เมื่อวันที่ 23 พฤษภาคม 2569 ที่ศูนย์ประชุมมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ (มช.) ได้มีพิธีมอบรางวัลพลเมืองดีเด่นแห่งพม่า (Annual Citizen of Burma Award: CoBA) ครั้งที่ 17 โดยผู้ได้รับรางวัลในปีนี้ได้แก่ อูมินโกไหน่-U Min Ko Naing (นามสมมุติ) นักเคลื่อนไหวเพื่อประชาธิปไตยคนสำคัญของเมียนมา และเป็นอดีตนักโทษการเมืองที่มีบทบาทมาตั้งแต่เหตุการณ์ลุกฮือ 8888 (8888 Uprising) ในปี 1988 และยังคงมีส่วนร่วมกับขบวนการเคลื่อนไหวทางสังคมต่อต้านรัฐบาลเผด็จการทหารอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน
มินโกไหน่ (Min Ko Naing) เป็นนามแฝงที่สะท้อนจุดยืนต่อต้านเผด็จการของเขา โดยเขาเคยศึกษาที่มหาวิทยาลัย Rangoon Arts and Science University และเริ่มมีบทบาทในกิจกรรมการเมืองตั้งแต่ช่วงที่เป็นนักศึกษาในขบวนการประท้วงเรียกร้องประชาธิปไตยครั้งใหญ่ในปี 1988 และมีบทบาทเด่นใน All Burma Federation of Student Unions (ABFSU) ซึ่งเป็นเครือข่ายนักศึกษาที่เคลื่อนไหวต่อต้านรัฐบาลทหารพม่า จนถูกจับกุมและถูกคุมขังยาวนาน 15 ปี หลังได้รับการปล่อยตัวในปี 2004 ได้ร่วมก่อตั้งกลุ่ม 88 Generation Peace and Open Society เพื่อผลักดันประชาธิปไตย สิทธิมนุษยชนและการปล่อยนักโทษการเมืองในเมียนมา เมื่อเกิดรัฐประหารในปี 2021 อูมินโกไหน่ได้ออกมาเรียกร้องให้ประชาชนไม่ยอมรับอำนาจของคณะรัฐประหารและสนับสนุนการต่อต้านอย่างสันติ
นายอูเซงมินอ่อง (U Sein Myint Aung) สมาชิกคณะกรรมการกลางของ Citizen of Burma กล่าวว่า นายมินโกไหน่ได้รับการคัดเลือกจากประชาชนชาวพม่าเพราะเป็นนักต่อสู้เพื่อประชาชนมาโดยตลอดและเป็นคนซื่อสัตย์ พูดน้อย แสดงออกผ่านการกระทำ โดยเข้าไปให้ความรู้คนในชุมชน เกี่ยวกับความเลวร้ายของรัฐบาลเผด็จการทหาร ทำให้ติดคุกอยู่หลายครั้ง เขามักจะพูดว่า ‘อยากให้พี่น้องประชาชนหลุดพ้นจากความกลัว’ ซึ่งในตอนที่นางอองซานซูจีเป็นผู้นำรัฐบาล เขาได้ทำงานกับชุมชนและสนับสนุนขบวนการประชาชนตลอดมา ทำให้เขาถูกข่มขู่ กดขี่จากทหารพม่ามาโดยตลอด
ขณะที่นายอูจ่อววันนะ (U Kyaw Wunna) หนึ่งในผู้ร่วมก่อตั้ง The Citizen of Burma Award Organization กล่าวรายงานสถานการณ์การเคลื่อนไหวในเมียนมาว่า ขบวนการเคลื่อนไหวที่อยู่ในพม่าถูกกดดัน ข่มขู่ นักเคลื่อนไหวถูกจับเข้าเรือนจำ พวกเราพยายามจัดกิจกรรมเรียกร้องให้ปล่อยตัวและเจรจาต่อรองสันติภาพ แต่ก็ไม่ประสบความสำเร็จ ในปัจจุบันที่เราอยู่ในประเทศปลายทาง ไม่ได้แปลว่าเราหลุดพ้นจากทุกสิ่งได้ เป็นหน้าที่ที่เราต้องต่อสู้ ขยายเครือข่ายทั้งในและต่างประเทศ รัฐบาลทหารกดขี่เพื่อไม่ให้มีการต่อต้าน สถานการณ์เศรษฐกิจย่ำแย่ลง คนหมดแรงช่วยเหลือกัน รางวัลพลเมืองดีเด่นแห่งพม่านี้ มีขึ้นเพื่อรำลึกถึงการต่อสู้ การไม่ยอมจำนนและเพื่อเป็นกำลังใจให้เราจับมือกันสู้ต่อไป
นายอูจ่อววันนะกล่าวว่า แม้ว่าในพิธีมอบรางวัลพลเมืองดีเด่นแห่งพม่านี้ นายมินโกไหน่จะไม่สามารถเดินทางมารับรางวัลได้ด้วยเหตุผลด้านความปลอดภัย จึงส่งตัวแทนจากฝ่ายนักเคลื่อนไหวเพื่อประชาธิปไตยในเมียนมาขึ้นรับรางวัลในพิธีแทน
ขณะที่นายกัณวีร์ สืบแสง ผู้ก่อตั้งมูลนิธิ Peace Rights Foundation และอดีตส.ส.พรรคเป็นธรรมกล่าวให้กำลังใจชาวพม่าซึ่งได้รับผลกระทบจากระบบการเมืองที่ไม่เป็นธรรมว่า ไทยกับพม่ามีสถานการณ์การเมืองที่คล้ายกัน ผู้ลี้ภัยสงครามจากพม่าสมควรได้รับการคุ้มครองตามหลักสิทธิมนุษยชน ผู้ลี้ภัยจำนวนมากอยากกลับบ้าน แต่เขากลับไม่ได้ เขาไม่สามารถปล่อยให้ลูกหลานเติบโตในประเทศที่ประชาชนไม่มีสิทธิ์ในการตัดสินใจอนาคตตัวเองได้ เรายังมีเกียรติและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ให้แบกรับร่วมกันอยู่ สิทธิในการตัดสินใจอนาคตของตนเองเป็นสิทธิพื้นฐาน ประชาชนชาวพม่ามีสิทธิทุกประการที่จะตัดสินใจว่าต้องการประเทศที่มีระบอบการปกครองแบบไหน จะเป็นสหพันธรัฐหรืออะไรก็ตาม เราต้องต่อสู้เพื่อให้ได้มาซึ่งอำนาจการตัดสินใจนั้น
ทั้งนี้เครือข่าย Citizen of Burma ก่อตั้งในปี 2553 มอบรางวัลพลเมืองดีเด่นให้กับประชาชนที่ร่วมต่อสู้กับรัฐบาลทหารพม่า นอกจากนี้ยังมีการระดมทุนช่วยเหลือผู้ประสบภัยน้ำท่วมและแผ่นดินไหวในพม่า รวมทั้งสนับสนุนนักเคลื่อนไหวที่ต่อสู้เพื่อประชาชนและความเป็นธรรม โดยตลอดหลายปีที่ผ่านมา รางวัลพลเมืองดีเด่นแห่งพม่า (Citizen of Burma Award) เป็นพื้นที่ที่ยกย่องบุคคลที่ทำงานเพื่อประชาธิปไตย สิทธิมนุษยชนและสันติภาพในเมียนมา ท่ามกลางสถานการณ์ความขัดแย้งและการปราบปรามทางการเมืองที่ยังดำเนินต่อเนื่องหลังรัฐประหารปี 2021 ขณะที่ผู้จัดงานยืนยันว่าจะเดินหน้าจัดงานต่อไปในต่างประเทศ จนกว่าจะถึงวันที่สามารถนำรางวัลนี้กลับไปจัดในเมียนมาได้อีกครั้ง