เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2569 เว็บไซต์ของสำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 1 (เชียงใหม่)รายงานผลการตรวจตะกอนดินในแม่น้ำกกและลำน้ำสาขา แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก แม่น้ำโขง ครั้งที่ 13 ซึ่งเก็บตัวอย่างระหว่างวันที่ 8 – 11 กันยายน 2569 โดยระบุว่า ในส่วนของแม่น้ำกก มีค่าเกินมาตรฐานตะกอนดินระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน จำนวน 7 จุด ตั้งแต่บริเวณ ชายแดนไทย – พม่า จนถึง ต.บ้านแซว อ.เมือง จ. เชียงราย โดยมีค่าอยู่ระหว่าง 12 -33 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (mg/kg) ยกเว้นบริเวณสะพานเฉลิมพระเกียรติ 1 อ.เมือง จ.เชียงราย และ บริเวณสะพานโยนกนาคนคร ต.แม่ข้าวต้ม อ.เมือง จ.เชียงราย มีค่าเป็นไปตามมาตรฐานกำหนด
สำหรับแม่น้ำสาย มีค่าเกินมาตรฐานตะกอนดินระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน จำนวน 2 จุดตรวจวัดโดยมีค่า อยู่ระหว่าง 11 – 26 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (mg/kg) และพบค่าสารหนูเกินมาตรฐานตะกอนดินระดับที่เป็น อันตรายต่อสัตว์หน้าดินอย่างรุนแรง จำนวน 1 จุดตรวจวัดโดยมีค่า 46 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (mg/kg)
ขณะที่แม่น้ำรวก ผลการตรวจวัดพบว่า มีค่าสารหนูเกินมาตรฐานตะกอนดินระดับที่เป็น อันตรายต่อสัตว์หน้าดินอย่างรุนแรงทุกจุดตรวจวัด โดยมีค่าอยู่ระหว่าง 61 – 107 มิลลิกรัม ต่อกิโลกรัม (mg/kg)
ส่วนแม่น้ำโขงมีค่าสารหนู เกินมาตรฐานตะกอนดินระดับที่เป็นอันตรายต่อสัตว์หน้าดินอย่างรุนแรงทุกจุดตรวจวัด(สามเหลี่ยมทองคำ หน้าประปาเชียงแสน บ้านแซว(อ.เชียงแสน) หัวเวียง(เชียงของ) โดยมีค่าอยู่ระหว่าง 34 -53 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (mg/kg)
ทั้งนี้กรมควบคุมมลพิษได้เขียนบทสรุปว่า ผลการตรวจวัด ครั้งที่ 13 (เดือนกันยายน 2569) พบว่าปริมาณน้ำมีมากขึ้น กระแสน้ำไหลแรงขึ้นในบางจุด ทำให้เกิดการพัดพา ตะกอนแขวนลอยมาสะสมในท้องน้ำ ซึ่งผลการตรวจวัดคุณภาพตะกอนดินในแม่น้ำกก พบค่า สารหนูค่าเกินมาตรฐานตะกอนดินระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดินทุกจุดตรวจวัด โดยมีค่าอยู่ระหว่าง 12 – 33 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (mg/kg) ยกเว้นบริเวณสะพานเฉลิมพระเกียรติ 1 อ.เมือง จ.เชียงราย และ บริเวณสะพานโยนกนาคนคร ต.แม่ข้าวต้ม อ.เมือง จ.เชียงราย
สำหรับผลการตรวจวัดคุณภาพตะกอนดินในแม่น้ำสาย พบค่าสารหนู มีค่าเกินมาตรฐานตะกอนดินระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน จำนวน 2 จุดตรวจวัดโดยมีค่า อยู่ระหว่าง 11 – 26 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (mg/kg) และพบค่าสารหนูเกินมาตรฐานตะกอนดินระดับที่เป็นอันตราย ต่อสัตว์หน้าดินอย่างรุนแรง จำนวน 1 จุดตรวจวัด โดยมีค่าอยู่ที่ 46 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (mg/kg)
ผลการตรวจวัด คุณภาพตะกอนดินในแม่น้ำรวก พบค่าสารหนูมีค่าเกินมาตรฐานตะกอนดินระดับที่เป็นอันตราย ต่อสัตว์หน้าดินอย่างรุนแรงทุกจุดตรวจวัด โดยมีค่าอยู่ระหว่าง 61 -107 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (mg/kg)
ส่วนผลการตรวจวัดคุณภาพตะกอนดินในแม่น้ำโขง พบค่าสารหนูมีค่าเกินมาตรฐานคุณภาพ ตะกอนดินระดับที่เป็นอันตรายต่อสัตว์หน้าดินอย่างรุนแรงทุกจุดตรวจวัด ตั้งแต่บริเวณจุดผ่านแดนถาวร สามเหลี่ยมทองคำ (บ้านสบรวก) ต.เวียง อ.เชียงแสน จ.เชียงราย จนถึงบริเวณบ้านหัวเวียง ต.เวียง อ.เชียงของ จ.เชียงราย โดยมีค่าอยู่ระหว่างช่วง 34 – 53 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (mg/kg)
ขณะที่กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ได้เผยแพร่ข่าวประชาสัมพันธ์ถึงผลการตรวจคุณภาพน้ำแม่น้ำกกและลำน้ำสาขา แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง ครั้งที่ 23 จากการเก็บตัวอย่างระหว่างวันที่ 26 – 30 กันยายน 2569 โดยผลตรวจล่าสุดพบว่า แม่น้ำกกตั้งแต่บริเวณชายแดนไทย–เมียนมา อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ ไปจนถึงอำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย มีค่าสารหนูและโลหะหนักอื่น ๆ อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานทุกจุดตรวจวัด
ส่วนแม่น้ำสาย ยังคงเป็นพื้นที่ที่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด โดยพบค่าสารหนูเกินมาตรฐานทั้ง 3 จุดตรวจวัดโดยมีค่า ระหว่าง 0.012-0.017 มก./ล. ขณะที่แม่น้ำรวก แม่น้ำโขง และลำน้ำสาขาแม่น้ำกก ได้แก่ แม่น้ำฝาง แม่น้ำลาว และแม่น้ำกรณ์ พบว่า ค่าสารหนูและโลหะหนักอื่น ๆ อยู่ในเกณฑ์มาตรฐานทุกจุดตรวจวัด
ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เป็นที่น่าสังเกตว่า เพจข่าวของกรมควบคุมมลพิษรายงานเฉพาะผลการตรวจวัดคุณภาพน้ำซึ่งครั้งนี้พบสารโลหะหนักน้อยกว่าครั้งก่อน ขณะที่ผลการตรวจตะกอนดินซึ่งเก็บตัวอย่างพร้อมกันแต่มีผลการปนเปื้อนมากกว่าโดยเฉพาะในแม่น้ำโขงและแม่น้ำรวก กลับไม่มีการสื่อสารรายงานให้สาธารณชนทราบ
—————