Search

 เสียงร้องหลังกำแพง กับความเงียบของขบวนการค้ามนุษย์

กิตติธัช สิงห์เสนา

“พวกเรามีครอบครัว มีพ่อแม่ คู่ชีวิต และลูกๆ ที่กำลังรอคอยความหวัง แต่ในตอนนี้ ครอบครัวชาวจีนหลายหมื่นครอบครัวกำลังพังทลายลง… คำเตือนการเดินทางไม่เพียงพอที่จะหยุดยั้งโศกนาฏกรรมนี้ได้ สิ่งที่พวกเราต้องการคือปฏิบัติการข้ามพรมแดนที่จริงจัง เพื่อดึงพวกเราออกจากนรกแห่งนี้ ก่อนที่ชีวิตของพวกเราจะถูกกลืนกินจนไม่เหลือแม้แต่กระดูก” จดหมายเปิดผนึกฉบับที่ 1 ภายใต้การรวบรวมของเครือข่ายภาคประชาสังคมเพื่อการช่วยเหลือผู้เสียหายจากการค้ามนุษย์ CSNHTV (Civil Society Network for Human Trafficking Victims Assistance) ซึ่งเขียนโดยเหยื่อชาวจีนที่ถูกกักขังในแหล่งอาชญากรรมข้ามชาติ เมืองเมียวดี ประเทศเมียนมา

เนื้อหาในจดหมายฉบับแรกได้ตีแผ่ความเจ็บปวดของผู้ที่ถูกพรากอิสรภาพ และเผยให้เห็นถึงความโหดร้ายของระบบทุนสีดำที่คนชาติเดียวกันกำลังสูบกินเนื้อและเลือดของพี่น้องร่วมชาติ พวกเขาเรียกร้องให้รัฐบาลจีนตัดวงจรฟอกเงินและธนาคารใต้ดินของหัวหน้าแก๊ง ส่งทีมเฉพาะกิจช่วยเหลือข้ามพรมแดน และเปิดช่องทางสถานทูตเพื่อส่งตัวกลับอย่างปลอดภัยโดยไม่ทิ้งให้เหยื่อที่ไร้เอกสารต้องเสี่ยงถูกค้ามนุษย์ซ้ำ

ชุดจดหมายเปิดผนึกทั้ง 5 ฉบับที่อยากส่งเสียงถึง รัฐบาลจีน ไทย เมียนมา หากพิจารณาเนื้อหาในจดหมายเปิดผนึกทั้ง 5 ฉบับอย่างละเอียด จะพบโครงสร้างของปัญหาที่เชื่อมโยงตั้งแต่ระดับปัจเจกบุคคลไปจนถึงเครือข่ายอาชญากรรมข้ามชาติและการคอรัปชันของรัฐ โดยจดหมายฉบับที่ 1, 2, 3 และ 5 ระบุถึงสถานการณ์อันเลวร้ายในการเคลื่อนย้ายเหยื่อเข้าสู่แดนกักขัง  ซึ่งเมื่อนำมาประกอบเข้ากับรายงานข่าวของ สำนักข่าว UCA News (สหภาพข่าวคาทอลิกเอเชีย – Union of Catholic Asian News) ที่ระบุรายงานภาคสนามช่วงปี 2568-2569 และเทียบกับเอกสารฉบับสมบูรณ์ของ CSNHTV เผยให้เห็นความจริงอันน่าตกใจว่า แม้จะมีการแถลงข่าวการปราบปรามและการตัดไฟ ตัดอินเตอร์เน็ตชายแดนมาแล้วหลายระลอก แต่ศูนย์สแกมเมอร์ในเมียวดีไม่ได้ลดจำนวนลง ตรงกันข้าม มันกลับขยายตัวและแตกแขนงออกไปอย่างต่อเนื่อง

จนถึงเดือนสิงหาคม 2569 มีรายงานผู้ถูกกักขังเฉพาะในพื้นที่ควบคุมของกองกำลังติดอาวุธอย่างน้อย 13,670 คน เพิ่มขึ้นมากกว่าสองเท่าเมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า

แบ่งเป็นพื้นที่ควบคุมของกองกำลัง BGF ร่วมกับกองทัพแห่งชาติกะเหรี่ยง (KNA) มีผู้ถูกกักขังราว 8,370 คนในศูนย์สแกม 8 แห่ง โดยเฉพาะพื้นที่ฮาปลู (Haplu) ที่มีชาวจีนถูกขังอยู่ราว 5,000 คน ร่วมกับชาวอาหรับ อินเดีย ปากีสถาน และเอธิโอเปีย

ขณะที่พื้นที่ควบคุมของกองกำลังกะเหรี่ยง DKBA มีผู้ถูกกักขังอีกราว 5,300 คนใน 4 ค่ายหลัก ได้แก่ ศูนย์ SKY Company ใกล้ชเวก๊กโก (ราว 2,500 คน), ศูนย์ Zhongxin ใกล้ด่านเจดีย์สามองค์ (ราว 1,800 คน), ศูนย์ Shengri Group ในพื้นที่ไท่ชาง 1 หรือช่องแคบ/จ๊อกข่า (ราว 1,000 คน)

นอกจากนี้ ข้อมูลล่าสุดในเอกสารของ CSNHTV ยังเผยแนวโน้มที่น่าวิตกอย่างยิ่งว่า ในปี 2569 เพียงปีเดียว มีรายงานชาวจีนถูกลักพาตัวในประเทศไทยมากกว่า 20 ราย บางรายถูกฉุดกระชากลางวันแสกๆ และเนื่องจากเครือข่ายอาชญากรรมเริ่มหาเหยื่อวัยผู้ใหญ่ได้ยากขึ้น พวกเขาจึงเบนเข็มมาหลอกลวงเยาวชนชาวจีนอายุระหว่าง 15-20 ปี (พบเด็กชายอายุน้อยสุดเพียง 14-15 ปี) ที่ขาดการดูแลจากผู้ปกครอง โดยใช้กรุงเทพฯ และย่างกุ้งเป็นเส้นทางผ่านเพื่อลักลอบพาเข้าสู่ศูนย์สแกมเมอร์ ทั้งนี้ ตัวเลขผู้ถูกกักขังหลักหมื่นในเมียนมายังสอดคล้องกับภาพใหญ่ระดับภูมิภาค

เมื่อเทียบกับข้อมูลของสำนักงานข้าหลวงใหญ่เพื่อสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (OHCHR) ที่ระบุว่าแรงงานในเครือข่ายสแกมเมอร์ทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีจำนวนอย่างน้อย 300,000 คน และสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจมืดในอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขงสูงกว่า 43.8 พันล้านดอลลาร์สหรัฐต่อปี

จดหมายฉบับที่ 2 จากกลุ่มผู้เสียหายชาวฟิลิปปินส์ที่เป็นตัวแทนของเหยื่อหลากหลายสัญชาติ ทั้งอินเดีย ปากีสถาน ศรีลังกา ไทย เคนยา เอธิโอเปีย ฟิลิปปินส์ และจีน ได้ชี้เป้าไปที่ต้นตอของปัญหาเชิงโครงสร้างในเมียนมา พวกเขาวิจารณ์ว่าการบุกจับชั่วคราวที่ผ่านมาจับได้เพียงปลาซิวปลาสร้อย พร้อมเรียกร้องให้ประธานาธิบดีและผู้บัญชาการทหารสูงสุดของทางการเมียนมาสอบสวนข้อกล่าวหาเรื่องทหารและเจ้าหน้าที่ชายแดนไทย-เมียนมารับสินบนจากมาเฟียจีน จนปล่อยให้เครือข่ายอาชญากรรมเคลื่อนย้ายคนและสิ่งของข้ามแดนได้ตามอำเภอใจ ทั้งนี้ พวกเขายอมรับความผิดพลาดของคนที่หลงเชื่อคำลวงหรือหลงผิด แต่ยืนยันว่าความผิดพลาดในการตัดสินใจเดินทางไม่ใช่ใบอนุญาตให้กลุ่มอาชญากรนำไปกักขังและทรมาน ดังข้อความที่ระบุ

“พวกเราไม่ได้เรียกร้องสิทธิพิเศษใด ๆ พวกเรากำลังเรียกร้องสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน เสรีภาพ ความปลอดภัย และโอกาสที่จะได้กลับบ้าน”จดหมายระบุ

เช่นเดียวกับ จดหมายฉบับที่ 3 จากผู้เสียหายชาวมาเลเซียที่ส่งถึงรัฐบาลจีน โดยประเมินว่าภายในศูนย์สแกมเมอร์ที่เขาถูกกักขังอยู่อาจมีเหยื่อถูกกักขังหลายพันคน และยอดรวมทั่วเมียวดีอาจสูงถึง “หลายหมื่นคน” พร้อมย้ำว่าคำเตือนไม่ให้คนจีนมาเที่ยวไทย ไม่เพียงพอที่จะแก้ปัญหา รัฐต้องเร่งสืบหาพิกัดศูนย์และเข้าช่วยเหลืออย่างจริงจัง 

จดหมายฉบับที่ 4 จากผู้รอดชีวิตชาวฟิลิปปินส์ได้ตอกย้ำข้อเรียกร้องต่อรัฐบาลจีน 5 ข้อ 1.แสดงความรับผิดชอบอย่างจริงจังและมีบทบาทนำในการจัดการกับเครือข่ายอาชญากรรมที่เกี่ยวข้องกับปฏิบัติการเหล่านี้ 2.เสริมสร้างความร่วมมือระหว่างประเทศ เพื่อสืบสวนและทำลายเครือข่ายการค้ามนุษย์และเครือข่ายอาชญากรรมหลอกลวง 3.ให้ความช่วยเหลือในการช่วยเหลือผู้ที่ยังคงถูกควบคุมตัวและแสวงหาประโยชน์โดยไม่สมัครใจ 4.รับรองว่าผู้เสียหายที่ถูกบังคับให้เข้าร่วมปฏิบัติการหลอกลวงจะได้รับความคุ้มครอง และไม่ถูกปฏิบัติราวกับเป็นผู้กระทำผิดโดยสมัครใจ 5.สนับสนุนให้ผู้รอดชีวิตสามารถเข้าถึงกระบวนการยุติธรรม การฟื้นฟูเยียวยา และการชดเชยความเสียหาย 

“เสรีภาพของเราถูกพรากไป ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของเราถูกละเมิด และครอบครัวของเราต้องเผชิญกับความทุกข์ทรมาน เราไม่อาจนิ่งเงียบต่อไปได้ ในขณะที่ยังมีผู้คนอีกนับไม่ถ้วนต้องเผชิญกับการถูกกระทำเช่นเดียวกัน นี่ไม่ใช่การเรียกร้องที่มุ่งต่อต้านประชาชนชาวจีน แต่เป็นการเรียกร้องให้มีการตรวจสอบความรับผิดชอบและดำเนินการต่อเครือข่ายอาชญากรรมและการแสวงหาประโยชน์จากเพื่อนมนุษย์” จดหมายฉบับที่ 4 ระบุ

สำหรับจดหมายเปิดผนึกฉบับที่ 5 ได้บอกถึงภาพความโหดร้ายทั้งหมดนี้ ผ่านคำบอกเล่าของอดีตเหยื่อชาวแอฟริกันที่รอดชีวิตมาได้ ผู้เขียนจดหมายได้เล่าถึงวินาทีแห่งความเป็นความตายระหว่างการบุกตรวจค้นศูนย์สแกมเมอร์แห่งหนึ่งในประเทศกัมพูชา แม้ตนเองจะอาศัยจังหวะชุลมุนหนีรอดกลับบ้านมาได้ แต่เพื่อนร่วมชะตากรรมที่หนีไม่ทันกลับถูกยึดหนังสือเดินทางและโทรศัพท์มือถือ ก่อนถูกบังคับเคลื่อนย้ายข้ามพรมแดนมาสู่ฝั่งเมียนมา

“พวกเขาถูกทุบตี ช็อตไฟฟ้า ปล่อยให้อดอาหาร และถูกขังในห้องมืดสนิท เพียงเพราะทำยอดหลอกลวงไม่ได้ตามเป้า หรือกล้าเอ่ยปากทวงถามถึงอิสรภาพ จนกระทั่งแอบส่งพิกัดขอความช่วยเหลือออกมาได้ผ่านพนักงานที่มีความเห็นอกเห็นใจ”จดหมายฉบับสุดท้ายระบุ พร้อมทิ้งคำถามที่เต็มไปด้วยความสิ้นหวังและคราบเลือดเอาไว้ว่า

“จะต้องมีผู้คนอีกกี่คนที่ถูกทรมาน ถูกค้ามนุษย์ หรือถูกสังหาร ก่อนที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะลงมือดำเนินการ”

ภายในกำแพงที่โอบล้อมแหล่งอาชญากรรมข้ามชาติ มีมนุษย์นับหมื่นถูกลดทอนคุณค่าลงให้เป็นเพียงเครื่องจักรผลิตเงิน เหยื่อรายหนึ่งให้การในรายงานของ CSNHTV ว่า “พวกเราทุกคนหวาดกลัวและบอบช้ำทางจิตใจ พวกเรายังถูกบังคับให้ทำงานวันละ 16 ชั่วโมง โทรศัพท์ถูกยึด และจะถูกทำร้ายหากไม่ทำตาม พวกเราถูกปฏิบัติเยี่ยงสัตว์ ถูกขายจากที่หนึ่งไปอีกที่หนึ่ง และถูกข่มขู่ตลอดเวลา” 

รายงานการซื้อขายตัวเหยื่อระหว่างบริษัทด้วยมูลค่าสูงถึง 1 ล้านบาท (ประมาณ 30,000 ดอลลาร์สหรัฐ) เอกสารของสหประชาชาติยังบันทึกการลงโทษที่โหดเหี้ยม ทั้งการใช้ “คุกน้ำ” (จับเหยื่อแช่ถังน้ำนานหลายชั่วโมง) “ห้องทำสมาธิ” (ห้องมืดกักขัง) การทุบตีหน้าแถวตอนเช้า ไปจนถึงการล่วงละเมิดทางเพศและการบังคับทำแท้งในพื้นที่ของ DKBA

สุดท้ายแล้ว หากรัฐบาลไทย จีน และเมียนมา รวมถึงประชาคมอาเซียน ยังคงเลือกที่จะปิดตาข้างหนึ่งและมองปัญหานี้เป็นเพียงคดีอาชญากรรมทั่วไป สมรภูมินรกในเมืองเมียวดีก็จะไม่ใช่แค่วิกฤตของชายแดน แต่จะกลายเป็นหลุมฝังศพของทั้งภูมิภาค ที่รอวันแผ่ขยายมากลืนกินพวกผู้คนจากหลากหลายประเทศ