สำนักข่าว SHAN ของไทใหญ่รายงานเมื่อวันที่ 14 กันยายน 2569 ว่า ชาวบ้านที่อาศัยอยู่ในเมืองอินเล ทางภาคใต้ของรัฐฉาน ประเทศพม่า กำลังหวั่นวิตกว่ากองทัพพม่าจะใช้โอกาสในช่วงที่จัดเทศกาล ‘เผ่าด่อว์อู’ หรือเทศกาลแห่พระบัวเข็มแห่งวัดเผ่าด่อว์อู จับกุมและใช้กำลังบังคับชาวบ้านไปเป็นทหาร เนื่องจากเทศกาลเผ่าด่อว์อู ซึ่งจัดตั้งแต่วันที่ 12 – 29 ตุลาคมนี้หรือใช้เวลาเกือบ 3 สัปดาห์ โดยในเทศกาลนี้ประชาชนทั้งนักท่องเที่ยวจากทั่วสารทิศเดินทางมาเข้าร่วมงาน
ชายคนหนึ่งในพื้นที่ให้สัมภาษ์ว่า ความไม่มั่นคงในภูมิภาคนี้เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง และประวัติการละเมิดความมั่นคงในเมืองหยองห้วย (หย่องฉ่วย ในสำเนียงพม่า) ทำให้ทั้งชาวบ้านและนักท่องเที่ยวต่างหวาดระแวง
“ในเมืองหยองห้วย มีทั้งนักท่องเที่ยว ผู้พลัดถิ่น และกองกำลังติดอาวุธต่างๆปะปนกันอยู่ในช่วงเทศกาล คาดว่าจะมีนักท่องเที่ยวจำนวนมากเดินทางมา ชาวบ้านจะหยุดงานเพื่อเข้าร่วมเทศกาล กองทัพพม่าอาจใช้โอกาสนี้ในการเกณฑ์ทหารแบบบังคับ พวกเขาเคยบุกค้นเกสต์เฮาส์และโรงแรม รวมทั้งเคยจับตัวผู้คนไปแล้ว ดังนั้นเราจึงไม่สามารถไว้ใจพวกเขาได้” ชายรายนี้ กล่าว
นอกจากนี้ ชาวบ้านยังเตือนว่า การรักษาความปลอดภัยในช่วงเทศกาลจะอยู่ภายใต้การบริหารจัดการร่วมกันของกองทัพพม่าและองค์การแห่งชาติปาโอ (Pa-O National Organization -PNO) โดยกลุ่มติดอาวุธแห่งนี้เป็นพันธมิตรของกองทัพพม่า และชาวบ้านยังกังวลว่า ทางการพม่าอาจใช้ข้ออ้างในด้านความปลอดภัยในการเรียกตรวจ บุกค้นและเรียกรับสินบน ซึ่งทำให้ผู้เข้าร่วมเทศกาลต้องระมัดระวังตัวเป็นอย่างยิ่ง
ขณะที่หญิงท้องถิ่นในเมืองอินเลรายหนึ่งกล่าวว่า การหลั่งไหลของนักท่องเที่ยวที่คาดว่าจะมาท่องเที่ยวในเทศกาล อาจช่วยบรรเทาความเดือดร้อนทางเศรษฐกิจและสร้างโอกาสการจ้างงานให้กับครอบครัวที่กำลังดิ้นรนกับภาวะเงินเฟ้อในช่วงสงครามได้
“ในช่วงเทศกาล คนขับเรือจะได้งานทำและหาเลี้ยงชีพได้ง่ายขึ้น พ่อค้าแม่ค้าที่ขายผ้าทอพื้นเมืองของอินเลจะมียอดขายดีขึ้น มันทำให้ชาวบ้านได้หายใจโล่งขึ้นบ้าง เนื่องจากเป็นเทศกาลดั้งเดิม เราจึงภาคภูมิใจในเทศกาลนี้ ถ้าสถานการณ์ทางการเมืองดีกว่านี้ เทศกาลก็จะคึกคักยิ่งกว่านี้” เธอกล่าวพร้อมยังระบุว่า ความวุ่นวายทางการเมืองทำให้จำนวนผู้เข้าร่วมงานลดลงนับตั้งแต่เทศกาลกลับมาจัดอีกครั้งในปี 2566 แม้ว่างานในปีนี้ คาดว่าจะดึงดูดผู้คนมากขึ้นก็ตาม
ในขณะเดียวกัน ผู้ที่เดินทางมาร่วมงาน และผู้ประกอบการเรือต้องเผชิญกับอันตรายทางกายภาพรวมถึงความเสี่ยงทางการเมือง ฝนตกหนักตามฤดูกาลทั่วเมืองตองจี เมืองหลวงของรัฐฉาน ทำให้เกิดน้ำท่วมและคลื่นลมแรงในทะเลสาบอินเล ซึ่งสร้างความท้าทายเพิ่มเติมให้กับผู้ที่เดินทางมาในช่วงเทศกาล เหตุภัยทางธรรมชาติยังคงทิ้งร่องรอยภาพจำให้กับคนท้องถิ่น เหมือนเช่นเหตุการณ์ในเดือนกันยายนปี 2568 แม้ว่าชุมชนต่างๆจะดิ้นรนเพื่อฟื้นตัวจากความเสียหายทั้งจากแผ่นดินไหวและน้ำท่วมอย่างรุนแรง แต่เทศกาลก็ยังคงดำเนินต่อไปภายใต้การนำร่วมกันของกองทัพพม่าและกองกำลังติดอาวุธ PNO
มีรายงานว่าชาวบ้านต้องจ่ายเงินสนับสนุนงานผ่านการถูกบังคับให้บริจาค ซึ่งเป็นการเพิ่มภาระให้กับชุมชนที่ยากจนอยู่แล้ว
ขณะที่สำนักข่าว Development Media Group รายงานว่า ประชาชนในเมืองย่างกุ้งกำลังหวาดกลัวที่จะเดินทางออกนอกบ้านเพิ่มมากขึ้น เนื่องจากการบังคับจับกุมไปเป็นทหาร เนื่องจากทางการพม่าได้เร่งรัดการเกณฑ์ทหารและการจับกุมผู้คนตามท้องถนนโดยยัดเยียดข้อหาให้เป็นลูกหาบ
ชาวบ้านระบุว่า การจับกุมโดยพลการและการบังคับให้เป็นลูกหาบโดยเจ้าหน้าที่ทหารพม่านั้น ส่วนใหญ่เกิดขึ้นในเขตอินเส่ง เขตตะโก่งใต้และเหนือ เขตหล่ายตะหย่า รวมถึงเขตตะเก่ต้า
“เรามักเห็นทหารพม่าเดินลาดตระเวน โดยสวมชุดนอกเครื่องแบบหลัง 21.00 น. เรื่องนี้ ทำให้เกิดความยากลำบากอย่างมากในกรณีเกิดเหตุฉุกเฉินทางการแพทย์ในเวลากลางคืน เพราะผู้คนหวาดกลัวว่าจะถูกจับตัวไปเกณฑ์ทหารหากก้าวเท้าออกไปข้างนอก” ชายคนหนึ่งจากเขตตะโก่งใต้กล่าว
ขณะที่ในเขตหล่ายตะหย่า แรงงานหนุ่มสาวจากโรงงานกลายเป็นเป้าหมายของกองทัพ เหตุการณ์นี้กำลังส่งผลกระทบและรบกวนการทำงาน โดยเฉพาะการทำงานกะกลางคืนของแรงงาน
“พวกเราต้องทำงานล่วงเวลาที่โรงงานบ่อยครั้ง ดังนั้นเราจึงใช้ชีวิตอยู่ด้วยความหวาดกลัวตลอดเวลา” คนงานหญิงคนหนึ่งกล่าว
นอกจากการลักพาตัวตามท้องถนนในเวลากลางคืนแล้ว กองทัพพม่ายังใช้สิ่งจูงใจทางการเงินและคำสัญญาเพื่อโน้มน้าวให้คนหนุ่มสาวที่ยากจนเข้ารับราชการทหาร ทั้งนี้หน่วยลักพาตัวของกองทัพมักสวมชุดพลเรือนและปฏิบัติการเป็นกลุ่ม โดยมุ่งเป้าไปที่ถนนที่เงียบสงบและตามป้ายรถเมล์ แล้วบังคับให้ขึ้นรถ
ข้อมูลจากเครือข่ายลูกเสือย่างกุ้ง (Rangoon Scout Network)ระบุว่า มีผู้ถูกลักพาตัวไปเกณฑ์ทหารอย่างน้อย 98 คนในย่างกุ้ง เฉพาะในเดือนสิงหาคมเดือนเดียว ซึ่งนับตั้งแต่บังคับใช้กฎหมายเกณฑ์ทหาร รัฐบาลทหารพม่าได้ดำเนินมาตรการที่รุนแรงเพื่อเสริมกำลังพลท่ามกลางความสูญเสียในสนามรบที่เพิ่มขึ้นทั่วประเทศ โดยขณะนี้รัฐบาลทหารพม่าได้ดำเนินการฝึกทหารมาถึงรุ่นที่ 28 แล้ว โดยยังคงเกณฑ์คนไปเป็นทหารไว้ที่ 5,000 คนต่อรุ่น
ขณะที่แรงงานจำนวนมากจากรัฐต่างๆและภูมิภาคต่างๆที่ย้ายมาทำงานในย่างกุ้งกำลังเผชิญกับภัยคุกคามด้านความปลอดภัยอย่างรุนแรงเนื่องจากการลักพาตัวไปเป็นทหาร