Search

สธ.ชี้ยังไม่ถึงขั้นวิกฤติสุขภาพจากเหตุแม่น้ำข้ามแดนปนเปื้อน-ย้ำไม่ประมาทสั่งเฝ้าระวัง ขณะที่ สส.ภัทรพงษ์เผยสารพิษเข้าสู่ร่างกายประชาชนแล้ว

เมื่อวันวันที่ 17 พฤศจิกายน 2569 ที่สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข (สป.สธ.) นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข พร้อมด้วย นพ.ธิติ แสวงธรรม อธิบดีกรมอนามัย ให้สัมภาษณ์ถึงมาตรการเฝ้าระวังผลกระทบด้านสุขภาพ กรณีตรวจพบการปนเปื้อนสารโลหะหนักในแม่น้ำกก แม่น้ำรวก และพื้นที่ใกล้เคียงในจังหวัดเชียงราย

นพ.สมฤกษ์ กล่าวถึงการเตรียมความพร้อมและระบบเฝ้าระวังผลกระทบด้านสุขภาพในพื้นที่ว่า ปัญหาดังกล่าวเป็นเรื่องที่เรื้อรังมาไม่ต่ำกว่า 2 ปีแล้ว โดยในเชิงระบบ กระทรวงสาธารณสุข โดยกรมอนามัย กรมวิทยาศาสตร์ และกรมควบคุมโรค และสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด (สสจ.) ในพื้นที่ได้ทำงานร่วมกับกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม(ทส.) โดยตรวจสอบและเฝ้าระวังทั้งตัวบุคคลและเฝ้าระวังน้ำดื่ม น้ำใช้ในพื้นที่

นพ.ธิติ แสวงธรรม อธิบดีกรมอนามัย กล่าวว่า สถานการณ์ออกเป็น 2 ส่วน ได้แก่ 1. พื้นที่แม่น้ำกกและแม่น้ำรวก คุณภาพน้ำของการประปาส่วนภูมิภาคอยู่ในเกณฑ์ดี ส่วนประปาหมู่บ้านในพื้นที่ดังกล่าวใช้น้ำจากแหล่งน้ำบาดาลซึ่งยังไม่ได้รับผลกระทบ ขณะที่การตรวจติดตามประชาชนในพื้นที่แม่น้ำกกและแม่น้ำรวกยังไม่พบการปนเปื้อน

  1. พื้นที่อำเภอเชียงของ เป็นบริเวณที่ทับซ้อนกับสายแร่และมีศักยภาพในการทำเหมือง จึงพบการปนเปื้อนสารหนู (Arsenic) ในแหล่งน้ำธรรมชาติและน้ำผิวดินในปริมาณค่อนข้างสูง และอาจส่งผลกระทบต่อเนื่องไปยังระบบประปาที่ใช้น้ำบาดาลได้ จึงถือเป็นพื้นที่ที่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด

นพ.ธิติ กล่าวต่อว่า สสจ. ในพื้นที่ ร่วมกับกรมอนามัย กรมควบคุมโรค และกรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ ได้ลงพื้นที่ตรวจสอบและติดตามสถานการณ์อย่างสม่ำเสมอ แม้ปัจจุบันจะตรวจพบประชาชนที่มีค่าสารหนูเกินค่ามาตรฐานอยู่บ้าง แต่ในทางการแพทย์ ลักษณะการก่อโรคจากสารหนูมักใช้เวลาสะสมในร่างกายนานประมาณ 5–10 ปี ยกเว้นกรณีที่ได้รับหรือดื่มกินเข้าไปในปริมาณสูงมาก จนอาจเกิดพิษเฉียบพลันได้ ซึ่งจนถึงขณะนี้ยังไม่มีรายงานผู้ป่วยที่มีอาการพิษเฉียบพลันแต่อย่างใด

ผู้สื่อข่าวถามว่าตอนนี้ถือว่าสถานการณ์ที่เกิดขึ้นเข้าข่ายวิกฤติด้านสุขภาพแล้วหรือไม่ นพ.สมฤกษ์ กล่าวว่า ตนคิดว่า น่าจะยังไม่ถือว่าเป็นวิกฤติ น่าจะเป็นการเฝ้าระวังมากกว่า โดยอาจจะดูว่า การเฝ้าระวังนี้ครอบคลุมประชาชนเป็นวงกว้างแค่ไหน การเจอสารพิษนั้น ก็ต้องมีการขยายผลในการดูว่า ผลกระทบนั้นมากกว่าจำนวนกลุ่มตัวอย่างที่ได้จากการสุ่มหรือไม่ ก่อนจะมีการสรุปว่าเป็นวิกฤติหรือไม่

ด้านนายภัทรพงษ์ ลีลาภัทร์ สส.เชียงใหม่ พรรคประชาชนและประธานคณะกรรมาธิการป้องกันและบรรเทาผลกระทบจากภัยธรรมชาติและสาธารณภัย สภาผู้แทนราษฎร กล่าวว่า ตอนนี้ปัญหาหลักที่เจอคือผลผลิตข้าว ผักต่าง ๆที่ใช้น้ำและดินที่ปนเปื้อน ตอนนี้จากน้ำขยายมาสู่จานข้าวและอยู่ในร่างกายของประชาชนแล้ว โดยมีผลการตรวจชัดเจนว่าสารหนูในร่างกายของประชาชนเกินมาตรฐาน

นายภัทรพงษ์ กล่าวว่าต้องทำระบบตรวจสอบห่วงโซ่อุปทานของแร่ให้ชัดว่าแร่นำเข้ามาที่ไหน เท่าไหร่ ด่านไหน จากเหมืองอะไร และมีการจัดการที่เหมืองอย่างไร ส่งไปที่บริษัทไหนต่อในการแต่งแร่ ถลุงแร่ และมีการส่งออกไปที่ประเทศไหนบ้าง ในรูปแบบอะไร เพื่อทำห่วงโซ่อุปทานภายในประเทศชัดเจน ซึ่งสามารถใช้กลไกตรงนี้ในการไปเจรจากับจีนในอนาคตได้ เพราะจีนมีกฎหมายที่เขาต้องทำอย่างนี้อยู่แล้ว