เมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2559 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า มีการแถลงข่าวของกลุ่มปฏิบัติการเพื่อแม่น้ำรัฐฉาน Actions for Shan State Rivers ที่เมืองสีป้อ ภาคเหนือของรัฐฉาน ในกรณีโครงการสร้างเขื่อนบนแม่น้ำตู (Namtu (or Myitnge) River) โดยองค์กรสภาวะเพื่อสิ่งแวดล้อมรัฐฉาน ได้เปิดตัวรายงานเกี่ยวกับแม่น้ำตู ซึ่งกำลังถูกคุกคามจากโครงการเขื่อน 4 โครงการซึ่งจะสร้างกั้นตลอดความยาวของแม่น้ำตู
นายจายเคอแสง ผู้ประสานงานองค์กรสภาวะกล่าวว่า ที่น่ากังวลมากคือโครงการเขื่อนเยวาตอนบน Upper Yewa dam ที่ก่อสร้างโดยบริษัทจีน สวิส เยอรมัน และญี่ปุ่น โดยจะก่อสร้างแล้วเสร็จในปี พศ.2561 (2018) ซึ่งเขื่อนผลิตไฟฟ้าแห่งนี้จะสูงถึง 102 เมตร กำลังผลิตติดตั้ง 308 เมกะวัตต์ และน้ำจากอ่างเก็บน้ำจะท่วมมาถึงส่วนหนึ่งของเมือสีป้อ และหมู่บ้านต่าลง (Ta Long) ซึ่งเป็นหมู่บ้านเก่าแก่ในรัฐฉาน
“ชาวบ้านที่นี่เขาไม่ยอมย้ายแน่นอน ก่อนสร้างเขื่อนก็ไม่เคยมีใครมาถามชาวบ้าน ไม่มีเลย นี่เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ ชาวบ้านได้ยื่นเรื่องกับจายคำอ่อง สส. ของเมืองสีป้อไปแล้ว ที่สำคัญคือแถบนี้ยังมีการสู้รบเรื่องพื้นที่ ทั้งระหว่างกองทัพพม่าและกองกำลังชาติพันธุ์ หากมาสร้างเขื่อนเวลานี้จะยิ่งทำให้รุนแรงยิ่งขึ้น ทั้งๆ ที่อยู่ระหว่างการเจรจาสันติภาพในพม่า” นายจายเคอแสงกล่าว
นอกจากนี้ยังมีโครงการเขื่อนเยวากลาง มีกำลังผลิตติดตั้ง 700 เมกกะวัตต์ ซึ่งจะลงทุนโดยบริษัทเอกชนสัญชาตินอร์เวย์ ซึ่งรายงานของกลุ่มแม่น้ำรัฐฉานระบุว่าจะตั้งอยู่บนรอยเลื่อนของเปลือกโลกที่เสี่ยงต่อแผ่นดินไหว
เมืองสีป้อ และแม่น้ำตู เป็นที่รู้จักโด่งดังจากนวนิยายและภาพยนตร์ “สิ้นแสงฉาน” (Twilight Over Burma) ที่กำลังจะเข้าฉายเร็วๆ นี้ โดยเนื้อหาเป็นเรื่องของเจ้าฟ้าเมืองสีป้อและมหาเทวีชาวออสเตรีย ซึ่งพบรักกันระหว่างเรียนหนังสือที่สหรัฐอเมริกาและไม่รู้มาก่อนว่าเจ้าจาแสงคือเจ้าฟ้า นวนิยายดังกล่าวเป็นแรงบันดาลใจทำให้ผู้อ่านจำนวนมากเดินทางมาเยือนเมืองเล็กๆ แห่งรัฐฉานภาคเหนือแห่งนี้เพื่อมาตามรอยของคู่รักที่ถูกภัยการเมืองของพม่าคุกคาม
ขอบคุณรูปแม่น้ำตูที่เมืองสีป้อ จากเฟสบุค Amarit Suwannagate
