ระหว่างวันที่ 24-25 พฤษภาคม 2566 ดร.แองเจลา แมคโดนัลด์ เอกอัครราชทูตออสเตรเลียประจำประเทศไทย ดร.สตีฟ โอลีฟ ผู้อำนวยการองค์การเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศ สหรัฐอเมริกา ภาคพื้นเอเชีย (USAID/RDMA) ร่วมกับ น.ส.ภัทราวดี สุทธิธนกูล รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย นายวิรุฬ สิทธิวงศ์ นายอำเภอเชียงของ นายวิสตัน โชว มูลนิธิเอาเชีย นายวีรวิทย์ เธียรชัยนันท์ องค์การกองทุนสัตว์โลกสากล นายพีรนันท์ โตวชิราภรณ์ ศูนย์เตรียมความพร้อมป้องกันภัยพิบัติแห่งเอเชีย นางสาวปิณิดา ลีลพนัง กำแพงทอง องค์กร Pact ตัวแทนจากออกซแฟม (Oxfam) กลุ่มเติมเต็มวิสาหกิจเพื่อสังคม และแม่โขงฟอร์เดอะฟิวเจอร์ นายนิวัฒน์ ร้อยแก้ว ประธานกลุ่มรักษ์เชียงของ ได้ร่วมเปิดงานโครงการ “#ชุมชนเข้มแข็งแห่งลุ่มน้ำโขง” (Mekong Community Emppowerment for Northern Thailand) โดยทำพิธีเปิดโครงการ ณ โรงแรมทีคการ์เด้น และร่วมกิจกรรมชุมชนและพันธมิตรท้องถิ่นและชุมชน ณ บริเวณลานกิจกรรมชุมชนบ้านปากอิงใต้ ต.ศรีดอนชัย อ.เชียงของ จ.เชียงราย โดยมีพันธมิตรและตัวแทนชุมชนท้องถิ่นเข้าร่วมกว่า 100 คน
ดร.สตีเว่น จี. โอลีฟ กล่าวเปิดงานว่า ในนามของ USAID และรัฐบาลสหรัฐฯ มีวิสัยทัศน์เพื่อสร้างภูมิภาคอินโดแปซิฟิกที่เสรี และเปิดกว้าง สนับสนุนความเจริญรุ่งเรือทางเศรษฐกิจ สันติภาพ และความมั่นคงของภูมิภาค โดยการทำงานร่วมกับพันธมิตรในท้องถิ่นและองค์กรสนับสนุนชุมชน โดยได้ร่วมมือกับองค์กรอื่น ๆ ของรัฐบาลสหรัฐ และพันธมิตรจากประเทศออสเตรเลีย ประกอบด้วย โครงการแม่โขงเซฟการ์ด (USAID and Australid Mekong Safeguards Program) โครงการแม่โขง ฟอร์ เดอะฟิวเจอร์ (USAID Mekong for the Future) และโครงการเซอร์เวียร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (SERVIR-Southeast Asia) โครงการแม่โขงคอนเน็คชัน (Mekong Connection) และโครงการหุ้นส่วนเพื่อโครงสร้างพื้นฐานที่ยั่งยืน (Sustainable Infrastructure Partnership)
โดยระหว่างการประชุมหารือระดับรัฐมนตรีระหว่างออสเตรเลียและสหรัฐ (Australia-United States Ministerial Consultations) ผู้นำสองประเทศได้เน้นย้ำถึงข้อตกลงร่วมกันในการสร้างการมีส่วนร่วมอย่างเข้มแข็งกับประเทศในภูมิภาคอิน-แปซิฟิก เพื่อส่งเสริมการพัฒนาด้านเศรษฐกิจความร่วมมือเพื่อัดการกับการเปลี่ยนแปลงด้านสภาพภูมิอากาศ และการจัดการภัยพิบัติ และการปรับฟื้นตัวของชุมชน
ผู้อำนวยการองค์การเพื่อการพัฒนาระหว่างประเทศ สหรัฐอเมริกา ภาคพื้นเอเชีย (USAID/RDMA) กล่าวว่า เพื่อให้เกิดเป็นผลในรูปธรรมในระดับท้องถิ่น ได้ดำเนินโครงการผ่าน “ชุมชนเข้มแข็งแห่งลุ่มแม่น้ำโขง” เป็นการทำงานร่วมกันระหว่างอค์กรภาคประชาสังคม หน่วยงานภาครัฐท้องถิ่น และประชาชน
นอกจากนี้มี “กระบวนการท้องถิ่นภิวัฒน์” ยุทธศาสตร์ด้านสภาพภูมิอากาศของ USAID (USAID Climate Srategy) ได้ดำเนินการมา 1 ปี ในการส่งเสริมกิจกรรมแก้ไขวิกฤติด้านสภาพภูมิอากาศ ส่งเสริมแผนฉุกเฉินเพื่อการปรับตัวและรับมือกับปัญหาการเปลี่ยแปลงสภาพภูมิอากาศตามนโยบายของรัฐบาลสหรัฐ ฯ เป้าหมายเพื่อช่วยเหลือประชากร 500 ล้านคน และสนับสนุนการปรับตัวและการจัดการของชุมชนลุ่มน้ำโขงที่กำลังเผชิญผลกระทบจากโครงการขนาดใหญ่ที่กระทบต่อระบบนิเวศและวิถีชีวิตความเป็นอยู่ของชุมชน ที่ยังต้องพึ่งพาทรัพยากร การทำงานของ USAID จึงเน้นขับเคลื่อนและสนับสนุนท้องถิ่นชุมชนเป็นผู้นำ เป็นเจ้าของ และเป็นผู้ดำเนินการกิจกรรมต่าง ๆ ออกแบบให้เหมาะสมกับบริบทที่เป็นเอกลักษ์ของชุมชน
ทั้งนี้ทาง USAID ได้สนับสนุน สถาบันชุมชนแม่น้ำโขง ศึกษาผลกระทบจากการพัฒนาอย่างรวดเร็วต่อวิถีชีวิตของคนในท้องถิ่น และความหลากหลายทางชีวภาพ การสนับสนุนกลุ่มรักษ์เชียงของ และชุมชนท้องถิ่น “โครงการห้องสมุดดิจิทัลโฮงเฮียนแม่น้ำโขง (The Mekong School Digital Library) เป็นห้องสมุดออนไลน์ที่รวบรวมแหล่งข้อมูลความรู้และงานวิจัยที่เกี่ยวกับแม่น้ำโขง ให้คนสามารถเข้าถึงได้และนำข้อมูลไปใช้ได้อย่างอิสระ
โครงการชุมชนเข้มแข็งแห่งลุ่มน้ำโขง ในการทำงานระหว่างภาคประชาสังคมท้องถิ่น มหาวิทยาลัย และภาครัฐ รวมทั้งเพิ่มความโปร่งใสในกระบวนการตัดสินใจเชิงนโยลาย ซึ่งเป็นโครงการที่สอดคล้องกับแผนพัฒนาจังหวัดเชียงราย ที่มีเป้าหมายเพิ่มโอกาสทางเศรษฐกิจและสนับสนุนชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนในท้องถิ่น
ทั้งนี้ ดร.แองเจลา แมคโดนัลด์ เอกอัครราชทูตออสเตรเลียประจำประเทศไทย สถานทูตออสเตรเลีย พร้อมคณะได้ไปร่วมกิจกรรมชุมชนที่บริเวณลานชุมชนปากอิง บ้านปากอิงใต้ โดยมีการจัดแสดงขอคณะนักเรียน ร.ร.ห้วยซ้อวิทยาคม ชมตลาดแสดงสินค้าท้องถิ่นจากชุมชน เช่น ปลาร้าจากบ้านปากอิงใต้ เครื่องดื่มท้องถิ่นจากบ้านห้วยเอียน เสื้อผ้าทอมือจากบ้านหาดบ้าย ผลิตภัณฑ์จากไกบ้านหาดไคร้ ผลไม้ออร์แกนิคบ้านห้วยเม็ง เครื่องจักรสานจากบ้านปงของ และมีการสนทนากลุ่มกับชาวบ้าน โดยกลุ่มรักษ์เชียงของ หัวข้อ ถอดบทเรียนการปกป้องสิ่งแวดล้อมและชุมชน และสถาบันชุมชนลุ่มน้ำโขง ห้วข้อ การส่งเสริมศักยภาพแม่ญิงที่ได้รับผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงของแม่น้ำโขง
อนึ่ง พื้นที่ลุ่มแม่น้ำโขงกำลังเป็นพื้นที่ยุทธศาสตร์ที่สหรัฐฯและออสเตรเลียพยายามสกัดกั้นอิทธิพลของจีนซึ่งได้ดำเนินโครงการต่างๆมากมาย ทั้งเขตเศรษฐกิจพิเศษ การสร้างเขื่อนและเส้นทางคมนาคม โดยสหรัฐฯได้ทุ่มงบประมาณก้อนใหญ่ผ่านกลุ่มองค์กรต่างๆ รวมทั้งสื่อมวลชน ขณะที่จีนสนับสนุนทุนผ่านสถาบันการศึกษา