เมื่อวันที่ 25 พฤษภาคม 2568 ผู้สื่อข่าวรายงานว่าคณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง (Mekong River Commission-MRC) ได้มีการเผยแพร่ข้อมูลว่าเอ็มอาร์ซี สนับสนุนความร่วมมือเชิงสร้างสรรค์ระหว่างเมียนมาและไทยเพื่อคุณภาพน้ำในแม่น้ำกกผ่านความร่วมมือด้านการติดตามร่วมกัน
เอ็มอาร์ซีระบุว่าในเดือนเมษายน 2568 คณะกรรมการแม่น้ำโขงแห่งชาติไทย (TNMC) โดยสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) ได้ยื่นคำร้องอย่างเป็นทางการต่อเอ็มอาร์ซีเพื่อขอความช่วยเหลือในการประสานงานกับเมียนมา ซึ่งเป็นประเทศหุ้นส่วนในการเจรจาภายใต้กรอบความร่วมมือของ MRC เพื่อร่วมกันประเมินปัญหาดังกล่าว โดยฝ่ายบริหารจัดการสิ่งแวดล้อมของสำนักเลขาธิการ MRC ได้เริ่มดำเนินการประสานงานอย่างรวดเร็วเพื่อสนับสนุนแนวทางความร่วมมือดังกล่าว
“โดยตระหนักถึงความสำคัญของประเด็นนี้ สำนักเลขาธิการ MRC จึงได้เสนอการจัดตั้งโครงการติดตามคุณภาพน้ำร่วมระหว่างเมียนมาและไทย โดยมีเป้าหมายเพื่อประเมินคุณภาพน้ำอย่างมีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ และส่งเสริมการดำเนินการร่วมกันอย่างสอดประสานกัน โครงการนี้ตั้งอยู่บนพื้นฐานของระเบียบปฏิบัติด้านคุณภาพน้ำ (Procedure for Water Quality-PWQ) ซึ่งเป็นหนึ่งใน 5 ระเบียบหลักของข้อตกลงแม่น้ำโขง ที่ประเทศสมาชิกทั้งสี่ประเทศได้ให้การรับรอง โดยรวมถึงแนวทางคุณภาพน้ำที่ตกลงกันในระดับภูมิภาคเพื่อคุ้มครองสุขภาพของประชาชนและระบบนิเวศในน้ำ ระเบียบปฏิบัติด้านคุณภาพน้ำ PWQ ยังมีบทบาทในการประเมินและสื่อสารเหตุการณ์ที่อาจส่งผลกระทบข้ามพรมแดน”
เอ็มอาร์ซีระบุว่า ในสัปดาห์นี้ เมียนมาได้ตอบรับข้อเสนออย่างเป็นทางการโดยแสดงความเต็มใจที่จะเข้าร่วมในโครงการติดตามร่วมดังกล่าว โดยโครงการนี้จะครอบคลุมการแลกเปลี่ยนข้อมูล ความเชี่ยวชาญด้านเทคนิค และทรัพยากรระหว่างหน่วยงานด้านสิ่งแวดล้อมของทั้งสองประเทศ กิจกรรมหลักจะรวมถึงการเก็บตัวอย่างน้ำและวิเคราะห์เป็นประจำในจุดวิกฤตตลอดแนวแม่น้ำกก การพัฒนาศักยภาพร่วมกัน การจัดทำระบบเตือนภัยล่วงหน้าสำหรับเหตุการณ์มลพิษ และการรายงานข้อมูลสู่สาธารณะอย่างโปร่งใสเพื่อให้ชุมชนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในพื้นที่ได้มีส่วนร่วม” เอกสารของเอ็มอาร์ซีระบุ
สำนักเลขาธิการ MRC ยังระบุอีกว่ากำลังทำงานอย่างใกล้ชิดกับทั้งสองฝ่าย และอยู่ระหว่างเตรียมการประชุมประสานงานครั้งแรกเพื่อกำหนดขอบเขตและแผนการดำเนินงานของโครงการติดตามคุณภาพน้ำร่วมให้เร็วที่สุดความพยายามครั้งนี้มีเป้าหมายเพื่อแก้ไขปัญหาเร่งด่วน และเสริมสร้างความร่วมมือทางเทคนิคระยะยาวรวมถึงความไว้วางใจระหว่างประเทศในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำข้ามพรมแดนที่มีความละเอียดอ่อน โดยสะท้อนถึงความมุ่งมั่นอย่างต่อเนื่องของ MRC ต่อการแก้ไขความขัดแย้ง การทูตด้านสิ่งแวดล้อม และธรรมาภิบาลด้านน้ำที่ยั่งยืนในลุ่มน้ำโขง
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า สำหรับระเบียบปฏิบัติด้านคุณภาพน้ำ (Procedure for Water Quality-PWQ)นั้น ตามข้อตกลงแม่น้ำโขง 2538 ซึ่งลงนามโดยไทย ลาว กัมพูชา เวียดนาม(ไม่มีจีนและพม่า) มีหลักการสำคัญคือความคุ้มค่าทางเศรษฐกิจ ความรับผิดชอบ และความโปร่งใส โดยมีขอบเขตคือแม่น้ำโขงสายประธาน ซึ่งสามารถใช้ได้กับลำน้ำสาขาที่เป็นแม่น้ำระหว่างประเทศ ทั้งนี้เอ็มอาร์ซี ได้มีแนวทางการจัดการคุณภาพน้ำ ที่เน้นการปกป้องสุขภาพของมนุษย์ และปกป้องสัตว์น้ำ