เมื่อวันที่ 20 กันยายน 2569 สำนักข่าวพม่า เอยาวดี ไทมส์ ได้รายงานข่าวว่ากองทัพเอกราชคะฉิ่น (Kachin Independence Army-KIA) ระงับการนำเข้าสารเคมีที่จำเป็นสำหรับการสกัดแร่หายาก หลังเรียกเก็บภาษีเพิ่มจากบริษัทจีนที่ทำเหมืองในพื้นที่ภายใต้การควบคุมของ KIA แต่บริษัทจีนไม่ยอมจ่าย ส่งผลให้ทั้งสองฝ่ายยังคงเผชิญหน้ากันในเรื่องดังกล่าว โดยความขัดแย้งระหว่าง KIA กับบริษัทจีนเกี่ยวกับการเรียกเก็บภาษีเพิ่มสำหรับการนำเข้าสารละลายที่ใช้ในการสกัดแร่หายาก (Rare Earth Liquid Fertilizer) เริ่มขึ้นตั้งแต่ช่วงก่อนฤดูฝน และยังไม่สามารถตกลงกันได้ ทำให้ KIA ระงับการนำเข้าสารดังกล่าวมาเป็นเวลาประมาณ 4 เดือนแล้ว
สื่อพม่าอ้างอิงคำสัมภาษณ์ของคนงานเหมืองรายหนึ่งที่เปิดเผยว่า ในพื้นที่เมืองชิปวี และปางวา รัฐคะฉิ่น มีแปลงเหมืองแร่หายากที่ดำเนินการโดยบริษัทจีนหลายพันแห่ง เมื่อไม่สามารถนำเข้าสารเคมีที่จำเป็นสำหรับกระบวนการสกัดแร่ได้ เหมืองบางส่วนจึงต้องหยุดดำเนินการ เหลือเพียงบางแห่งที่ยังมีสารเคมีสำรองและสามารถทำงานต่อได้
“เมื่อก่อนสามารถทำแร่หายากได้ในต้นทุนที่ถูกมาก สมัยที่ U Zahkung Ting Ying ควบคุมพื้นที่ แต่ตอนนี้กองกำลังคะฉิ่น KIA เรียกเก็บภาษีเพิ่ม ก่อนหน้านี้ก็ยังดำเนินการกันได้ แต่ตั้งแต่ก่อนฤดูฝน มีการปิดการนำเข้าสารละลายผ่านด่านชายแดน Kanpaikti เพราะมีการเรียกเก็บภาษีนำเข้าเพิ่ม แต่บริษัทจีนไม่ยอมจ่าย ฝ่ายบริษัทจีนก็ยืนยันไม่จ่าย เพราะมองว่าถ้าไม่มีพวกเขา งานเหล่านี้ก็เดินต่อไม่ได้ ตอนนี้จึงมีเพียงส่วนที่ยังมีของเหลืออยู่ที่ดำเนินการต่อ” คนงานเหมืองรายดังกล่าวระบุ
รายงานระบุว่า บริษัทจีนได้ขยายการทำเหมืองแร่หายากเข้าไปในพื้นที่ภูเขาจำนวนมากของรัฐคะฉิ่น ประเทศพม่า ขณะที่ปัจจุบันพบการทำเหมืองแร่หายากโดยบริษัทจีนในพื้นที่อื่นด้วย รวมถึงพื้นที่ที่อยู่ภายใต้การควบคุมของกองกำลังโกก้าง (Myanmar National Democratic Alliance Army-MNDAA) และกองกำลังตะอาง (Ta’ang National Liberation Army-TNLA) ตลอดจนเมืองป๊อกในเขตของกองกำลังว้า (United Wa State Army-UWSA)สื่อพม่ารายงานว่าก่อนหน้านี้ ในช่วงต้นเดือนพฤศจิกายน 2567 กองกำลังคะฉิ่น KIA และกองกำลังป้องกันประชาชน (People’s Defence Forces-PDF) ที่ร่วมปฏิบัติการ ได้เข้ายึดพื้นที่เขตปกครองพิเศษคะฉิ่นที่ 1 (Kachin Special Region 1) ซึ่งเดิมอยู่ภายใต้การควบคุมของ U Zahkung Ting Ying ผู้นำกองกำลังพิทักษ์ชายแดน (BGF) ที่เป็นพันธมิตรกับกองทัพพม่า ซึ่งการเข้าควบคุมพื้นที่ดังกล่าวทำให้ KIA และกองกำลังพันธมิตรเข้าควบคุมพื้นที่เหมืองแร่หายากหลายพันแห่งในเขตดังกล่าวด้วย
สื่อพม่ารายงานว่าก่อนหน้านี้ ในช่วงต้นเดือนพฤศจิกายน 2567 กองกำลังคะฉิ่น KIA และกองกำลังป้องกันประชาชน (People’s Defence Forces-PDF) ที่ร่วมปฏิบัติการ ได้เข้ายึดพื้นที่เขตปกครองพิเศษคะฉิ่นที่ 1 (Kachin Special Region 1) ซึ่งเดิมอยู่ภายใต้การควบคุมของ U Zahkung Ting Ying ผู้นำกองกำลังพิทักษ์ชายแดน (BGF) ที่เป็นพันธมิตรกับกองทัพพม่า ซึ่งการเข้าควบคุมพื้นที่ดังกล่าวทำให้ KIA และกองกำลังพันธมิตรเข้าควบคุมพื้นที่เหมืองแร่หายากหลายพันแห่งในเขตดังกล่าวด้วย