สำนักข่าว Mizzima รายงานเมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2569 ว่า นักโทษทางทางการเมืองหญิงหลายพันคนทั่วประเทศพม่ากำลังประสบปัญหาแทรกซ้อนเกี่ยวกับสุขภาพอนามัยการเจริญพันธุ์ ตามรายงานของสมาคมช่วยเหลือนักโทษการเมืองพม่า (Assistance Association for Political Prisoners – AAPP) ที่ระบุว่า ความเครียดอย่างรุนแรง การถูกทำร้ายร่างกาย และภาวะทุพโภชนาการเรื้อรังภายในเรือนจำได้นำไปสู่ความไม่สมดุลของฮอร์โมนและปัญหาสุขภาพในนักโทษหญิงในพม่าอย่างกว้างขวาง
“นักโทษหญิงหลายคนประจำเดือนขาดเป็นเวลา 3-6 เดือน บางคนประสบภาวะผิดปกติทางอารมณ์ก่อนมีประจำเดือน (PMDD) เช่น เครียดจัด หงุดหงิด โมโหร้าย ซึมเศร้ารุนแรง ซึ่งถูกกระตุ้นโดยสภาพแวดล้อมที่เลวร้าย การเข้าถึงผลิตภัณฑ์เกี่ยวกับประจำเดือนยังคงเป็นปัญหาสำคัญสำหรับนักโทษหญิงที่ถูกคุมขัง”รายงานชิ่นนี้ระบุ
AAPP เรียกร้องว่า การดูแลสุขภาพเกี่ยวกับประจำเดือนของนักโทษหญิงอย่างสม่ำเสมอ ควรได้รับการพิจารณาเป็นเรื่องสำคัญลำดับต้นๆ โดยเจ้าหน้าที่เรือนจำมีหน้าที่พิเศษในการจัดหาการดูแลสุขภาพที่เหมาะสมกับความต้องการทางชีววิทยาของผู้หญิง
“ผู้ต้องขังหญิงในเรือนจำได้รับเพียงยาแก้ปวด เช่น ยาไดโคลฟีแนค (Diclofenac) และพาราเซตามอล เพื่อบรรเทาอาการปวดประจำเดือนเท่านั้น ซึ่งเป็นการปฏิบัติที่เสี่ยงต่อภาวะแทรกซ้อนในระยะยาว รวมถึงความเสียหายต่อไตได้”
รายงานของ AAPP ระบุว่า นักโทษการเมืองหญิงบางคนจำเป็นต้องได้รับการตรวจร่างกาย กระทั่งการผ่าตัดสำหรับภาวะทางนรีเวชหลังจากที่ได้รับการปล่อยตัว ทั้งนี้นักโทษการเมืองหญิงรายหนึ่งที่เกิดภาวะประจำเดือนขาดขณะถูกคุมขัง ได้ยื่นเรื่องร้องเรียนต่อเจ้าหน้าที่เรือนจำเกี่ยวกับการขาดแคลนยาและการไม่มีแพทย์ที่เป็นผู้หญิง แต่ก็ไม่มีการดำเนินการใดๆจากทางเรือนจำ
AAPP ระบุว่า เจ้าหน้าที่เรือนจำไม่ให้ความสำคัญเกี่ยวกับความทุกข์ทรมานของนักโทษและปฏิเสธคำขอย้ายไปรักษาตัวยังโรงพยาบาลภายนอกเรือนจำ โดยปัญหาด้านสุขภาพอนามัยวัยเจริญพันธุ์ของผู้ต้องขังหญิงนั้นแย่ลง เนื่องจากสภาพความเป็นอยู่ในเรือนจำที่เลวร้าย การถูกทารุณกรรม ภาวะขาดแคลนสารอาหาร การเข้าถึงน้ำดื่มและผลิตภัณฑ์สุขอนามัยที่จำกัด และสุขอนามัยที่ไม่ดี เป็นปัจจัยที่อาจก่อให้เกิดการติดเชื้อและความไม่สมดุลของฮอร์โมน นอกจากนี้ ยังระบุว่า ความท้าทายที่ผู้หญิงในเรือนจำต้องเผชิญนั้น ไม่เพียงแต่เป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนเท่านั้น แต่ยังเป็นวิกฤตสุขภาพอนามัยเจริญพันธุ์ในระยะยาวที่อาจส่งผลกระทบต่อความเป็นอยู่ที่ดีของคนทั้งรุ่น
ทั้งนี้ AAPP เรียกร้องให้องค์กรในประเทศและต่างประเทศติดตามสถานการณ์อย่างใกล้ชิดและกดดันหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างหนัก โดยจากข้อมูลของ AAPP ระบุว่า ผู้ต้องขังจำนวน 22,783 คนที่ถูกจำคุกด้วยเหตุผลทางการเมืองทั่วประเทศพม่า ในจำนวนนี้มีนักโทษหญิงจำนวน 4,308 คน
