เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2569 ผู้สื่อข่าวรายงานถึงสถานการณ์การต้มตุ๋นหลอกลวงของเหล่าอาชญากรข้ามชาติได้รุนนแรงขึ้นในพื้นที่ อ.แม่สอด จ.ตาก และฝั่งเมืองเมียวดี รวมถึงอีกหลายเมืองในรัฐกะเหรี่ยง ประเทศพม่า โดยแหล่งข่าวด้านความมั่นคงระบุว่า เนื่องจากเหล่าสแกมเมอร์ได้ย้ายจากฝั่งประเทศกัมพูชาและลาวมายังฝั่งรัฐกะเหรี่ยง ประเทศเมียนมาแทน ภายหลังจากถูกปราบปรามอย่างหนัก ทำให้ในช่วงหลายสัปดาห์ที่ผ่านมาที่พักใน อ.แม่สอดโดยเฉพาะในราคา 600-700 บาทต่างถูกจองและเข้าพักเต็ม เช่นเดียวกับอาคารเช่าเหมารายเดือนหรือ อพาตเม้นต์ต่างเต็มหมด โดยผู้เช่าส่วนใหญ่เป็นคนหนุ่มสาวชาวไทยซึ่งข้ามไปทำงานคอลเซ็นเตอร์ในฝั่งเมียวดี
“พวกเขาทำงานกันเป็นกะ เขาตกลงเวลาข้ามกับเจ้าหน้าที่รัฐว่าข้ามได้เวลาไหนบ้าง พอทำงานเสร็จก็ข้ามกลับมาพักฝั่งไทย เพราะฝั่งเมียวดีข้าวของราคาแพงมาก ตอนนี้แม่สอดเลยคึกคัก พวกเขาใช้ช่องทางธรรมชาติ” แหล่งข่าว กล่าว
แหล่งข่าวกล่าวว่าที่สำคัญคือบริเวณท่าข้ามชื่อดังคือเมียวดีคอมเพล็กซึ่งเปิดเป็นบ่อนและด้านหลังเป็นแหล่งสแกมเมอร์ ได้เปิดให้คนหนุ่มสาวจากฝั่งไทยข้ามไป-มาอยู่นานหลายสัปดาห์แล้วเนื่องจากเจ้าของเป็นผู้ทรงอิทธิพลจากฝั่งไทย แต่เมื่อ 2-3 วันก่อนได้มีคนร้องเรียนทำให้รัฐบาลพม่าแจ้งว่าจะเข้ามาตรวจ ทำให้ท่าข้ามแห่งนี้ต้องปิดชั่วคราว แต่ก็ยังมีท่าข้ามอื่นๆอีกหลายพื้นที่ทางตอนบนของสะพานไทยมิตรภาพแห่งที่ 1 ที่ยังเปิดให้ข้ามได้
“ท่าข้ามเหล่านี้เส้นดี เขาจ่ายหนัก ขนาดหน่วยงานด้านความั่นคงไทยออกมาตรการปิดท่าข้ามเมื่อสัปดาห์หลังจากเกิดเหตุการณ์ลูกกระสุนปืนของกองทัพพม่าหล่นใส่หมู่บ้านแม่โกนเกน แต่เป็นการสั่งปิดแค่ทางตอนใต้ของสะพานมิตรภาพ 1 ส่วนทางตอนเหนือ ยังคงเปิดได้เป็นปกติ”แหล่งข่าวกล่าว
แหล่งข่าวกล่าวว่า เมื่อสัปดาห์ก่อนมีหญิงสาวชาวจีนซึ่งเป็นลูกของข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ของทางการจีนถูกหลอกไปยังแหล่งสแกมเมอร์แห่งหนึ่งในเมียวดี และผู้ใหญ่ทางการจีนได้ประสานมายังหน่วยงานด้านความมั่นคงของไทยแห่งหนึ่งเพื่อให้การช่วยเหลือ ทำให้ตลอดทั้งสัปดาห์ที่ผ่านมา มีข้าราชการจีนและไทยหลายหน่วยงานเดินทางเข้ามาประสานงานใน อ.แม่สอด และในที่สุดสามารถประสานความช่วยเหลือหญิงสาวคนดังกล่าวกลับมาได้
“แต่คนอื่นๆ ที่ถูกหลอกลวงไปทำงานยังมีอีกแยะ พวกเขาไม่ได้โชคดีเช่นหญิงสาวชาวจีนลูกข้าราชการจีนรายนี้ โดยจำนวนมากถูกบังคับและทรมานด้วยวิธีการโหดร้ายเหมือนเดิน ที่น่าสนใจคือเมื่อแหล่งอาชญกรรมเหล่านี้ย้ายฐานไปปักหลักรอบนอกเมืองเมียวดีในพื้นที่ของ BGFและ DKBA ซึ่งได้มีการปรับรูปแบบให้การป้องกันรัดกุมขึ้น ทำให้เหยื่อเหล่านี้แทบไม่มีทางหลุดออกมาได้เลย”แหล่งข่าว กล่าว
ขณะที่เครือข่ายภาคประชาสังคมเพื่อช่วยเหลือผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์ (Civil Society Network for Human Trafficking Victim Assistance: CSNHTV) ได้ส่งหนังสือถึงนายสี จิ้นผิง ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีแห่งราชอาณาจักรไทย พล.อ.มินอ่องหล่าย ประธานาธิบดีเมียนมา รวมถึงกองกำลังพิทักษ์ชายแดนกะเหรี่ยง (BGF) กองทัพแห่งชาติกะเหรี่ยง (KNA) และกองทัพกะเหรี่ยงพุทธประชาธิปไตย (DKBA) ตลอดจนรัฐบาลประเทศต่าง ๆ องค์กรระหว่างประเทศ และหน่วยงานด้านสิทธิมนุษยชนและหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายที่เกี่ยวข้องเพื่อเร่งดำเนินการช่วยเหลือผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์และปราบปรามเครือข่ายอาชญากรรมข้ามชาติที่ดำเนินการอยู่ในเมียนมา พร้อมเรียกร้องให้จัดตั้งกลไกช่วยเหลือผู้เสียหายอย่างเป็นระบบและคุ้มครองตามหลักสิทธิมนุษยชน
หนังสือของเครือข่ายฯระบุว่า เฉพาะในปี 2569 มีรายงานชาวจีนมากกว่า 20 คน ถูกลักพาตัวในประเทศไทย บางรายถูกบังคับพาตัวไปอย่างอุกอาจและรุนแรงกลางวันแสก ๆ ขณะที่บางรายพยายามกระโดดหนีออกจากรถที่กำลังแล่นในเวลากลางคืนอย่างสิ้นหวัง โดยมีทั้งผู้ชาย ผู้หญิง และเด็กอายุเพียง 15 ปีตกเป็นเป้าหมาย โดยผู้เสียหายบางส่วนได้รับการช่วยเหลือแล้ว ซึ่งส่วนใหญ่มักเกิดขึ้นภายหลังมีการส่งรายชื่อและพิกัดเพื่อร้องขอความช่วยเหลือ ขณะที่ผู้เสียหายอีกจำนวนหนึ่งยังคงสูญหาย ไม่ทราบชะตากรรม ส่งผลให้ครอบครัวต้องเผชิญกับความทุกข์และความกังวล เฝ้ารอข่าวคราวของคนที่รักอย่างสิ้นหวัง
หนังสือระบุด้วยว่า จากคำให้การของผู้เสียหายที่รวบรวมตลอดระยะเวลา 3 ปีที่ผ่านมา ซึ่งครอบคลุมเฉพาะบางพิกัดของสถานที่กักขังที่ได้รับการยืนยันแล้ว ไม่ใช่สถานที่ดำเนินการหลอกลวงทั้งหมดในเมียนมา พบว่าจำนวนชาวต่างชาติที่ถูกกักขังในสถานที่ซึ่งดำเนินการโดยบริษัทจีนและเครือข่ายอาชญากรรมชาวจีน ภายใต้การคุ้มครองของผู้นำกลุ่มติดอาวุธชาติพันธุ์บางส่วน เพิ่มขึ้นจากหลักร้อยเป็นหลักพันคน
นอกจากนี้ รายงาน The Borderline Crisis: Modern Slavery Across BGF/KNA and DKBA-Controlled Areas โดยเครือข่าย CSNHTV ระบุว่า มีผู้ตกเป็นเหยื่อมากกว่า 10,000 คน โดยชาวจีนมีจำนวนมากกว่าครึ่งหนึ่งของผู้เสียหายทั้งหมด ขณะที่ข้อมูลจากผู้เสียหายล่าสุดสะท้อนว่า เมื่อการจัดหาผู้ใหญ่เข้ามาทำงานทำได้ยากขึ้น เครือข่ายอาชญากรรมจึงหันมาเจาะกลุ่มเยาวชนอายุ 15–20 ปี โดยเฉพาะผู้ที่ขาดการดูแลจากผู้ปกครอง และอาจใช้กรุงเทพฯ และย่างกุ้งเป็นเส้นทางผ่านในการนำเยาวชนเข้าสู่สถานที่หลอกลวง
เครือข่ายฯ ยังชี้ว่า แม้จะมีการเรียกร้องอย่างต่อเนื่อง รวมถึงการส่งมอบพิกัดเฉพาะและข้อมูลโดยละเอียดผ่านรายงานหลายฉบับ แต่จนถึงปัจจุบันยังไม่มีกลไกอย่างเป็นทางการที่มีประสิทธิภาพสำหรับปฏิบัติการช่วยเหลือผู้เสียหาย การช่วยเหลือยังคงต้องอาศัยการร้องขอความร่วมมือเป็นรายกรณี โดยใช้รายชื่อและพิกัดที่ส่งมอบให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทำให้มีผู้เสียหายเพียงบางส่วนเท่านั้นที่ได้รับความช่วยเหลือ ขณะที่ผู้เสียหายที่เหลือยังคงถูกกักขังอยู่ในสถานที่เหล่านั้น ภายใต้สภาพที่ถูกบังคับให้เป็นส่วนหนึ่งของขบวนการหลอกลวงออนไลน์
อีกทั้งผู้เสียหายจำนวนหนึ่งที่หลบหนีออกมาได้ ได้รับการช่วยเหลือ หรือจ่ายเงินค่าไถ่จนสามารถเดินทางกลับเข้ามายังฝั่งไทย กลับถูกปฏิบัติในฐานะผู้กระทำผิดกฎหมายคนเข้าเมือง ต้องเผชิญกับข้อกล่าวหา การฟ้องร้อง หรือถูกควบคุมตัวในคดีเข้าเมืองผิดกฎหมายหรืออยู่เกินกำหนดอนุญาต ทั้งที่ผู้เสียหายจำนวนมากมีร่องรอยการถูกทรมานอย่างชัดเจนและมีหลักฐานยืนยันว่าถูกหลอกลวง
“เครือข่ายฯ เห็นว่า การช่วยเหลือผู้เสียหายทุกคนและการปราบปรามเครือข่ายอาชญากรรมที่อยู่เบื้องหลังอุตสาหกรรมหลอกลวงออนไลน์ระดับโลก จำเป็นต้องอาศัยความมุ่งมั่นอย่างจริงจังจากรัฐบาลจีน ไทย เมียนมา กองกำลังชาติพันธุ์ต่าง ๆ รวมถึงแรงสนับสนุนจากประชาคมระหว่างประเทศ ควบคู่ไปกับการพัฒนากรอบกฎหมายระหว่างประเทศให้เข้มแข็ง การใช้เทคโนโลยีที่ก้าวหน้า และการกำกับดูแลแพลตฟอร์มสื่อสังคมออนไลน์และผู้ให้บริการอินเทอร์เน็ตอย่างมีประสิทธิภาพ”หนังสือระบุ