Search

“มินอ่องหล่าย”กระซวกไทยกลางรัฐสภาพม่า-ฉุนขอให้ปิดท่าข้ามฟากข้ามแม่น้ำเมยแต่ไทยไม่ยอม-วิจารณ์หนักเป็นช่องทางผิดกฎหมายสนับสนุนกลุ่มกบฏ

เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 สำนักข่าวอิรวดี สื่อทางเลือกในพม่า รายงานว่ามิน อ่อง หล่าย ผู้นำรัฐบาลทหารพม่ากล่าวหาไทยเมื่อวัน 18 พฤศจิกายนที่ผ่านมาว่าทางการไทยอำนวยความสะดวกให้การค้าข้ามแดนที่เขาระบุว่า “ผิดกฎหมาย” ผ่านพื้นที่ที่ฝ่ายต่อต้านควบคุม โดยเพิกเฉยต่อคำขอของเขาที่ให้ค้าขายผ่านเฉพาะด่านชายแดนที่รัฐบาลทหารพม่ายังควบคุมอยู่

มินอ่องหล่ายกล่าวสุนทรพจน์ในรัฐสภาว่า เขาได้หยิบยกเรื่องนี้ขึ้นหารือกับนายสีหศักดิ์ พวงเกตุ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศของไทย เมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน แต่เมื่อเช้าวันที่ 18 พฤศจิกายนก็ยังได้รับรายงานว่ามีการค้าผิดกฎหมายอยู่

“เมื่อไม่นานมานี้ รัฐมนตรีต่างประเทศไทยมาหารือกับผมเรื่องจุดผ่านแดน ผมบอกว่าสะพานหมายเลข 1 และหมายเลข 2 ที่เมียวดีเปิดอยู่ และด่านท่าขี้เหล็กก็เปิด ให้ใช้ด่านทางการเหล่านี้ เลิกใช้ช่องทางผิดกฎหมาย แต่ฝ่ายไทยก็ยังสนับสนุนช่องทางผิดกฎหมายอยู่” เขากล่าว

เขากล่าวหาว่าทางการไทยอนุญาตให้ทั้งสินค้านำเข้าและส่งออกผ่านจุดข้ามแดนที่เชื่อมโยงกับกลุ่มที่เขาเรียกว่า “กบฏ” เพราะใช้เส้นทางเหล่านี้ได้สะดวกกว่า โดยรัฐบาลทหารพม่าควบคุมช่องทางการค้าหลักที่เขากล่าวถึงเพียง 3 จุด ได้แก่ สะพานมิตรภาพไทย–พม่า 2 แห่งที่เมืองเมียวดี ในรัฐกะเหรี่ยง (ตรงข้าม อ.แม่สอด จ.ตาก) และด่านท่าขี้เหล็ก ในรัฐฉานตะวันออก ตรงข้าม อ.แม่สาย จ.เชียงราย นอกจากนี้ยังควบคุมด่านเกาะสอง ในภาคตะนาวศรี ทางตอนใต้สุดของประเทศ (ตรงข้าม จ.ระนอง) ส่วนจุดผ่านแดนที่เหลืออยู่ภายใต้การควบคุมขององค์กรติดอาวุธชาติพันธุ์ที่กำลังสู้รบกับรัฐบาลทหาร

สำนักข่าวอิระวดีรายงานด้วยว่า รัฐบาลทหารมักเรียกการค้าผ่านจุดข้ามแดนเหล่านั้นว่า “การลักลอบค้า” เพราะไม่สามารถจัดเก็บภาษีที่จำเป็นอย่างยิ่งต่อรายได้ของตนได้ ขณะเดียวกัน ผู้ประกอบการที่ใช้ช่องทางทางการก็ต้องเผชิญกับเล่ห์กลและการรีดไถจากรัฐบาลทหารมากขึ้นเรื่อย ๆ

แม้รัฐบาลทหารจะเปิดสะพานมิตรภาพฯ แห่งที่ 2 อีกครั้งในเดือนพฤษภาคม หลังการสู้รบทำให้การค้าผ่านสะพานหยุดชะงักเกือบ 1 ปี แต่ผู้ค้าระบุว่าการค้ายังติดข้อกำหนดเรื่องใบอนุญาตนำเข้า มาตรการควบคุมเงินตราต่างประเทศ และขั้นตอนอนุมัติที่ยืดเยื้อ ก่อนนำสินค้าเข้าพม่า ผู้นำเข้าต้องได้รับใบอนุญาตและแสดงหลักฐานว่ารายได้จากการส่งออกถูกนำเข้าผ่านระบบธนาคารทางการที่รัฐบาลทหารควบคุม ขั้นตอนนี้มักทำให้เกิดความล่าช้าอย่างมาก ข้อกำหนดเหล่านี้ทำให้ต้นทุนสูงขึ้นและการขนส่งสินค้าล่าช้า ความผันผวนของอัตราแลกเปลี่ยนยิ่งซ้ำเติมให้ผู้นำเข้าตั้งราคาสินค้าและรักษาเงินทุนหมุนเวียนได้ยากขึ้น ตลอดเดือนที่ผ่านมา เงินจ๊าตอ่อนค่าลงอย่างต่อเนื่องเมื่อเทียบกับเงินบาท เงินหยวน และเงินดอลลาร์สหรัฐ

ทั้งนี้เมื่อเดือนสิงหาคม รัฐบาลทหารพม่ายื่นหนังสือประท้วงอย่างเป็นทางการ หลังตัวแทนภาคธุรกิจไทยเข้าร่วมพิธีเปิดสถานที่ดำเนินงานด้านความมั่นคงและการค้าชายแดนที่ซอเลทา ในเขตเมืองผาปูน ซึ่งอยู่ภายใต้การควบคุมของสหภาพแห่งชาติกะเหรี่ยง (Karen National Union หรือ KNU) พื้นที่ดังกล่าวตั้งอยู่ริมแม่น้ำสาละวิน (Salween River) ซึ่งเป็นพรมแดนธรรมชาติระหว่างพม่ากับไทย ตรงข้ามบ้านแม่สามแลบ อ.สบเมย จ.แม่ฮ่องสอน

หนังสือประท้วงเรียกร้องให้รัฐบาลไทยป้องกันการติดต่อกับ KNU ทั้งทางเศรษฐกิจ สังคม และการเมือง พร้อมเตือนว่ากองทัพพม่าจะโจมตีเส้นทางส่งกำลังบำรุงของฝ่ายต่อต้าน

อิรวดีรายงานด้วยว่า ความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศเพื่อนบ้านตึงเครียดขึ้นอย่างรวดเร็วในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา แม้รัฐบาลไทยจะพยายามช่วยให้รัฐบาลทหารพม่ากลับเข้ามามีบทบาทในอาเซียนอีกครั้ง แต่รัฐบาลไทยไม่พอใจอย่างยิ่งที่การโจมตีทางอากาศและการยิงปืนใหญ่ของกองทัพพม่าโจมตีฝ่ายต่อต้านกองกำลังกะเหรี่ยงในช่วงที่ผ่านมา ส่งผลกระทบข้ามพรมแดนมายังฝั่งไทย

เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม กองทัพพม่าโจมตีทางอากาศในพื้นที่ซอเลทา ทำให้สิ่งปลูกสร้างฝั่งไทยเสียหาย รัฐบาลไทยจึงยื่นประท้วง ขณะที่ประชาชนฝั่งไทยเรียกร้องให้กำหนดเขตกันชนเพื่อความปลอดภัยระยะ 10 กม. ตามแนวแม่น้ำ

ขณะเดียวกันในการหารือกับพลเอกพนา แคล้วปลอดทุกข์ ผู้บัญชาการทหารบกไทย นายจ่อ ซวาร์ ลิน (Kyaw Swar Lin) รองผู้บัญชาการทหารสูงสุดของพม่า ยังพยายามโยนความรับผิดชอบให้ไทยกรณีขบวนการหลอกลวงออนไลน์ในเมืองเมียวดี โดยเรียกร้องให้รัฐบาลไทยเพิ่มมาตรการตัดการส่งปัจจัยจำเป็นให้แก่เครือข่ายสแกมที่ปฏิบัติการในรัฐกะเหรี่ยง

รัฐบาลทหารพม่าพยายามกล่าวโทษไทยหลายครั้งว่าเป็นเหตุให้ธุรกิจหลอกลวงตามแนวชายแดนขยายตัว ตั้งแต่ต้นปี 2025 เจ้าหน้าที่ของรัฐบาลทหารอ้างว่าศูนย์สแกมเหล่านี้พึ่งพาไฟฟ้า การเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ต และการสนับสนุนด้านโลจิสติกส์อื่น ๆ จากฝั่งไทย โดยมิน อ่อง หล่าย กำลังพยายามอย่างหนักที่จะตัดแหล่งรายได้ของกองกำลังฝ่ายต่อต้าน ซึ่งขณะนี้สามารถเก็บภาษีการค้าชายแดนแทนรัฐบาลทหารได้ตามแนวพรมแดนส่วนใหญ่ที่พม่าติดกับไทย จีน บังกลาเทศ และอินเดีย

ผู้สื่อข่าวสำนักข่าวชายขอบรายงานว่า สำหรับช่องทางผ่อนปรนที่มินอ่องหล่ายต้องการให้ปิดนั้น รู้จักกันในชื่อท่าข้ามฟากซึ่งเป็นพื้นที่ของเอกชนไทยที่ค้าขายกับประชาชนในฝั่งเมียวดี ซึ่งแต่เดิมเป็นช่องทางธรรมชาติที่ใช้ค้าขายของประชาชนสองฝั่ง แต่ต่อมาเมื่อมีการทำธุรกิจในฝั่งเมียวดีมากขึ้น โดยเฉพาะหลายพื้นที่ริมแม่น้ำเมยฝั่งเมียวดีกลายเป็นแหล่งสแกม ทำให้ท่าข้ามซึ่งมีอยู่ประมาณ 34 แห่ง กลายเป็นช่องทางในการส่งสินค้าไปยังแหล่งสแกม ขณะเดียวกับประชาชนท้องถิ่นก็ยังใช้ท่าข้ามเหล่านี้อยู่ แต่ที่ผ่านมาทางการพม่าต้องการให้ไทยปิดท่าข้ามเหล่านี้ให้หมด แต่ทางการไทยไม่เห็นด้วยเพราะเป็นการค้าขายของชุมชน