ประสาน “จิสดา”ตรวจสอบเหมืองต้นตอปล่อยสารพิษลงแม่น้ำสาละวิน คพ.คาดฤดูกาล-ปริมาณน้ำเปลี่ยนเป็นเหตุให้ค่าสารโลหะหนักแตกต่างจากสถาบันวิจัย มช “สุชาติ” สั่งเร่งแก้ไขปัญหาทั้งน้ำกก-สาย -โขง-สาละวิน

เมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน 2568 เพจของกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) รายงานว่า คพ.ตรวจเบื้องต้น พบสารหนูในแม่น้ำสาละวิน แต่ไม่เกินค่ามาตรฐาน วางแผนตรวจซ้ำ เก็บตัวอย่างเข้าห้องปฏิบัติการสิ่งแวดล้อม ประสาน GISTDA ใช้ดาวเทียมตรวจแหล่งที่มาสารหนู รองนายกฯ สุชาติ รุกแก้ไขปัญหาทั้งแม่น้ำกก แม่น้ำสาย แม่น้ำโขง และแม่น้ำสาละวิน เร่งประสานทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องร่วมทำความเข้าใจ – แก้ไขปัญหาให้พี่น้องประชาชน

นายสุรินทร์ วรกิจธำรง อธิบดี คพ. เปิดเผยว่า จากปัญหาความกังวลของประชาชนเรื่องการปนเปื้อนสารหนูในแม่น้ำสาละวิน ซึ่งรัฐบาลได้มีข้อสั่งการและติดตามการแก้ไขปัญหาอย่างใกล้ชิด โดย คพ.ได้ลงพื้นที่ตรวจคุณภาพน้ำในแม่น้ำสาละวินครอบคลุมฝั่งประเทศไทย และตรวจสอบระบบประปาภูเขา จำนวน 8 จุด ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ทำความเข้าใจกับพี่น้องประชาชนและผู้นำท้องถิ่น ในพื้นที่ในหมู่บ้าน เมื่อวันที่ 5-6 พฤศจิกายน ที่ผ่านมา โดยทดสอบการปนเปื้อนสารหนูด้วยชุดทดสอบภาคสนามอย่างง่าย (Test Kit) ในน้ำสาละวินและประปาภูเขา และได้ทำการเปรียบเทียบผลหลังการแกว่งสารส้มรอให้ตกตะกอน พบว่าปริมาณสารหนูมีค่าลดลง

นายสุรินทร์ กล่าวว่า ผลการตรวจ จุดที่ 1.บ้านท่าตาฝั่ง ต.แม่ยวม อ.แม่สะเรียง พบสารหนู ความเข้มข้น 0.01 มิลลิกรัม/ลิตร (มก./ล.) หลังแกว่งสารส้มและรอให้ตกตะกอน ความเข้มข้น 0.005 มก./ล. จุดที่ 2. รอยต่อระหว่างพื้นที่อำเภอสบเมยและอำเภอแม่สะเรียง พบสารหนู ความเข้มข้น 0.01 มก./ล. หลังแกว่งสารส้มและรอให้ตกตะกอน ความเข้มข้น 0.005 มก./ล.

จุดที่ 3.ท่าเรือหมู่บ้านแม่สามแลบ ต.แม่สามแลบ อ.สบเมย พบสารหนู ความเข้มข้น 0.01 มก./ล. จุดที่ 4. หย่อมบ้านปู่ทา ม.6 ต.แม่สามแลบ อ.สบเมย พบสารหนู ความเข้มข้น 0.005 มก./ล. จุดที่ 5. หย่อมบ้านพะละอึ ม.4 ต.แม่สามแลบ อ.สบเมย พบสารหนู ความเข้มข้น 0.005 มก./ล. จุดที่ 6. บ้านสบเมย (ฝั่งแม่น้ำสาละวิน) ต.แม่สามแลบ อ.สบเมย พบสารหนู ความเข้มข้น 0.01 มก./ล. จุดที่ 7. บ้านสบเมย (แม่น้ำเมย) ต.แม่สามแลบ อ.สบเมย ไม่พบสารหนู จุดที่ 8. ประปาภูเขาห้วยแม่อมลิ บ้านแม่สามแลบ ต.แม่สามแลบ อ.สบเมย ไม่พบสารหนู

นายสุรินทร์กล่าวว่า สรุปผลการตรวจเบื้องต้นด้วยชุดทดสอบภาคสนามอย่างง่าย (Test Kit) พบสารหนูในบางจุดแต่ไม่เกินค่ามาตรฐาน ทั้งนี้ เมื่อนำผลเทียบเคียงกับการตรวจด้วยเครื่อง ICP-OES จากสถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ที่ตรวจวัดเมื่อช่วงเดือนกันยายน 2568 จำนวน 3 จุด ที่มีค่าสูง 0.05 มก./ล. อาจเกิดจากช่วงฤดูกาลและปริมาณน้ำที่เปลี่ยนไป จากผลการตรวจที่ได้ คพ. ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ทำความเข้าใจกับผู้นำท้องถิ่นและประชาชนทั้งกลุ่มที่ใช้น้ำโดยตรงจากแพ กลุ่มที่ใช้น้ำประปาภูเขา ครอบคลุมทุกพื้นที่ และ คพ. จะกำหนดจุดพร้อมเก็บตัวอย่างคุณภาพน้ำและตะกอนดินส่งตรวจในห้องปฏิบัติการ เพื่อตรวจสารหนูและโลหะหนักอื่นๆ ตามหลักวิชาการต่อไป

นายสุรินทร์กล่าวอีกว่าจากปัญหาดังกล่าวนายสุชาติ ชมกลิ่น รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้มีการกำหนดให้มีการประชุมคณะอนุกรรมการขับเคลื่อนการแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำในแหล่งน้ำผิวดินเพื่อแก้ไขปัญหาสารหนูและโลหะหนักให้ครอบคลุมทั้งในส่วนของแม่น้ำกกและลำน้ำสาขา รวมไปถึงในแม่น้ำสาละวิน โดยจะเป็นประธานในการประชุมฯในวันที่ 13 พฤศจิกายน 2568 เพื่อเร่งรัดการแก้ไขปัญหาทั้งในเรื่องของปัญหาแหล่งน้ำ การบริโภคสัตว์น้ำ การเพาะปลูกพืชในพื้นที่ รวมทั้งการเฝ้าระวังดูแลสุขภาพของประชาชน ตลอดจนหารือในเรื่องของปัญหามลพิษทางน้ำข้ามแดนต่อไป

“ส่วนการหาที่มาของการปนเปื้อนสารหนูและโลหะหนักจากต้นทาง ได้ประสานสำนักงานพัฒนาเทคโนโลยีอวกาศและภูมิสารสนเทศ (องค์การมหาชน) หรือ GISTDA ช่วยตรวจสอบภาพถ่ายดาวเทียมในพื้นที่แม่น้ำสาละวินเพื่อนำมาวิเคราะห์หาสาเหตุและแนวทางแก้ปัญหาต่อไป”อธิบดี คพ.กล่าว