Search

ชี้รัฐบาลขาดการเตรียมการทำชาวบ้านแม่น้ำสายเดือดร้อน-ทุกข์ของเกษตรกรผู้ใช้น้ำชลประทานเผยราคาข้าวนาปีอยู่ที่ 9–11 บาท/กก-ชาวนาลังเลควรทำนาปรังหรือไม่-มทร.ล้านนายันข้าวแม่สายยังปลอดภัย

เมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน นายทองคำ อินพรหม ประธานกลุ่มผู้ใช้น้ำคลองส่งน้ำชลประทาน RMC 1 ต.ศรีเมืองชุม อ.แม่สาย จ.เชียงราย เปิดเผยว่า ตนทำนา 31 ไร่ โดยฤดูเก็บเกี่ยวนาปีนี้ใกล้เสร็จสิ้นแล้ว ราคาข้าวเปลือกเกี่ยวสดล่าสุด ข้าว กข 6 อยู่ที่กิโลกรัมละ 9 บาท ปรับดีขึ้นจากปีก่อน ส่วนข้าวหอมมะลิอยู่ที่ 10–13 บาท ขึ้นกับสภาพอากาศ แม้ผลผลิตนาปีจะจำหน่ายได้ราคาพอรับได้ แต่ชาวนากลับกังวลหนักถึงอนาคต โดยเฉพาะฤดูทำนาปรังที่กำลังจะมาถึง

นายทองคำกล่าวว่า สิ่งที่กังวลที่สุดคือ หากมีข่าวข้าวแม่สายมีสารพิษตกค้างจนโรงสีไม่รับซื้อ ชาวนาจะไม่รู้จะนำผลผลิตไปไหน ฝั่งโรงสีเองก็กังวลเพราะซื้อเก็บไว้ หากผู้ส่งออกระงับสั่งซื้อจะเสียหายหนัก ซึ่งปกติโรงสีจะยึดผลรับรองจากราชการควบคู่การตรวจห้องปฏิบัติการของตนเอง ด้านการบริหารจัดการน้ำ ชลประทานแม่สายได้ปิดประตูระบายน้ำคลอง RMC 1-3 ตั้งแต่วันที่ 3 พฤศจิกายนที่ผ่านมา เพื่อขุดลอกบ่อดักตะกอนหน้าฝาย

ประธานผู้ใช้น้ำ RMC 1 กล่าวว่า ปัญหาตะกอนแม่น้ำสายรุนแรงขึ้น จากเดิมที่น้ำใสเคยขุดลอกบ่อดักตะกอนเพียง 1–2 ปีต่อครั้ง แต่ปัจจุบันตะกอนหนาแน่นจนต้องขุดลอกอย่างน้อยเดือนละครั้ง เพื่อให้น้ำไหลเข้าคลองได้

“กลุ่มผู้ใช้น้ำ RMC 1 ต้องลงขันซื้อรถแบคโฮมาขุดลอกกันเอง เพราะหากรอเครื่องจักรภาครัฐที่มาปีละครั้งหรือสองปีครั้งจะไม่ทันการณ์” นายทองคำระบุ และว่า ตามกำหนดเดิม ชลประทานจะเปิดประตูน้ำเข้าคลองทั้ง 3 สายช่วงวันที่ 10–20 ธันวาคม เพื่อส่งน้ำทำนาปรัง แต่ชาวนายังลังเล เพราะเกรงว่าหากปล่อยน้ำแม่สายที่มีความเสี่ยงปนเปื้อนสารหนูเข้าแปลงนาแล้วผลผลิตขายไม่ได้ จะยิ่งเสียหายซ้ำซ้อน

ด้านนายนิวัฒน์ ร้อยแก้ว หรือ “ครูตี๋” ประธานกลุ่มรักษ์เชียงของ กล่าวว่า เป็นที่รับรู้กันโดยทั่วไปว่าแม่น้ำสายถูกนำมาใช้เพื่อการเกษตรและทำนา เมื่อเกิดกระแสข่าวเรื่องสารพิษในแม่น้ำ ย่อมทำให้เกิดความวิตกกังวลขึ้นเป็นธรรมดา แม้แต่ตัวชาวนาเองก็ยังรู้สึกกังวล ยิ่งในยุคที่สื่อสารมวลชนและสื่อออนไลน์มีจำนวนมาก ปัญหาที่ตามมาคือพื้นที่การเกษตรอื่นๆ ที่ไม่ได้ใช้น้ำจากแม่น้ำสายนี้กลับถูกเหมารวมไปด้วย ส่งผลให้ชาวนาทั้งจังหวัดเชียงรายต้องได้รับความเดือดร้อนไปตามๆ กัน

“สิ่งที่รัฐขาดในตอนนี้คือการจัดการที่รวดเร็วทันต่อสถานการณ์ และการรับฟังพี่น้องประชาชนผู้เดือดร้อน เพราะเขาเข้าใจปัญหานี้ดีที่สุดว่าเกิดอะไรขึ้นกับตัวเอง” นายนิวัฒน์กล่าว

นายนิวัฒน์ กล่าวว่า ทั้งนี้ หากภาครัฐดำเนินการปักหมุดพื้นที่ความเสี่ยง ตรวจวัดคุณภาพอย่างชัดเจน และออกการรับรองผลอย่างทันท่วงที รัฐก็จะสามารถตอบคำถามและชี้แจงข้อเท็จจริงได้ตลอดเวลา ทำให้สื่อต่างๆ ไม่สามารถนำเสนอข้อมูลที่คลาดเคลื่อนหรือขยายความไปเองได้ แต่ในความเป็นจริงกลับพบว่ารัฐยังไม่มีข้อมูลที่ชัดเจน เพิ่งจะเริ่มเข้ามาดำเนินการตรวจวัด และผลการตรวจยังขาดความน่าเชื่อถือ ซึ่งการแก้ปัญหาที่ไม่ทันต่อสถานการณ์เช่นนี้ จะยิ่งทำให้ปัญหาลุกลามใหญ่โตมากยิ่งขึ้น

ด้าน ผศ.ดร.สุบิน ใจทา หัวหน้าหน่วยเครื่องมือวิทยาศาสตร์และบริการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล(มทร.)ล้านนา จ.เชียงราย เปิดเผยผลตรวจวิเคราะห์สารหนูในตัวอย่างข้าวจากพื้นที่อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย จำนวน 10 ตัวอย่าง (เก็บตัวอย่างเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน และรายงานผู้ว่าราชการจังหวัดเมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน) พบว่าผ่านเกณฑ์มาตรฐานอาหารระหว่างประเทศ Codex ทุกตัวอย่าง แบ่งเป็นข้าวกล้อง 3 ตัวอย่าง พบสารหนู 0.091–0.136 มก./กก. เกณฑ์ไม่เกิน 0.35 มก./กก. และข้าวขาว 7 ตัวอย่าง พบสารหนู 0.052–0.157 มก./กก. เกณฑ์ไม่เกิน 0.20 มก./กก. เพื่อสร้างความเชื่อมั่นแก่ผู้บริโภคและปลดล็อกสถานการณ์หลังโรงสีและผู้ประกอบการบางแห่งชะลอการรับซื้อข้าวเชียงรายจากกระแสข่าวการปนเปื้อน

อย่างไรก็ตาม จากรายงานมีข้อสังเกตว่า เมื่อพิจารณาตารางผลตรวจดิบมีข้อสังเกตสำคัญ 3 ประการที่ต้องติดตามต่อ คือ 1. ตัวอย่างดิน (S1) ที่เก็บมาตรวจร่วมด้วยมีค่าสารหนูสูงถึง 23.584 มก./กก. จากเกณฑ์มาตรฐาน 25 มก./กก. หรือคิดเป็นร้อยละ 94.3 ซึ่งเป็นสัญญาณเฝ้าระวังการสะสมในแปลงนาระยะยาวแต่ไม่ถูกระบุตัวเลขในข่าวแถลง 2. วิธีทดสอบระบุเป็น In-house method by AAS ซึ่งหากผู้ส่งออกต้องการเอกสารยืนยันในตลาดต่างประเทศอาจต้องตรวจซ้ำด้วยห้องปฏิบัติการมาตรฐาน ISO/IEC 17025 และ 3. เอกสารยังไม่ระบุพิกัดรายแปลงของตัวอย่างทั้งหมด จึงยังไม่เพียงพอต่อการแยกพื้นที่ปลอดภัยออกจากพื้นที่เสี่ยงอย่างโปร่งใสในระยะต่อไป