เมื่อวันที่ 16 กันยายน 2569 นายเลาฟั้ง บัณฑิตเทอดสกุล สส.พรรคประชาชน(ปชน.) ให้สัมภาษณ์ถึงการลงพื้นที่บ้านแม่เงา ต.แม่สวด อ.เสบเมย จ.แม่ฮ่องสอน เพื่อติดตามสถานการณ์โครงการเพิ่มปริมาณน้ำต้นทุนให้เขื่อนภูมิพล แนวส่งน้ำยวม-อ่างเก็บน้ำเขื่อนภูมิพล ซึ่งดำเนินการโดยกรมชลประทาน(ชป.) ภายหลังจากที่ ชป.ทำหนังสือไปยังองค์การบริหารสวนตำบล(อบต.)หลายแห่งเพื่อขอใช้พื้นที่ป่าว่า ขณะนี้ชาวบ้านในพื้นที่ยังมีความสับสนต่อความเคลื่อนไหวที่เกิดขึ้น หลังพบคนแปลกหน้าเข้าไปพูดคุยกับชาวบ้านและมีท่าทีคล้ายการทำมวลชน แต่ชาวบ้านยังไม่ทราบว่าเป็นตัวแทนจากหน่วยงานหรือบริษัทใด
“ชาวบ้านในพื้นที่เขาก็ยังสับสนกันอยู่ เขาไม่รู้ว่าเป็นฝ่ายไหน ไม่รู้ว่าเป็นตัวแทนของบริษัท หรือตัวแทนของกรมชลประทาน หรือตัวแทนของใครไปทำอะไร ตอนนี้นี้ยังพบบุคคลดังกล่าวเข้าไปในพื้นที่อย่างต่อเนื่อง เข้าไปป้วนเปี้ยน ๆ อยู่บริเวณนั้น พยายามเข้าไปพูดคุยกับชาวบ้านในพื้นที่” นายเลาฟั้ง กล่าว
สส.ปชน.กล่าวว่า สำหรับขั้นตอนของโครงการ ขณะนี้ประเด็นที่ปรากฏเป็นข่าวคือการขออนุญาตใช้พื้นที่ป่าเพื่อดำเนินโครงการ ไม่ใช่ขั้นตอนการทำประชาคมตามที่มีการตั้งคำถาม จากการพูดคุยกับชาวบ้านแล้ว พบว่ามีการทำหนังสือส่งไปยัง อบต. เพื่อให้ อบต.นำเรื่องเข้าสู่ที่ประชุมสภา อบต. เพื่อเป็นวาระในการรับทราบ โดยมีหลาย อบต. ที่นำเรื่องเข้าสู่ที่ประชุมและรับทราบแล้ว ขณะที่บาง อบต. ได้นำเรื่องเข้าสู่ที่ประชุมและมีมติไม่เห็นชอบ โดยพื้นที่โครงการครอบคลุมประมาณ 6 ตำบล และขณะนี้อยู่ในขั้นตอนที่กรมชลประทานขออนุญาตใช้พื้นที่ป่า
สส.ปชน กล่าวว่า สำหรับแนวทางหลังจากนี้ ในส่วนของตนจะต้องหารือกับฝ่ายพรรคก่อนว่าจะใช้กลไกในสภาหรือกรรมาธิการเพื่อตรวจสอบเรื่องดังกล่าว โดยเพิ่งลงพื้นที่ไปรับฟังข้อมูลจากชาวบ้าน และจะกลับไปหารือภายในพรรคเพื่อกำหนดแนวทางต่อไป
“ที่ผ่านมาในช่วงหลายปีเคยนำเรื่องดังกล่าวเข้าสู่กรรมาธิการที่เกี่ยวข้องกับที่ดินและสิ่งแวดล้อมมาแล้วประมาณ 2 ครั้ง แต่สำหรับสภาชุดปัจจุบันยังไม่เคยนำเรื่องเข้าสู่การพิจารณา โดยยังต้องหารือกันภายในพรรคก่อนว่าจะนำเรื่องเข้าสู่กลไกใดของสภา เพื่อดำเนินการตรวจสอบต่อไป” สส.ปชน กล่าว
นายสะท้าน ชีววิชัยพงศ์ ผู้ประสานงานเครือข่ายประชาชนลุ่มน้ำยม เงา เมย สาละวิน กล่าวว่า โครงการผันน้ำยวมครอบคลุมพื้นที่ 6 ตำบล ใน 3 อำเภอของจังหวัดแม่ฮ่องสอน ตาก และเชียงใหม่ โดยในจังหวัดแม่ฮ่องสอนอยู่ในพื้นที่อำเภอสบเมย 2 ตำบล ได้แก่ ตำบลสบเมย และตำบลแม่สวด ส่วนจังหวัดตากอยู่ที่อำเภอท่าสองยาง ตำบลแม่วะหลวง และจังหวัดเชียงใหม่ในอำเภออมก๋อย 2 ตำบล ได้แก่ ตำบลนาเกียน และตำบลอมก๋อย
“ตอนนี้แนวทางนี้ภาคประชาชนเตรียมจัดกิจกรรมรณรงค์และออกหนังสือแถลงการณ์ เพื่อสื่อสารถึงจุดยืนและข้อกังวลของประชาชนในพื้นที่ต่อโครงการ รวมถึงสร้างการรับรู้ต่อสาธารณะเกี่ยวกับผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นกับชุมชนและลุ่มแม่น้ำ” ผู้ประสานงานเครือข่ายประชาชนลุ่มน้ำยม เงา เมย สาละวิน กล่าว
ด้านนางยุพา จ่อแผ่ สมาชิก อบต.นาคอเรือ อ.ฮอด จ.ชียงใหม่ กล่าวว่า ที่ประชุม อบต.นาคอเรือมีมติ ไม่เห็นชอบให้ใช้พื้นที่สำหรับโครงการผันน้ำยวม เนื่องจากข้อมูลเกี่ยวกับโครงการที่หน่วยงานนำเสนอให้กับท้องถิ่นและประชาชนยังไม่ชัดเจนและไม่ทั่วถึง โดยตอนนี้ชาวบ้านในพื้นที่ โดยเฉพาะบ้านแม่งูด มีความกังวลต่อโครงการมาอย่างต่อเนื่อง แต่ในช่วงแรกการเคลื่อนไหวส่วนใหญ่จำกัดอยู่ในกลุ่มชาวบ้านแม่งูด ก่อนที่ประเด็นดังกล่าวจะเริ่มขยายไปยังหมู่บ้านและตำบลใกล้เคียง หลังมีข้อมูลและข่าวสารเกี่ยวกับโครงการเผยแพร่ออกสู่สาธารณะ
“ความกังวลสำคัญของชาวบ้านอยู่ที่ผลกระทบต่อแหล่งน้ำและพื้นที่ทำกิน โดยเฉพาะระบบสูบน้ำหรือการเจาะน้ำของเกษตรกร ซึ่งชาวบ้านบางรายลงทุนกับระบบน้ำเป็นเงินจำนวนมากและอาจต้องกู้ยืมเพื่อสร้างระบบดังกล่าว หากโครงการส่งผลต่อการเข้าถึงน้ำ ย่อมกระทบต่อการลงทุนและการประกอบอาชีพของพวกเขา ชาวบ้านไม่ได้มีจุดยืนต่อต้านการพัฒนาหรือไม่ต้องการให้เกิดโครงการใด ๆ แต่ต้องการให้มีข้อมูลที่ชัดเจนเกี่ยวกับผลกระทบและการดำเนินโครงการ เพราะที่ผ่านมาโครงการยังไม่ได้ให้ความชัดเจนแก่ชุมชนเพียงพอ” สมาชิก อบต.นาคอเรือ กล่าว