรกิจเมื่อทุนนิยมเข้ามาสิ่งที่จะตามมาก็คือการคิดเรื่องของการเมืองประชาธิปไตย เรื่องวัฒนธรรมคงจะจางลง ถ้าเกิดทุนนิยมเข้ามาแล้วผมคิดว่าเรื่องรายได้ เรื่องเงินก็คงจะสำคัญกว่าเรื่องการกู้ชาติ ผมคิดว่าความรู้สึกหรืออะไรในส่วนนี้มันจะน้อยลงไปด้วยนักลงทุน การเข้ามาของทุน

 

การบริหารจัดการที่ดีควรเป็นอย่างไร?
คิดว่าจะต้องคุยกันเยอะเลย แม้แต่ชนกลุ่มน้อยเอง คือตอนนี้เหมือนกับว่า นโยบายเป็นเรื่องของพม่าอย่างเดียว ชนกลุ่มน้อยก็สู้ในเรื่องของชาติ วัฒนธรรม แต่จุดหนึ่งที่รัฐบาลพม่าปล่อย และชนกลุ่มน้อยไม่ได้มีบทเรียนไม่ได้มีการถอดบทเรียนมาก และการไปตามเกมของรัฐบาลพม่าแล้วจะเสียจุดพวกนี้ไป
ผมยกตัวอย่างในลาว ด้วยความที่เป็นชนกลุ่มเล็ก ต้องพึ่งพิงประเทศใหญ่ ไม่ทันเฝ้าระวังเท่าไหร่ ปล่อยให้จีนมาเช่าที่ดินในประเทศลาวเรียกว่าเป็นเมือง ๆ ติดต่อกัน 99 ปี มันเสียหลาย ๆ อย่าง เช่น ความเป็นชุมชน  ความเป็นตัวตนของลาว ซึ่งในพม่าผมเห็นอย่างนี้บ้างแล้ว เช่นกรณีที่นักการเมืองพม่าตอบแทนนักการเมืองไทยด้วยสัมปทานป่าไม้ สัมปทานน้ำมัน จำนวนมากในพม่า เริ่มเห็นแล้วว่ามันเสียหาย ความเป็นไทยมันแรงเหลือเกินที่เข้าไป การใช้ภาษา วัฒนธรรม มากมาย เสียหายนับไม่ถูกเลยทีเดียว

 

อองซาน ซูจี เป็นความหวังของชนกลุ่มน้อยในพม่าด้วยไหม?
ก่อนหน้านี้ทางชนกลุ่มน้อยมองไม่เห็นใครเลย เห็นเหมือนกับอองซาน ซูจี เป็นนางฟ้าประจำใจ ไม่ว่าเราจะเป็นกระเหรี่ยง  ไทยใหญ่ มอญ หรืออะไรก็แล้วแต่ อองซาน ซูจี เป็นคนเดียว สู้กับเขาไปก่อน อย่างน้อยให้พม่าได้ประชาธิปไตยไปก่อน อีกขั้นหนึ่งค่อยมาว่ากันอีกทีว่าอองซานจะออกหัวออกก้อยอย่างไรกับชนกลุ่มน้อยอีก รอดูอยู่เหมือนกัน
เขาเคยพูดปากคำหวาน ๆ ว่าจะให้สิทธิ เวลาหาเสียงในรัฐมอญ จะบอกว่ามีเชื้อสายมอญนิดหนึ่งนะ เวลาหาเสียงในไทยใหญ่จะบอกว่ามีเชื้อสายไทยใหญ่ นักการเมืองจะเป็นเช่นนี้ ผมรอดูอยู่เหมือนกัน

ใส่ความเห็น

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.