เมื่อวันที่ 28 เมษายน 2569 สำนักข่าว Mekong รายงานว่า รัฐบาลรัฐฉานภายใต้การควบคุมของสภาทหารเมียนมา ได้ออกคำสั่งเมื่อวันที่ 24 เมษายนที่ผ่านมา ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องดำเนินการตรวจสอบและปราบปรามการทำเหมืองแร่ผิดกฎหมายในพื้นที่
คำสั่งดังกล่าวระบุว่า เนื่องจากในหลายพื้นที่ของรัฐฉานยังคงมีการลักลอบทำเหมืองแร่โดยไม่ได้รับอนุญาต หน่วยงานกำกับดูแลด้านทรัพยากรแร่ระดับเขตและเขตปกครองพิเศษ จะต้องลงพื้นที่ตรวจสอบอย่างใกล้ชิด หากพบการกระทำผิด ให้รายงานเพื่อดำเนินคดีตามกฎหมาย
แหล่งข่าวในพื้นที่ซึ่งเคยมีประสบการณ์ทำเหมืองผิดกฎหมาย เปิดเผยว่า การทำเหมืองจำนวนมากยังคงดำเนินไปได้ เนื่องจากมีการจ่ายผลประโยชน์ให้กับทั้งกองกำลังทหารเมียนมาและกลุ่มกองกำลังท้องถิ่น
“แม้จะเป็นการทำแบบผิดกฎหมาย แต่ก็ต้องจ่ายเงินให้ทั้งทหารและกองกำลังท้องถิ่นทั้งหมด เขาไม่สามารถทำเหมืองแร่ได้ หากไม่มีการรับรู้จากพวกเจ้าหน้าที่ หลังจากขุดแร่แล้วก็ไม่สามารถขนย้ายเองได้ ต้องขายต่อให้กลุ่มที่มีใบอนุญาต และให้พวกเขาดำเนินการขนส่งในนามของตน” แหล่งข่าวกล่าว
แหล่งข่าวยังระบุว่า หากต้องการปราบปรามอย่างจริงจัง หน่วยงานรัฐสามารถดำเนินการได้ทันที เนื่องจากมีข้อมูลเกี่ยวกับผู้เกี่ยวข้องอยู่แล้ว ทั้งนี้ ในรัฐฉานมีหลายพื้นที่ที่มีการทำเหมืองแร่ ทั้งแบบถูกกฎหมายและผิดกฎหมาย เช่น เมืองโหโปง เมืองหมอกใหม่ เมืองปิ่นตะย่า เมืองหยั่วหงั่น เมืองน้ำสั่น เมืองป๋อน เมืองเชียงตุง เมืองยาง เมืองขาก เมืองโต๋น เมืองท่าขี้เหล็ก เมืองยอง เมืองต้างยาน เมืองหมู่แจ้ เมืองโก้ดข่าย เมืองจ๊อกเม เมืองโหป่าง และเมืองหมากหมาง
ผู้เชี่ยวชาญยังคงเตือนอย่างต่อเนื่องว่า การทำเหมืองแร่อย่างเกินขนาดส่งผลให้เกิดปัญหาสิ่งแวดล้อมรุนแรง เช่น การอุดตันของลำน้ำ ความตื้นเขินของแม่น้ำและลำห้วย รวมถึงการปนเปื้อนสารพิษในแหล่งน้ำ ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อระบบนิเวศและวิถีชีวิตของประชาชนในพื้นที่