เมื่อวันที่ 2 กันยายน 2568 ผู้สื่อข่าวรายงานว่าสำนักข่าวพม่าอิรวดี (The Irrawaddy) นำเสนอคลิปวิดีโอข่าวเกี่ยวกับสถานการณ์ในเขตปางวา รัฐคะฉิ่น (พม่าตอนเหนือ ติดชายแดนจีน) ว่ามีการขยายการทำเหมืองแร่หายาก หรือแรร์เอิร์ท (rare earth elements) เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยยะสำคัญ โดยอ้างอิงคำสัมภาษณ์ของชาวบ้านในพื้นที่และผู้ที่ทำงานอยู่ในเหมืองบางราย
อิรวดีอ้างอิงแหล่งข่าวในพื้นที่ซึ่งบอกว่า เขตปางวาอยู่ภายใต้การควบคุมของกองกำลังเอกราชคะฉิ่น (Kachin Independent Army-KIA) โดยมีการขยายเหมืองใหม่เพิ่มขึ้น ขณะเดียวกันเหมืองเก่าที่ยุติการดำเนินการไปก็ได้กลับมาดำเนินการตามปกติแล้ว โดยคำว่า “เหมืองใหม่” คือการเริ่มต้นทำเหมืองจากการขุดภูเขาและนำน้ำมาเติม (เพื่อใช้ในการชะละลายแร่จากในภูเขา)
สำนักข่าวอิรวดีระบุว่าพื้นที่ปางวา เป็นแหล่งเหมืองแร่แรร์เอิร์ทใกล้ชายแดนจีน โดยในปี 2024 พื้นที่นี้อยู่ภายใต้การควบคุมของกองกำลังพิทักษ์ชายแดน (Border Guard Force-BGF) ซึ่งอยู่ภายใต้กองทัพพม่า ต่อมาใน 15 ตุลาคม 2024 กองกำลังคะฉิ่น KIA และพันธมิตรก็ได้โจมตีและเข้ายึดครองพื้นที่ดังกล่าวไว้ได้ ซึ่งในช่วงที่กองกลัง KIA เปิดการโจมตีในเขตปางวา เหมืองแร่แรร์เอิร์ทในพื้นที่ต้องหยุดดำเนินการลงชั่วคราว แต่หลังจากนั้นไม่นานก็สามารถกลับมาดำเนินการขุดแร่แรร์เอิร์ทได้อีกครั้ง
พ.ท.นอว์บู โฆษกกองกำลังคะฉิ่น KIA ยืนยันว่า กองกำลัง KIA ยังไม่ได้ออกใบอนุญาตใหม่สำหรับการทำเหมืองในเขตปางวาแต่อย่างใด ดังนั้นการเปิดเหมืองใหม่จึงยังไม่สามารถเกิดขึ้นได้
สำนักข่าวอิรวดีรายงานว่า ข้อมูลขององค์กรด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิทธิมนุษยชน Global Witness ระบุว่าในรัฐคะฉิ่น ณ เดือนมีนาคม 2022 มีเหมืองแร่แรร์เอิร์ทกว่า 300 แห่ง มีบ่อชะล้างแร่ (leaching pools) ราว 2,700 บ่อ ต่อมาหลังรัฐประหารในพม่า ในปี 2024 มีรายงานว่าพื้นที่เหมืองแรร์เอิร์ทเพิ่มกว่า 40% ในขณะที่ข้อมูลของนักวิจัยระบุว่าปลายปี 2024 มีเหมืองแร่แรร์เอิร์ทเพิ่มมากกว่า 400 แห่ง มีบ่อชะล้างแร่มากกว่า 5,000 บ่อ
“มีรายงานว่าขณะนี้เหมืองแร่แรร์เอิร์ทได้ขยายไปยังเขตรัฐฉาน (ติดชายแดน จ.เชียงใหม่ และจ.เชียงราย) ในเขตอิทธิพลของกองกำลังว้า (United Wa State Army-UWSA) และกองกำลังเมืองลา NDAA อีกด้วย” สำนักข่าวอิรวดีระบุ
ในคลิปที่อิรวดีนำเสนอ มีภาพของเหมืองแร่แรร์เอิร์ทบนภูเขาในรัฐคะฉิ่น ที่มีท่อสารเคมีและบ่อละลายแร่บนภูเขา โดยมีสายไฟที่เชื่อมกับเครื่องปั่นไฟ และอาคารลักษณะบ้านพักคนงานที่อยู่ติดกับบ่อแร่ มีคนงานลงไปล้างแร่ที่ก้นบ่อโดยไม่มีอุปกรณ์ป้องกันใดๆ ในขณะที่ข้างบ่อมีกระสอบที่มีอักษรภาษาจีนประทับอยู่
———
หมายเหตุ-ขอบคุณสำนักข่าวอิรวะดีที่อนุญาตให้ใช้คลิปและข้อมูลข่าวชิ้นนี้
