สำนักข่าว SHAN รายงานว่า เมื่อวันที่ 21 มกราคม 2569 ว่า กองกำลังสหรัฐว้า UWSA (United Wa State Army) ได้เรียกประชุมชาวบ้านในตำบลเมืองแก้ด ในเขตเมืองล่าเสี้ยว ทางตอนเหนือของรัฐฉาน ประเทศพม่า เพื่ออธิบายเกี่ยวกับการบริหารของทางกลุ่ม โดยกองกำลังว้าระบุว่า ต้องการชายหนุ่มในพื้นที่จำนวน 100 คน เข้ามารับการฝึกทหาร คำสั่งเกณฑ์ทหารใหม่นี้ได้ทำให้ชายหนุ่มรายหนึ่งเครียดหนักและตัดสินใจกินยาจบชีวิตตัวเอง เพราะไม่อยากไปเป็นทหารว้า
มีรายงานว่า หลังการประชุมกับกองกำลังว้า ทางผู้นำชุมชนในตำบลเมืองแก้ด ได้กลับมาสั่งให้ชายหนุ่มในพื้นที่จัดเตรียมเสื้อผ้า เพื่อเตรียมตัวไปเข้ารับการฝึกทหารกับกองกำลังว้าในทันที ทำให้ชายหนุ่มในพื้นที่ต่างตกใจและหาทางหนี ขณะที่ชายหนุ่มบางส่วนสับสนไม่รู้จะทำอย่างไร
“บางคนหนีออกจากพื้นที่ในวันนั้นเลย ขณะที่ชายหนุ่มบางส่วนไม่มีเงินและไม่รู้จะหนีไปที่ไหน และยังต้องทำงานหาเลี้ยงครอบครัว” ชาวเมืองล่าเสี้ยวรายหนึ่งกล่าว ซึ่งหลังกองกำลังว้า UWSA บังคับเกณฑ์ทหารใหม่ ในวันที่ 20 มกราคม 2569 ทำให้มีชายอายุ 40 ปี รายหนึ่งชื่อนายลอด ได้ตัดสินใจกินยาฆ่าตัวตาย เพราะไม่สามารถหาทางออกให้กับตัวเองได้
“นายลอดที่กินยาเบื่อตาย เป็นคนจากหมู่บ้านหนองเงิน ที่เมืองต้างยาน และมาเป็นเขยที่หมู่บ้านโหเจ็ง เขากังวลหลายเรื่อง ทั้งเรื่องครอบครัว เรื่องหาเลี้ยงปากท้อง แล้วยังมาถูกใช้ให้ไปฝึกทหาร ทำให้เขาตัดสินใจกินยาฆ่าตัวตาย” ชาวบ้านในพื้นที่เปิดเผย โดยเมื่อปี 2568 ก็เคยเกิดเหตุการณ์กองกำลัง UWSA จัดตั้งกองกำลังชาวบ้านและเรียกให้ไปฝึกทหาร เนื่องจากการฝึกที่หนักและปัญหาการสื่อสารที่ไม่เข้าใจระหว่างกองกำลังว้าและชาวบ้าน ทำให้ชาวบ้านที่ไปฝึกทหารในครั้งนั้นได้รับความยากลำบากทั้งด้านจิตใจและร่างกาย หลังจากชาวบ้านได้เดินทางกลับบ้าน ชาวบ้านเป็นจำนวนมากตัดสินใจยอมทิ้งบ้านเรือนและไร่นาของตนเพื่อหนีไปอยู่ที่อื่น
ชาวบ้านกล่าวว่า ชายหนุ่มเป็นจำนวนมากหนีออกจากพื้นที่เพราะไม่อยากเป็นทหาร กองกำลังชาวบ้านที่อยู่ในเมืองแก้ด สมาชิกส่วนใหญ่เป็นชายสูงอายุที่ถึงวัยไปนอนถือศีลอยู่ในวัด บางครั้งผู้บัญชาการสั่งให้กองกำลังชาวบ้านเหล่านี้ไปหาปลามาให้กิน กองกำลังว้าไม่รู้จักเคารพผู้สูงอายุ
ทั้งนี้สถานการณ์ทหารว้าในพื้นที่เมืองแก้ดข่มเหงรังแกชาวบ้านนั้น เจ้าหน้าที่ระดับสูงของกองกำลังว้าไม่ได้รับรู้ การบังคับไปเป็นทหารเป็นสถานการณ์ที่ยากลำบากสำหรับชาวบ้านที่ยังอยู่ในพื้นที่ ตำบลเมืองแก้ดนั้นประกอบด้วย 13 หมู่บ้าน ตั้งอยู่ทางภาคตะวันออกของเมืองล่าเสี้ยว ตำบลเมืองแก้ดติดกับเมืองแสนหวี เมืองกุ๋นโหลง ซึ่งสามารถเดินทางต่อไปยังเมืองโหป่างและเมืองชินส่วยห่อ ของเขตปกครองโกก้าง MNDAA ได้
อนึ่งในเมืองแก้ดนั้น มีกองกำลังปะหล่อง TNLA กองกำลังโกก้าง MNDAA กองกำลังอาระกัน AA และกองกำลังว้า UWSA เคลื่อนไหวอยู่ โดยตำบลเมืองแก้ด เขตเมืองล่าเสี้ยวนั้นถูกฝ่ายต่อต้านยึดได้ในปี 2566 และทางกลุ่มพันธมิตรอย่าง TNLA , MNDAA และ AA ตัดสินใจยกให้กองกำลังว้าดูแลปกครองตั้งแต่เมื่อเดือนมีนาคม ปี 2567
อีกด้านหนึ่ง เมื่อวันที่ 22 มกราคม 2569 สื่อ SHAN ยังรายงานว่า ได้เกิดเหตุตึงเครียดทางทหารระหว่างพรรคก้าวหน้ารัฐฉาน/กองกำลังรัฐฉานเหนือ SSPP/SSA (Shan State Progress Party/Shan State Army) และกองกำลังปะหล่อง TNLA ตั้งแต่เมื่อวันที่ 17 มกราคมที่ผ่านมา หลังทหารของกองกำลังปะหล่อง TNLA พยายามรุกล้ำพื้นที่ของ SSPP/SSA บริเวณดอยกองมูก้ำก่อ ทางทิศตะวันตกของหมู่บ้านต้อสร้าง เขตเมืองจ๊อกเม และอีกในพื้นที่บริเวณดอยกองมูคำ ทางทิศเหนือของหมู่บ้านโหลงต้อสร้าง โดยทาง SSPP/SSA ระบุว่า หากทาง TNLA ยังรุกล้ำเข้ามาในพื้นที่ของตนก็จำเป็นต้องเปิดฉากยิง ซึ่งทั้งสองฝ่ายก็ยังคงตรึงกำลังกันจนถึงวันนี้
