เมื่อวันที่ 23 ตุลาคม 2569 สำนักข่าวฉานสื่อของชาวไทใหญ่รายงานว่า คณะกรรมการความร่วมมือรัฐฉาน (Shan State Joint Action Committee: SSJAC) แสดงจุดยืนคัดค้านอย่างรุนแรงต่อการที่กองกำลังพันธมิตรประชาธิปไตยแห่งชาติเมียนมา (Myanmar National Democratic Alliance Army: MNDAA หรือ กองกำลังโกก้าง) ใช้อำนาจกดดัน ข่มขู่ และครอบงำสิทธิขั้นพื้นฐาน ตลอดจนวัฒนธรรมและขนบธรรมเนียมของประชาชนกลุ่มชาติพันธุ์ท้องถิ่นในรัฐฉานตอนเหนือ
ในแถลงการณ์ SSJACระบุว่า แม้จะเข้าใจได้ว่า หลังจากเข้าควบคุมพื้นที่แล้ว จำเป็นต้องจัดตั้งระบบบริหารปกครองขึ้นมาทดแทนเป็นการชั่วคราว ตามสถานการณ์ทางการทหาร เพื่อให้บ้านเมืองมีเสถียรภาพและมีกฎระเบียบในการบริหาร แต่การดำเนินการบางประการของ MNDAA กลับสร้างความเสียหายต่อประชาชนในท้องถิ่น เช่น การบังคับให้ประชาชนใช้ภาษาและตัวอักษรที่ไม่เคยใช้กันมาก่อน การบังคับเปลี่ยนแปลงกรรมสิทธิ์และยึดครองที่ดินของประชาชนท้องถิ่น ตลอดจนการเปิดโอกาสให้ชาวต่างชาติเข้ามาตั้งถิ่นฐานในพื้นที่ อาจทำให้ชาวต่างชาติสามารถเข้าครอบครองที่ดินได้ ทั้งทางตรงและทางอ้อม
นอกจากนี้ SSJAC ยังระบุว่า การที่ MNDAA เปลี่ยนชื่อหมู่บ้านและชุมชนซึ่งบรรพบุรุษได้ตั้งชื่อไว้ตั้งแต่ในอดีต แล้วบังคับใช้ชื่อใหม่ โดยนำภาษาและตัวอักษรที่ไม่เกี่ยวข้องกับขนบธรรมเนียมและวัฒนธรรมท้องถิ่นมาเขียนและติดตั้งบนป้ายต่าง ๆ นั้น เป็นการกระทำที่ไม่เหมาะสม
ประชาชนรายหนึ่งซึ่งอาศัยอยู่ในรัฐฉานตอนเหนือ ให้สัมภาษณ์ว่าภาษาและตัวอักษรไทใหญ่ ประวัติศาสตร์ไทใหญ่ รวมถึงชื่อเสียง เกียรติภูมิ และศักดิ์ศรีของชาติพันธุ์ไทใหญ่ กำลังถูกผู้อื่นกดขี่และละเมิดสิทธิของเราอย่างหนักในทุก ๆ วัน ดังนั้นการปกป้องชาติพันธุ์ไทใหญ่ และการฟื้นฟูชื่อเสียง เกียรติภูมิ และศักดิ์ศรีของรัฐฉานกลับคืนมา จึงเป็นหน้าที่ของพี่น้องชาวไทใหญ่ทุกคนที่จะต้องร่วมมือกันปกป้องสิทธิของเรา
SSJAC ระบุเพิ่มเติมว่า การจับกุม กดดัน และข่มขู่ประชาชนในท้องถิ่น ถือเป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนและทำให้ประชาชนสูญเสียเสรีภาพในการพูด แสดงความคิดเห็น และแสดงออกอย่างเป็นอิสระ การใช้อำนาจกดดันดังกล่าวยังขัดต่อหลักการว่าด้วยการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ (Manifesto of Peaceful Coexistence) และส่งผลกระทบต่อหลักการพื้นฐานของระบอบสหพันธรัฐประชาธิปไตย รวมถึงละเมิดสิทธิมนุษยชนและสิทธิในการถือครองที่ดินของประชาชนท้องถิ่นอย่างร้ายแรง นอกจากนี้ ยังอาจทำให้กลุ่มชาติพันธุ์ที่อาศัยอยู่ในพื้นที่เกิดความหวาดระแวงและไม่ไว้วางใจซึ่งกันและกัน ซึ่งเสี่ยงนำไปสู่ความขัดแย้งและการเผชิญหน้าระหว่างกลุ่มชาติพันธุ์
“จึงออกคำเตือนและเรียกร้องให้ MNDAA ยุติการบังคับเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ ที่ขัดต่อเจตจำนงของประชาชนในท้องถิ่น หาก MNDAA ไม่ยุติการกดดัน และเพิกเฉยต่อแถลงการณ์คัดค้านฉบับนี้ โดยยังคงดำเนินการในลักษณะเดิมต่อไป SSJAC จะต้องดำเนินมาตรการตอบโต้ทางการเมืองและทางสังคมอย่างจริงจัง”แถลงการณ์ของ SSJAC ระบุ
ทั้งนี้คณะกรรมการความร่วมมือรัฐฉาน (SSJAC) ประกอบด้วยสมาชิก ได้แก่พรรคก้าวหน้ารัฐฉาน/กองทัพรัฐฉาน (SSPP/SSA) กองกำลังประชาชนรัฐฉาน แสงแก้ว (Shan State People’s Militia Saeng Kaeo)และพรรคสันนิบาตแห่งชาติไทใหญ่เพื่อประชาธิปไตย (SNLD)SSJAC ก่อตั้งขึ้นตั้งแต่ปี 2013 โดยมีเป้าหมายสร้างความไว้วางใจระหว่างชาวไทใหญ่และกลุ่มชาติพันธุ์อื่น ๆ ในรัฐฉาน เพื่อส่งเสริมความร่วมมือและการอยู่ร่วมกัน ปัจจุบัน ยังมีกลุ่มเยาวชนไทใหญ่และองค์กรภาคประชาสังคมอีกหลายกลุ่มในรัฐฉานเข้าร่วมดำเนินกิจกรรมด้วย
SSJAC ก่อตั้งขึ้นตั้งแต่ปี 2013 โดยมีเป้าหมายสร้างความไว้วางใจระหว่างชาวไทใหญ่และกลุ่มชาติพันธุ์อื่น ๆ ในรัฐฉาน เพื่อส่งเสริมความร่วมมือและการอยู่ร่วมกัน ปัจจุบัน ยังมีกลุ่มเยาวชนไทใหญ่และองค์กรภาคประชาสังคมอีกหลายกลุ่มในรัฐฉานเข้าร่วมดำเนินกิจกรรมด้วย