(မြန်မာဘာသာအတွက် အောက်သို့ ဆွဲကြည့်ပါ။)
On August 19, 2026, Mr. Prasert Jantararuangtong, Minister of Education, spoke regarding the case of 13 children at the Mae La Temporary Shelter for Displaced Persons in Tha Song Yang District, Tak Province. The children were ordered to suspend their studies at Khane Chue School in Mae Ramat District after Tak Primary Educational Service Area Office (PESAO) Area 2 deemed their legal status non-compliant with prescribed laws. He acknowledged that the issue originated along the Tak border and clarified that Thailand strictly adheres to various international treaties and declarations made with global organisations.
Mr. Prasert stated that he fully understands that all children residing in Thailand—whether holding Thai nationality or non-Thai status—are entitled to education anywhere in the world according to international declarations. However, given the existence of the temporary shelter, the Ministry of Education must arrange education within the camp. Therefore, the management plan will be divided into two phases:
Phase 1 (Short-term resolution): Finding immediate methods to provide education inside the shelter to ensure convenient access for all children.
Phase 2 (Long-term resolution): Reviewing relevant legislation. If the law explicitly prohibits education outside the shelter, the ministry will explore options for flexibility that align with both budgetary frameworks and international declarations/conventions, ensuring an appropriate legal approach. This necessitates multi-agency consultations, though initial short-term efforts will focus on implementing instruction within the shelter.
In a subsequent telephone interview regarding the 13 children who have been out of school for 13 days, Mr. Prasert added that discussions on August 31 will bring together all relevant sectors to track the status of these students. He emphasized that he understands the situation well and that the Ministry of Education typically permits all children to study. However, when auditing bodies such as the State Audit Office (SAO) or the National Anti-Corruption Commission (NACC) raise observations on certain points, the ministry must carefully identify appropriate legal channels to render assistance.
Dr. Bongkot Napaumporn, an academic expert in human rights law, expressed her agreement and support for the Ministry of Education’s commitment to the “Education for All” principle, which aligns with Thailand’s international human rights obligations reaffirmed on the global stage. However, she cautioned that if progress on protecting the rights of these excluded children stalls, Thailand will undoubtedly face criticism from the international community during the Universal Periodic Review (UPR) process later this year, negatively impacting the country’s image. She asserted that the Ministry of Education is the primary agency responsible for making decisions on educational provision, as it falls directly under its core mandate.
“I believe every agency is well aware that an uneducated population inevitably impacts national security,” Dr. Bongkot noted. “Observing recent security policy trends since August 2025, there has been a clear shift from pure containment and welfare toward skill development, enabling displaced persons to become self-reliant. Therefore, providing suitable education for displaced children naturally aligns with the security sector’s policy direction.”
Dr. Bongkot clarified that she is not demanding that all displaced children enter Thai public schools, but rather urging the Ministry of Education to provide suitable education—whether inside or outside the camps. She welcomed the Education Minister’s statement that the government is actively considering educational arrangements for children inside the shelters.
———————
(မြန်မာဘာသာပြန်)
ပြည်သူ့ဒုက္ခသည်စခန်းများမှ ကလေးငယ်များအတွက် ပညာရေးစီမံပေးရန် ပရာဆာတ် ပြင်ဆင် – ကလေးတိုင်း ပညာသင်ကြားခွင့် ရရှိရေး အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကတိကဝတ်များကို ထိုင်းနိုင်ငံ လိုက်နာကြောင်း အတည်ပြု၊ ဩဂုတ် ၃၁ တွင် ဌာနဆိုင်ရာများနှင့် ဆွေးနွေးမည် – ဒုက္ခသည်များ အပြင်ထွက် အလုပ်လုပ်ခွင့်ပြုသည့် လုံခြုံရေးမူဝါဒများနှင့် ကိုက်ညီရန် ပညာရှင် အကြံပြု
———————
၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန ဝန်ကြီး နိုင်းပရာဆာတ် ဂျန်တာရာရူအန်းထောင် (Mr. Prasert Jantararuangtong) က တာ့ခ်ခရိုင်၊ ထာ့ဆောင်ယမ်းမြို့နယ်၊ မယ်လယာယီခိုလှုံရေးစခန်းမှ ကလေး ၁၃ ဦးသည် ဥပဒေအရ သတ်မှတ်ထားသော ကိုယ်ရေးအဆင့်အတန်း မပြည့်မီဟု တာ့ခ်ဒေသဆိုင်ရာ ပညာရေးရုံး (စဖထ.တာ့ခ် နယ်မြေ ၂) က သတ်မှတ်ခဲ့သောကြောင့် ခနေးကျူးကျောင်းမှ ကျောင်းခေတ္တနားခိုင်းခြင်းခံရသည့် ကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ အင်တာဗျူးပေးခဲ့ပါသည်။ ၎င်းက ဤပြဿနာသည် တာ့ခ်ခရိုင် နယ်စပ်ဒေသတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း နားလည်ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံသည် သက်ဆိုင်ရာ ကမ္ဘာ့အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပြုလုပ်ထားသော အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စာချုပ်များနှင့် ကြေညာချက်များကို လိုက်နာဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။
နိုင်းပရာဆာတ် က ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်း မှီတင်းနေထိုင်ကြသော ကလေးတိုင်းသည် ထိုင်းနိုင်ငံသားဖြစ်စေ၊ နိုင်ငံသားမဲ့ဖြစ်စေ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြေညာချက်များအရ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ မည်သည့်နေရာ၌မဆို ပညာသင်ကြားခွင့် ရရှိသင့်ကြောင်း မိမိအနေဖြင့် ကောင်းစွာနားလည်ပါကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ သို့သော် ယာယီခိုလှုံရေးစခန်းများ ရှိနေသည့်အတွက် ပညာရေးဝန်ကြီးဌာန အနေဖြင့် စခန်းအတွင်း ပညာရေးစီမံပေးရန် လိုအပ်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် လုပ်ငန်းစဉ်ကို အဆင့် ၂ ဆင့်ဖြင့် ခွဲခြားဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။
အဆင့် ၁ (ရေတိုဖြေရှင်းနည်း) – ကလေးတိုင်း ပညာရေး လက်လှမ်းမီနိုင်ရေးအတွက် ခိုလှုံရေးစခန်းအတွင်း သင်ကြားရေးစနစ်များ ချက်ချင်းဖန်တီးပေးခြင်း။
အဆင့် ၂ (ရေရှည်ဖြေရှင်းနည်း) – သက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေများကို ပြန်လည်စိစစ်ခြင်း။ စခန်းပြင်ပတွင် ပညာသင်ကြားခွင့်ကို ဥပဒေက တားမြစ်ထားပါက ဘတ်ဂျက်စနစ်၊ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြေညာချက်များနှင့် သဘောတူစာချုပ်များနှင့် မဆန့်ကျင်ဘဲ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် မည်သို့ဆောင်ရွက်ရမည်ကို လေ့လာသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဌာနပေါင်းစုံ ပါဝင်သော အစည်းအဝေးများ ကျင်းပရန် လိုအပ်သော်လည်း ပထမအဆင့်အနေဖြင့် စခန်းအတွင်း သင်ကြားရေးများ စီစဉ်ပေးရန် ကြိုးပမ်းသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။
ကျောင်း ၁၃ ရက်ကြာ ခေတ္တနားထားရသည့် ကလေး ၁၃ ဦးကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ ဖုန်းဖြင့် အပိုဆောင်း အင်တာဗျူးရာတွင် ဝန်ကြီးက ဩဂုတ်လ ၃၁ ရက်နေ့တွင် သက်ဆိုင်ရာ ဌာနအသီးသီးကို ဖိတ်ခေါ်၍ စခန်းအတွင်း ပညာသင်ကြားရေးနှင့် ကလေးများ၏ အခြေအနေကို ဆွေးနွေးသွားမည်ဟု ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ကလေးတိုင်းကို ကျောင်းတက်ခွင့်ပြုသော်လည်း စာရင်းစစ်ရုံး (สต.) သို့မဟုတ် အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင် (ป.ပ.ချ်.) တို့မှ ထောက်ပြမှုများ ရှိလာပါက ကူညီနိုင်မည့် ဥပဒေကြောင်းအရ နည်းလမ်းများကို သေချာစွာ စိစစ်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။
လူ့အခွင့်အရေး ဥပဒေကျွမ်းကျင်သူ ဒေါက်တာ ဘုန်းကော့ချ် နဖာအမ်ဖွန် (Dr. Bongkot Napaumporn) က ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် “Education for All” (လူတိုင်းအတွက် ပညာရေး) မူဝါဒကို ဆုပ်ကိုင်ထားခြင်းအား ထောက်ခံပါကြောင်း၊ ၎င်းသည် ထိုင်းနိုင်ငံက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ စေတနာစကားပြောကြားထားသည့် လူ့အခွင့်အရေး တာဝန်ယူမှုများနှင့် ကိုက်ညီကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ သို့သော် ကျောင်းထုတ်ခံလိုက်ရသော ကလေးများ၏ အခွင့်အရေးများ ကာကွယ်ရေးအတွက် တိုးတက်မှု မရှိသေးပါက ယခုနှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ကျင်းပမည့် UPR (Universal Periodic Review) လူ့အခွင့်အရေး သုံးသပ်မှု လုပ်ငန်းစဉ်အတွင်း နိုင်ငံတကာ၏ ထောက်ပြဝေဖန်မှုများကို ထိုင်းနိုင်ငံအနေဖြင့် မလွဲမသွေ ရင်ဆိုင်ရမည်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ၏ ပုံရိပ်ကို ထိခိုက်စေမည်ဟု သတိပေးခဲ့ပါသည်။
“ပညာမဲ့သူများ ရှိနေခြင်းသည် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးကို ထိခိုက်စေမည်ဆိုသည်ကို အဖွဲ့အစည်းတိုင်း သိရှိကြမည်ဟု မမ ယုံကြည်ပါသည်” ဟု ဒေါက်တာဘုန်းကော့ချ် က ပြောကြားခဲ့ပါသည်။ “၂၀၂၅ ခုနှစ် ဩဂုတ်လမှစ၍ လွန်ခဲ့သော လုံခြုံရေးမူဝါဒများကို ကြည့်ပါက ထိန်းချုပ်စောင့်ရှောက်သည့် စနစ်မှသည် စစ်ဘေးရှောင်များ ကိုယ်တိုင်အားကိုးနိုင်စေရန် ကျွမ်းကျင်မှု သင်တန်းများ ပေးသည့်စနစ်သို့ ပြောင်းလဲလာသည်ကို မြင်တွေ့ရမည်ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် စစ်ဘေးရှောင်ကလေးများအား သင့်တော်သော ပညာရေး စီမံပေးခြင်းသည် လုံခြုံရေးဘက်က မူဝါဒများနှင့် ကိုက်ညီပါသည်”
ဒေါက်တာဘုန်းကော့ချ် က စစ်ဘေးရှောင် ကလေးများအားလုံး ထိုင်းကျောင်းများတွင် တက်ရောက်ရန် တောင်းဆိုနေခြင်း မဟုတ်ဘဲ စခန်းအတွင်း၌ဖြစ်စေ၊ စခန်းပြင်ပ၌ဖြစ်စေ သင့်တော်သော ပညာရေးကို ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ စီစဉ်ပေးရန်သာ တောင်းဆိုခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ဝန်ကြီးက စခန်းအတွင်း ပညာရေးစီမံပေးရန် စဉ်းစားနေခြင်းကို ကြိုဆိုပါကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါသည်။