เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม 2569 เฟสบุค “เรื่องเล่า ข่าวเกษตร”รายงานว่า นายสรวุฒิ เนื่องจำนงค์ เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า การลงพื้นที่ในวันนี้มี 2 เรื่องสำคัญ ได้แก่ โครงการผันน้ำเข้าสู่ลุ่มน้ำปิงตอนล่างและลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนบน และการติดตามปัญหาโครงการคลองขวัญ
นายสรวุฒิ กล่าวว่า โครงการผันน้ำจะประกอบด้วยการดำเนินงานจากเขื่อนแม่เงา จังหวัดแม่ฮ่องสอน ผันน้ำผ่านอุโมงค์ระยะทางประมาณ 60 กิโลเมตร เพื่อเติมน้ำเข้าสู่เขื่อนภูมิพล โดยประชาชนเรียกร้องโครงการนี้มาหลายสิบปี อย่างไรก็ตาม ที่ผ่านมายังมีผู้ไม่เห็นด้วย มีการร้องคัดค้านต่อศาลปกครอง และขณะนี้รายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) กำลังจะหมดอายุในเดือนตุลาคม 2569 ซึ่งเป็นประเด็นที่ต้องเร่งดำเนินการ
ทั้งนี้ นายสรวุฒิได้รับมอบหมายจากนายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ให้ตัดสินใจดำเนินการแก้ไขปัญหา โดยจะยื่นเรื่องขอผ่อนผันการใช้พื้นที่ลุ่มน้ำชั้น 1A ผ่านหน่วยงานที่เกี่ยวข้องและสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) ก่อนเข้าสู่การพิจารณาของคณะรัฐมนตรี
นายสรวุฒิ กล่าวว่า หากโครงการสามารถดำเนินการได้ จะก่อให้เกิดประโยชน์ ได้แก่ เพิ่มปริมาณน้ำต้นทุนในเขื่อนภูมิพลกว่า 1,500 ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี เพิ่มน้ำอุปโภคบริโภคไม่น้อยกว่า 300 ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี สามารถนำน้ำไปผลิตไฟฟ้าได้ไม่น้อยกว่า 400 ล้านหน่วยต่อปี ส่งเสริมด้านการประมงและการท่องเที่ยว และเพิ่มพื้นที่เกษตรกรรมได้ประมาณ 1.6 ล้านไร่
นายสรวุฒิ กล่าวว่า ประชาชนที่เดินทางมาร่วมรับฟังในวันนี้ประมาณ 6,000-7,000 คน ส่วนใหญ่สนับสนุนโครงการ โดยสะท้อนว่ารอคอยโครงการนี้มานานกว่า 30-40 ปี ตั้งแต่รุ่นพ่อรุ่นแม่ หลายรายเคยมอบที่ดินให้กรมชลประทานใช้ประโยชน์ แต่ยังไม่เคยได้รับประโยชน์จากโครงการ จึงมองว่าโครงการนี้เป็นการตอบแทนผู้เสียสละในอดีต
ส่วนผู้คัดค้านโครงการ นายสรวุฒิ กล่าวว่า มีประมาณ 26 ครัวเรือน หรือ 66 คน ซึ่งอยู่ในพื้นที่ป่า โดยยืนยันว่ามีกลไกดูแลด้านสิ่งแวดล้อมและกระบวนการรับฟังความคิดเห็นตามขั้นตอน พร้อมระบุว่า หากประชาชนในพื้นที่ต้องการให้ลงไปรับฟังปัญหาด้วยตนเองก็ยินดี แต่จะเดินหน้าผลักดันโครงการตามที่รับปากกับนายสุริยะ รัฐบาล และกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
ขณะที่ น.ส.เพียรพร ดีเทศน์ กรรมการบริหารมูลนิธิแม่น้ำและสิทธิ (Rivers and Rights) ได้โพสต์เฟสบุคถึงกรณีที่นายสรวุฒิ เนื่องจำนงค์ เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรฯประกาศเดินหน้าโครงการผันแม่น้ำยวม ว่า ในฐานะ 1 ในผู้ฟ้องคดีนี้ ขอเรียนว่านายสรวุฒิอาจยังไม่ทราบว่ากระบวนการทำรายงาน EIA ใช้ข้อมูลที่ไม่ตรงความจริงอย่างไม่น่าเชื่อ และนอกจากนั้น 1. การตรวจคุณภาพน้ำแม่น้ำสาละวิน และลำน้ำสาขาของแม่น้ำยวม พบการปนเปื้อนสารโลหะหนักที่เป็นพืช โดยเฉพาะสารหนู ในปริมาณที่เป็นอันตราย การจะผันน้ำจากสาละวินมาใส่เขื่อนภูมิพล จะเสี่ยงต่อการปนเปื้อนในลุ่มเจ้าพระยา
น.ส.เพียรพรกล่าวว่า 2. มูลค่าโครงการไม่ใช่แค่ 7 หมื่นล้าน แต่การศึกษาการร่วมทุนกับเอกชน มูลค่าการลงทุนโครงการสูงถึง 170,000 ล้านบาท (นี่คือตัวเลขเมื่อปี 2565) 3. มีบริษัทรัฐวิสาหกิจจีน แสดงความสนใจอยากลงทุน และมีนักการเมืองไทยรายหนึ่ง ผลักดันอย่างมากให้จีนมาทำอุโมงค์ผันน้ำ 4. พื้นที่ทั้งหมดนี้ (แม่ฮ่องสอน อมก๋อย ฮอด นาคอเรือ แม่ลายดวงจันทร์) เป็นพื้นที่ศักยภาพแร่ โดยเฉพาะธาตุหายาก REEs คิดหรือว่าจีนจะมาแค่ขุดอุโมงค์ เขาอยากเข้าถึงพื้นที่เพื่อวัตถุประสงค์อื่นหรือไม่ ?
“เพราะฉะนั้นตัวคุณสุริยะและคุณสราวุฒิ ควรรับฟังข้อมูลอีกด้านหนึ่งด้วย และจะดียิ่งขึ้นหากเปิดเป็นเวทีสาธารณะให้มีการถกเถียงเรื่องนี้กันด้วยเหตุผล ดิฉันยินดีให้ข้อมูลแก่ท่านค่ะ”น.ส.เพียรพร กล่าว