เมื่อวันที่ 20 ตุลาคม 2560 นางสาวจ๋ามตอง ผู้แทนมูลนิธิสิทธิมนุษยชนไทใหญ่ เปิดเผยถึงความคืบหน้าในการแก้ไขปัญหาวิกฤตด้านความช่วยเหลือในศูนย์พักพิงผู้หนีภัยการสู้รบตามแนวชายแดนไทยภาคเหนือและฝั่งตะวันตก ภายหลังจากที่องค์กรสาธารณกุศลจากชาติตะวันตกได้ระงับการบริจาคข้าวสารและสิ่งของที่จำเป็นในการดำรงชีพทั้งหมด เนื่องจากต้องการกดดันให้ผู้หนีภัยเหล่านี้อพยพกลับถิ่นฐาน แต่ชาวบ้านไม่ยอมกลับเนื่องจากในพื้นที่ยังคงมีการสู้รบระหว่างทหารพม่าและกลุ่มกองกำลังชาติพันธุ์ ว่าตั้งแต่เดือนกันยายนเป็นต้นมาความช่วยเหลือต่าง ๆ ถูกตัดหมด ดังนั้นในแต่ละศูนย์พักพิงจึงต้องดิ้นรนกันเองในการรับบริจาค ซึ่งจนถึงขณะนี้ยังมีความช่วยเหลือไม่มากนัก
นางสาวจ๋ามตองกล่าวว่า ขณะนี้ชาวบ้านในศูนย์พักพิงที่เป็นชาวไทใหญ่ 5 แห่ง ประมาณ 6 พันคนต่างตกอยู่ในสภาพกดดันมาก เพราะต่างไม่รู้ว่าจะหาทางออกให้ชีวิตอย่างไร เพราะหากเดินทางกลับภูมิลำเนาเดิม ก็ยากที่จะหนีความตายจากภัยการสู้รบ แต่อยู่ต่อก็แทบไม่มีอาหารกิน ล่าสุดมีชาวบ้านบางรายได้ฆ่าตัวตายเพราะไม่สามารถทนรับสภาพได้อีกต่อไป ภายหลังทราบข่าวว่าศูนย์พักพิงถูกตัดความช่วยเหลือ
“จริง ๆ แล้วความรุนแรงในฝั่งตะวันออกของพม่าก็ไม่ได้น้อยไปกว่าฝั่งตะวันตกกรณีของชาวโรฮิงญา เพียงแต่ตอนนี้ทุกกระแสต่างมุ่งไปตรงนั้นหมด ทั้ง ๆ ที่การฆ่าแล้วเผาเป็นวิธีการที่ทหารพม่าใช้กับชาวไทใหญ่และกลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ มานานแล้ว ซึ่งในอดีตมีชาวบ้านกลุ่มต่าง ๆ ไม่น้อยกว่า 8 แสนคนได้รับผลจากการกระทำนี้ ซึ่งความรุนแรงแบบนี้ก็ยังคงเกิดขึ้นทุกวัน แต่ไม่เป็นข่าวโด่งดัง เราหวังว่านานาชาติจะเข้าใจ และหันกลับมาสนใจฝั่งตะวันออกด้วย” นางสาวจ๋ามตอง กล่าว
ผู้แทนมูลนิธิสิทธิมนุษยชนไทยใหญ่กล่าวว่า ที่ผ่านมา เครือข่ายพี่น้องไทใหญ่ต่างพยายามระดมรับบริจาคเพื่อนำรายได้ไปช่วยเหลือพี่น้องในศูนย์พักพิง และในเดือนพฤศจิกายนก็จะมีการจัดกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อระดมความช่วยเหลืออีก ขณะเดียวกันได้มีความพยายามอธิบายให้นานาชาติได้เข้าใจถึงสถานการณ์จริงในพื้นที่ที่ยังมีการสู้รบ แม้ว่าจะมีกระบวนการสันติภาพเกิดขึ้น
ด้านนายสุวิชาน พัฒนาไพรวัลย์ ศิลปินชาวปกาเกอะญอ และอาจารย์มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว) ประจำวิทยาลัยโพธิวิชชาลัย อำเภอแม่สอด จังหวัดตากกล่าวว่า ขณะนี้เครือข่ายกะเหรี่ยงได้ร่วมกันระดมความช่วยเหลือพี่น้องกะเหรี่ยงในศูนย์พักพิงผู้หนีภัยการสู้รบบ้านอิตุท่าอย่างต่อเนื่อง โดยล่าสุดได้รับแจ้งว่า ทุนและข้าวของที่ได้รับบริจาคน่าจะทำให้ชาวบ้านกว่า 3 พันคนอยู่ได้ถึงเดือนธันวาคม อย่างไรก็ตามภายหลังการเสร็จสิ้นฤดูเก็บเกี่ยวข้าวในปีนี้
เครือข่ายชาวกะเหรี่ยงจะร่วมกันจัดกิจกรรมระดมทุนใหญ่อีกครั้งหนึ่ง เพื่อนำข้าวและรายได้ไปช่วยเหลือพี่น้องในศูนย์อิตุท่า
นายสุวิชาน กล่าวว่า ที่ผ่านมาการจัดกิจกรรมระดมทุนได้รับความช่วยเหลือด้วยดีจากหลายภาคส่วน โดยเฉพาะชมรมนักกีฬาทีมชาติไทย ที่ได้ร่วมบริจาคนับแสนบาท นอกจากนี้นักกีฬาทีมชาติหลายคนต่างควักเงินส่วนตัวร่วมสมทบ โดยล่าสุดโครงการสานฝันได้ร่วมบริจาคอีกกว่า 5 หมื่นบาทเพื่อซื้อข้าวสารให้กับผู้หนีภัยการสู้รบในค่ายอิตุท่า
