เมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม 2569 สำนักข่าว Irrawaddy รายงานว่า กองทัพพม่าได้เร่งปฏิบัติการในภาคใต้สุดของประเทศ โดยส่งทหารกว่า 500 นายเข้าไปกวาดล้างทางทหารเพื่อเปิดทางให้กับโครงการเขตเศรษฐกิจพิเศษทวายที่ได้รับการสนับสนุนจากรัสเซีย หลังจากโครงการนี้ต้องหยุดชะงักมาหลายปี
แหล่งข่าวท้องถิ่นในพื้นที่ระบุว่า รัฐบาลได้เริ่มปฏิบัติการกวาดล้างทางทหารใกล้กับพื้นที่โครงการในเมืองเยบิ่ว ในเขตตะนาวศรี โดยเริ่มปฏิบัติการเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว มุ่งหน้าไปยังเขตเศรษฐกิจพิเศษทวาย ซึ่งทหารพม่ากว่า 500 นายจากกองพันทหารราบที่ประจำการอยู่ที่กะเลงอ่องและตะเยตฉ่อง ได้เคลื่อนพลแยกกันเป็นสองกลุ่มผ่านหมู่บ้านต่างๆในเมืองเยบิ่วและเมืองกั่นเป้าก์
ปฏิบัติการนี้เกิดขึ้นหลังจากนายพลจ่อ สว่าลิน รองผู้บัญชาการทหารสูงสุด เดินทางไปเยี่ยมครอบครัวทหารในค่ายทหารที่มะริดและจุ่นสู่ เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน โดยเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการกวาดล้างกองกำลัง PDF ตามทางหลวงหมายเลข 8 ซึ่งวิ่งจากเมืองเยทางเหนือไปจนถึงเมืองก่อต่าว (เกาะสอง) และการรักษาความปลอดภัยให้กับโครงการที่ได้รับการสนับสนุนจากรัสเซีย
แหล่งข่าวกล่าวว่า “กลุ่มต่อต้านกำลังหลีกทางให้กับทหารพม่า เนื่องจากมีการเสริมกำลังทหารพม่าเข้ามาเป็นจำนวนมากกว่า อีกทั้งใช้ชาวบ้านเป็นโล่มนุษย์” ซึ่งประชาชนในพื้นที่กำลังได้รับผลกระทบอย่างหนักจากการปฏิบัติการนี้
Dawei Watch สื่อท้องถิ่นรายงานว่า ประชาชนถูกบังคับให้ย้ายออกจากหมู่บ้าน 7 แห่งในเมืองเยบิ่ว เนื่องจากทหารพม่าที่ประจำการอยู่ในหมู่บ้านเหล่านั้นได้ปล้นทรัพย์สิน เผาบ้านเรือน และจับกุมชาวบ้านเพื่อใช้เป็นโล่มนุษย์
“พวกเขาจับกุมชาวบ้านที่เป็นผู้ชายและบังคับให้ชาวบ้านขนส่งพวกเขาด้วยรถยนต์ และใช้พวกเขาเป็นโล่มนุษย์ ชาวบ้านจึงไม่กล้ากลับบ้าน” ชาวบ้านคนหนึ่งที่ช่วยเหลือชาวบ้านที่พลัดถิ่น กล่าว
ทั้งนี้ โครงการเขตเศรษฐกิจพิเศษทวายตั้งอยู่บนชายฝั่งอันดามัน ก่อตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการในปี 2551 ระหว่างพม่าและไทย โดยมีเป้าหมายที่จะเปลี่ยนพื้นที่ 196 ตารางกิโลเมตรในเมืองเยบิ่วให้เป็นเขตอุตสาหกรรมและการค้าที่ใหญ่ที่สุดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แผนเดิมคือการสร้างท่าเรือน้ำลึก โรงงานเหล็ก โรงกลั่นน้ำมัน และโรงงานปิโตรเคมี รวมถึงทางหลวงพิเศษที่เชื่อมโครงการดังกล่าวกับจังหวัดกาญจนบุรีของไทย อย่างไรก็ตาม โครงการนี้ล้มเหลวซ้ำแล้วซ้ำเล่าเนื่องจากขาดเงินทุนและการถูกต่อต้านจากคนในท้องถิ่น จนกระทั่งหยุดชะงักอย่างสิ้นเชิงท่ามกลางความขัดแย้งและสงครามหลังการรัฐประหารในปี 2564 แต่ในช่วงต้นปี 2568 รัฐบาลทหารพม่าที่ถูกโดดเดี่ยวได้กลับมาฟื้นโครงการนี้อีกครั้งเพื่อรับการลงทุนจากรัสเซีย ท่ามกลางความสัมพันธ์ที่แน่นแฟ้นขึ้นระหว่างสองประเทศ โดยรัฐบาลทหารพม่าพึ่งพารัสเซียมากขึ้นเรื่อยๆในด้านการจัดซื้ออาวุธและการฝึกอบรมทางทหาร และกำลังพยายามส่งเสริมความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการทูตด้วย
ในเดือนกุมภาพันธ์ 2568 ทั้งสองฝ่ายได้ลงนามในบันทึกความเข้าใจเกี่ยวกับการลงทุนของรัสเซียในเขตเศรษฐกิจพิเศษทวาย และต้นเดือนที่ผ่านมา นายหน่วยซอว์ รองประธานาธิบดีคนใหม่ของพม่า ได้นำคณะผู้แทนไปเยือนรัสเซีย ซึ่งเขาได้ทำข้อตกลงระหว่างบริษัท Launglon Economic Development ของพม่ากับบริษัทของรัฐบาลรัสเซียสำหรับการก่อสร้างโรงไฟฟ้าที่ทวาย