เมื่อวันที่ 2 เมษายน 2569 เวลา 07.00 น. นายอูส่อเมี๊ยะอู มุขมนตรีรัฐกะเหรี่ยง ประเทศเมียนมา เป็นประธานในพิธีเปิดทดลองใช้เส้นทางสายเอเชีย AH-1 ช่วงเมียวดี–กอกะเล็ค–ผาอัน โดยมีเจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคง หน่วยงานภาครัฐ และประชาชนเข้าร่วมราว 400 คน บรรยากาศเป็นไปด้วยความเรียบร้อย
ต่อมาเวลา 09.00 น. เจ้าหน้าที่ได้อนุญาตให้รถยนต์ของประชาชนสามารถสัญจรผ่านเส้นทางดังกล่าวได้อีกครั้ง อย่างไรก็ตาม พบว่ารถบรรทุกสินค้าส่วนใหญ่ยังคงหลีกเลี่ยงการใช้เส้นทางนี้ และเลือกใช้เส้นทางทางเลือกที่อยู่ภายใต้การควบคุมของกองกำลังในพื้นที่เช่นเดิม
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ก่อนหน้านี้ นาย อ่อง จ่อ ทุน หัวหน้าฝ่ายอำนวยการในฐานะผู้ปฎิบัติหน้าที่แทนรัฐมนตรีความมั่นคงและกิจการชายแดนแห่งรัฐกะเหรี่ยง ได้ออกหนังสือภายในเชิญหลายหน่วยงานมาร่วมเปิดถนนสายเอเชียในเมียนมา ทำให้หลายฝ่ายในประเทศไทยเฝ้าติดตามเพราะคาดหวังว่าจะมีการเปิดสะพานมิตรภาพไทยเมียนมาแห่งที่ 2 ซึ่งจะทำให้การขนส่งสินค้าของ 2 ประเทศผ่านช่องทางนี้เกิดขึ้นอีกครั้ง แต่ในที่สุดทางการพม่าเพียงแค่ต้องการประชาสัมพันธ์ว่าสามารถควบคุมเส้นทางสายนี้ได้แล้ว ทำให้ผู้ประกอบการไทยต้องพบกับความผิดหวัง ปี2568
นายบรรพต ก่อเกียรติเจริญ ที่ปรึกษากิตติมศักดิ์หอการค้า จ.ตาก กล่าวว่า รัฐบาลไทยและรัฐบาลเมียนมา ต้องเห็นความสำคัญของถนนสายเอเชียวันสายนี้ และต้องแสดงให้ชาวเอเชียเห็นถึงภาพลักษณ์การเดินทางบนเส้นทางสายนี้ หากเดินทางมาค้าขาย หรือเดินทางมาท่องเที่ยวบนถนนสายนี้แล้วต้องได้รับความปลอดภัย ทั้ง 2 ประเทศต้องแสดงศักยภาพออกมา เพราะถนนสายหลักนี้เป็นประโยชน์ต่อทุกประเทศที่อยู่ในทวีปเอเชีย เป็นไปได้หรือไม่ที่ทั้ง 2 ประเทศคือประเทศไทยกับประเทศเมียนมา หันมาจับมือพัฒนาถนนสายเอเชียวันไปด้วยกัน
ทั้งนี้ถนนสายเอเชีย AH1 ช่วงเมียวดี–กอกาเร็ก (Myawaddy–Kawkareik) ถือเป็นเส้นทางยุทธศาสตร์หลักที่เชื่อมต่อการค้าระหว่างไทย–เมียนมาไปสู่ย่างกุ้ง แต่ในช่วงที่ผ่านมา เส้นทางสายนี้ตกอยู่ภายใต้การควบคุมของกองกำลังฝ่ายต่อต้านนำโดยสหภาพแห่งชาติกะเหรี่ยง(Karen National Union-KNU) ทำให้กองทัพพม่าทุ่มเทกำลังยึดคืน ซึ่งพื้นที่นี้มีความอ่อนไหวทั้งในมิติทางการเมืองและการทหาร ซึ่งการเปิดทดลองใช้เส้นทางในครั้งนี้ จึงถือเป็นความพยายามของทางการพม่าในรัฐกะเหรี่ยงที่การฟื้นฟูการคมนาคมและเศรษฐกิจในพื้นที่
แหล่งข่าวด้านความมั่นคงชายแดนระบุว่า สำหรับประเทศไทย แม้จะได้รับผลกระทบจากการค้าชายแดนที่ชะลอตัว และการปิดสะพานมิตรภาพแห่งที่ 2 แต่ทางการไทยยังคงดำเนินท่าทีอย่างระมัดระวัง และหลีกเลี่ยงการเข้าไปเกี่ยวข้องโดยตรงกับกลุ่มกองกำลังในพื้นที่ ขณะที่ KNU เองก็พยายามสร้างเอกภาพภายในกลุ่มชาติพันธุ์ เพื่อเพิ่มอำนาจต่อรอง และยังไม่เปิดโอกาสให้กองทัพเมียนมากลับมาควบคุมเส้นทางอย่างเต็มรูปแบบ ทำให้สถานการณ์ในพื้นที่ยังคงตึงเครียด
แหล่งข่าวกล่าวว่า กองทัพเมียนมาส่งกำลังและใช้การสนับสนุนทางอากาศเพื่อรักษาการควบคุมพื้นที่สำคัญ ขณะที่ฝ่าย KNLA(Karen National Liberation Army หรือ กำลังปลดปล่อยชาติกะเหรี่ยง)ยังคงสามารถปฏิบัติการตอบโต้และยึดพื้นที่บางส่วนได้ การปะทะกันเกิดขึ้นเป็นระยะๆในแนวพื้นที่ภูเขาและเส้นทางยุทธศาสตร์ ส่งผลให้เส้นทาง AH1 ไม่สามารถใช้งานได้อย่างต่อเนื่อง แม้ล่าสุดมีการประกาศเปิดเส้นทางอีกครั้ง แต่สถานการณ์ยังคงเปราะบาง และมีความเสี่ยงที่จะกลับมาปิดใช้งานได้ทุกเมื่อ
“เชื่อว่าเส้นทาง AH1 จะยังคงเปิดๆปิดๆสลับกันตามสถานการณ์ เนื่องจากไม่มีฝ่ายใดสามารถควบคุมพื้นที่ได้อย่างเด็ดขาด ความขัดแย้งมีแนวโน้มยืดเยื้อไปเรื่อยๆ เส้นทาง AH1 ยังคงมีความไม่แน่นอนสูงสามารถเปลี่ยนแปลงได้อย่างรวดเร็ว”แหล่งข่าว กล่าว
——–
