เมื่อวันที่ 21 ธันวาคม 2559 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.) ร่วมกับภาควิชาวิทยาศาสตร์พื้นพิภพ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ จัดอบรมการจัดการองค์ความรู้เพื่อลดผลกระทบจากแผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิสำหรับบุคคลากรทางการศึกษาในจังหวัดภูเก็ตและพังงา ระหว่างวันที่ 21-23 ธันวาคม 2559 ณ โรงแรงอังสนา จังหวัดภูเก็ต โดยมีผศ.ดร.ภาสกร ปนานนท์ ทีมวิจัย “โครงการลดภัยพิบัติจากแผ่นดินไหวในประเทศไทย” ภายใต้การสนับสนุนของฝ่ายสวัสดิภาพสาธารณะ สกว.และผู้เชี่ยวชาญด้านแผ่นดินไหวจากมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย ประเทศสหรัฐอเมริกา (Pennsylvania State University)
ผศ.ดร.ภาสกร ปนานนท์ กล่าวว่า ปัจจุบันมีเหตุการณ์ภัยพิบัติธรรมชาติต่างๆ เกิดขึ้นในประเทศไทยและในโลกของเราเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง ส่งผลกระทบกับมนุษย์และสิ่งมีชีวิต ทั้งทางตรงและทางอ้อม ดังนั้นจึงมีความจำเป็นที่ต้องศึกษาเรียนรู้ทางด้านภัยพิบัติธรรมชาติชนิดต่างๆ เพื่อให้เกิดความเข้าใจธรรมชาติของการเกิดและการป้องกันภัยพิบัติทางธรรมชาติที่จะเกิดขึ้น โดยเฉพาะการให้ความรู้ด้านภัยพิบัติให้ครูและบุคลากรทางการศึกษาในพื้นที่เสี่ยง ให้มีความรู้ความเข้าใจด้านภัยพิบัติธรรมชาติต่างๆ สามารถเอาตัวรอดได้เมื่อภัยมาถึง ตลอดจนการส่งต่อความรู้แก่บุคคลอื่นได้อย่างถูกต้อง ในส่วนนี้ทีมวิจัย จึงได้เลือกจัดอบรมการองค์ความรู้ด้านแผ่นดินไหวและสึนามิให้กับครู-อาจารย์ระดับมัธยมศึกษาในจังหวัดภูเก็ตและพังงา ให้สามารถนำความรู้และประสบการณ์ด้านแผ่นดินไหวและสึนามิที่ได้รับการถ่ายทอดไปสอนน้องๆนักเรียนได้อย่างมั่นใจและถูกต้องตามหลักวิชาการ
ด้าน ศ.เควิน เฟอลอง (Prof. Kevin Furlong) ผู้เชี่ยวชาญด้านแผ่นดินไหวจากสหรัฐอเมริกา กล่าวว่า การศึกษาผลกระทบจากแผ่นดินไหวและสึนามิเป็นเรื่องสำคัญเนื่องจากเป็นภัยพิบัติทางธรรมชาติที่ไม่อาจคาดเดาได้ว่าจะเกิดขึ้นเมื่อใด และที่ไหน ในส่วนของประเทศไทยและประเทศในอาเซียนถือว่ามีความเสี่ยง เพราะอาจได้รับผลกระทบจากแผ่นเปลือกโลกบริเวณวงแหวนแห่งไฟ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ครอบคลุมภูเขาไฟที่ยังมีพลังอยู่กว่า 452 ลูก และตั้งอยู่บนแผ่นเปลือกโลกบริเวณมหาสมุทรแปซิฟิก มีความยาวกว่า 40,000 กิโลเมตร และมีลักษณะเป็นแนวโค้งแบบเกือกม้า โดยแนวของวงแหวนเริ่มจากอเมริกาใต้ทางชายฝั่งของเมริกาเหนือข้ามช่องแคบเบริง (Bering Strait) จนมาถึงญี่ปุ่นและลงมาใต้สุดที่นิวซีแลนด์
โดยแผ่นเปลือกโลกบริเวณนี้จะมีลักษณะคล้ายกับจิ๊กซอว์ที่แผ่นเปลือกโลกยังคงเคลื่อนไหว จึงทำให้บางครั้งแผ่นเปลือกโลกบริเวณนี้ยังชนกัน (Convergent Boundaries) ดึงออกจากกัน (Divergent Boundaries) หรือเสียดสีกัน (Transform Boundaries) และมีโอกาสที่จะจมและละลายกลายเป็นหินหลอมละลายที่ร้อนมากใต้ผิวโลก ปะทุเป็นภูเขาไฟ และเหตุแผ่นดินไหว เช่นกรณีแผ่นกินไหวขนาด 7.8 แมกนีจูด บริเวณเกาะใต้นิวซีแลนด์ แต่อย่างไรก็ดีสิ่งที่สามารถทำได้คือการเตรียมความพร้อมในการรับมือ และแนวทางป้องกันที่จะเกิดขึ้นในอนาคต โดยอาศัยบทเรียนที่เกิดขึ้นในครั้งอดีต
ทั้งนี้หลังจากประเทศไทยประสบปัญหาภัยภิบัติสึนามิผ่านมา 12 ปี ทางกลุ่มอาสาสมัครภัยพิบัติบ้านน้ำเค็ม อำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา ร่วมกับองค์กรภาคี อาทิ มูลนิธิสยามกัมมาจล ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน (พอช.) มูลนิธิชุมชนไทฯ ได้ร่วมกันจัดงาน “รำลึก 12 ปีสึนามิ:จากอาสาสมัครสึนามิสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน” ขึ้น ในระหว่างวันที่ 25 – 26 ธันวาคม 2559 ณ อนุสรณ์สถานสึนามิ บ้านน้ำเค็ม ตำบลบางม่วง อำเภอตะกั่วป่า จังหวัดพังงา มีวัตถุประสงค์เพื่อสรุปบทเรียน/จัดกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ระหว่างกลุ่มคนที่เกี่ยวข้องทุกภาคส่วนในการแก้ปัญหาและพัฒนาหลัง 12 ปีสึนามิ เพื่อต่อยอดและขยายผลการสร้างชุมชนบริหารตนเองและสังเคราะห์องค์ความรู้การสร้างกลไกของชุมชน สู่การพัฒนาที่ยั่งยืนต่อไป ซึ่งมีเวทีเสวนาที่น่าสนใจหลายอย่าง อาทิ เวทีเสนอบทเรียนในหัวข้อ “บทเรียนสึนามิ สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน” โดยมีตัวแทนชุมชนที่เติบโตหลังคลื่นสึนามิร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เสวนา “การยกระดับบทเรียน จากสึนามิ สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน” จากผู้ทรงคุณวุฒิ
///////////////////////////