สำนักข่าว SHAN รายงานเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม 2569 ว่า ทางสถานทูตและสถานกงสุลพม่าประจำประเทศไทยจะไม่ต่อหนังสือเดินทางให้กับประชาชนที่หนังสือเดินทางออกให้โดยทางการพม่าในเมืองตองจี เมืองล่าเสี้ยว รัฐฉาน เมืองมิตจีนา รัฐคะฉิ่น เมืองมงหย่า เขตสะกาย เขตมะโกย เมืองเมียวดี เมืองผาอัน รัฐกะเหรี่ยง และเมืองพะโค (เมืองหงสาวดี) เขตพะโค รวมถึงจากรัฐมอญด้วย
แหล่งข่าวที่ใกล้ชิดกับสถานทูตพม่าในไทยกล่าวว่า ขณะนี้ ทางสถานทูตพม่าไม่รับต่อหนังสือเดินทางให้กับประชาชนที่หนังสือเดินทางกำลังจะหมดอายุ และหนังสือเดินทางออกโดยทางการพม่าในเมืองที่กล่าวมาข้างต้น ซึ่งรวมถึงเมืองตองจี เมืองหลวงของรัฐฉาน และเมืองล่าเสี้ยว เมืองใหญ่อันดับสองในรัฐฉาน
ขณะที่สำนักข่าว BBC ในภาษาพม่ารายงานว่า พลเมืองพม่าที่จะได้รับผลกระทบจากมาตรการนี้น่าเป็นแรงงานภายใต้ข้อตกลง MOU โดยมีการคาดการณ์กันว่า มาตรการนี้อาจเป็นการบีบให้แรงงานภายใต้ MOU ต้องเดินทางกลับพม่า
“ตอนนี้ถ้าเป็นหนังสือเดินทางที่ทำที่เมืองตองจีน เมืองล่าเสี้ยว ทางสถานทูตพม่าในไทยไม่ยอมต่ออายุให้” แหล่งข่าวระบุ
คนที่ทำงานต่อบัตรและวีซ่าให้กับแรงงานก็ได้เปิดเผยว่า ขณะนี้ทางการไทยเองดำเนินการตรวจเข้มกับแรงงานข้ามชาติในไทย การที่แรงงานข้ามชาติจะอยู่อาศัยและทำงานในไทยก็ไม่ใช่เรื่องง่ายแล้ว โดยเฉพาะผู้ที่ถือหนังสือเดินทางวีซ่าทำงานและวีซ่านักเรียนกำลังถูกตรวจสอบอย่างละเอียด และไม่สามารถต่ออายุหนังสือเดินทางได้ง่าย
“หลังจากมินอ่องหล่ายเดินทางมาเยือนประเทศไทย ทำให้ยากลำบากในทุกเรื่อง ในตอนแรก หากต้องการต่ออายุหนังสือเดินทางจะต้องทำบัตรสมาร์ทคาร์ด (Smart Card) และในเวลาต่อมา คนที่ถือหนังสือเดินทางประเภทเยี่ยมเยียน PV จะเปลี่ยนเป็นหนังสือเดินทางสำหรับทำงาน PJ ก็ไม่สามารถทำได้แล้ว โดยหากต้องการเปลี่ยนประเภทหนังสือเดินทาง จะต้องยื่นต่อรัฐบาลในเนปีดอว์โดยตรง ตอนนี้ หากเป็นหนังสือเดินทางที่ทำในเมืองที่กล่าวมาข้างต้น ก็จะไม่สามารถต่ออายุหนังสือเดินทางได้ การทำเช่นนี้ เหมือนตั้งใจทำให้แรงงานข้ามชาติอยู่ยากขึ้น” คนที่ทำงานช่วยเหลือแรงงานกล่าว
นอกจากนี้มีรายงานข่าวออกมาว่า หากเป็นหนังสือเดินทางที่ออกในเมืองย่างกุ้ง เมืองเนปีดอว์และเมืองมัณฑะเลย์ จึงจะสามารถต่ออายุหนังสือเดินทางได้ ทั้งนี้หนังสือเดินทาง วีซ่าและใบอนุญาตทำงานล้วนเป็นเอกสารสำคัญที่จะทำให้แรงงานข้ามชาติสามารถอยู่อาศัยและทำงานในประเทศไทย
“หากเป็นพลเมืองถือบัตรจากรัฐฉาน และต้องการทำบัตร ทำเอกสาร จะต้องจ่ายเยอะกว่าคนอื่นตั้งแต่ไหนแต่ไรมาแล้ว”แรงงานข้ามชาติจากทางภาคใต้ของรัฐฉานกล่าว
ก่อนหน้านี้องค์การระหว่างประเทศเพื่อการโยกย้ายถิ่นฐาน (International Organization for Migration -IOM) เปิดเผยว่า มีชาวพม่าอาศัยและทำงานอยู่ในประเทศไทยราว 4 ล้านกว่าคน โดยมีจำนวน 2 ล้านกว่าคนที่ขึ้นทะเบียนทำงาน