ประชาชน องค์กรภาคสังคม เรียกร้องหยุดโครงการเขื่อนมากกว่า 20 แห่งในรัฐฉาน

ภาพโดย Action for Shan State Rivers
ภาพโดย Action for Shan State Rivers

ชุมชนและองค์กรภาคสังคมในรัฐฉาน ภายใต้ชื่อAction for Shan State Rivers ได้ออกแถลงการณ์คัดค้านโครงการเขื่อนที่มีแผนจะสร้างในรัฐฉาน มีข้อมูลพบว่า ภายใต้นโยบายด้านพลังงานแห่งชาติของรัฐบาลพม่ามีแผนสร้างโครงการเขื่อนจำนวน 43 แห่งในพม่า ในแถลงการณระบุ เขื่อนแห่งใหม่มากกว่า 20 แห่งมีแผนจะสร้างบนแม่น้ำในรัฐฉาน โดยโครงการขนาดใหญ่เหล่านี้อยู่ระหว่างการวางแผนสร้างโดยบริษัทต่างชาติและทางการท้องถิ่น เพื่อผลิตกระแสไฟฟ้า 42,000 เมกกะวัตต์ ซึ่งกระแสไฟฟ้าส่วนใหญ่จะส่งไปขายให้จีนและประเทศไทย

ในแถลงการณ์ระบุว่า “เราได้เผชิญกับประสบการณ์ที่เลวร้ายภายใต้รัฐบาลชุดปัจจุบัน ชาวบ้านในพื้นที่โครงการไม่ได้รับการให้คำปรึกษาเกี่ยวกับโครงการเขื่อน ชาวบ้านไม่ได้รับผลประโยชน์ใดๆ แต่เป็นผู้ได้รับผลกระทบทั้งหมด ทั้งในด้านสังคมและด้านสิ่งแวดล้อม ยกตัวอย่างเช่น เขื่อนปองลองบน (ห่างจากเมืองปินมานาไปทางทิศตะวันออก 40 กิโลเมตร ตั้งอยู่ระหว่างรอยต่อเมืองเนปีดอว์และรัฐฉาน ) ที่เพิ่งสร้างแล้วเสร็จ ซึ่งจะจ่ายกระแสไฟฟ้าให้กับกรุงเนปีดอว์ ส่งผลกระทบให้ประชาชนกว่า 8,000 ต้องย้ายถิ่นฐานและส่งผลร้ายแรงต่อวิถีชีวิตของพวกเขา”

ภาพโดย Action for Shan State Rivers
ภาพโดย Action for Shan State Rivers

ในแถลงการณ์ยังระบุว่า โครงการเขื่อนในรัฐฉานยิ่งเติมเชื้อไฟให้เกิดความขัดแย้งมากยิ่งขึ้น เนื่องจากเขื่อนสร้างในพื้นที่ซึ่งยังมีการสู้รบ นอกจากนี้ ทางกองทัพพม่าจะส่งกำลังทหารเข้ามาในพื้นที่เพื่อรักษาความปลอดภัยให้กับโครงการ ตามมาด้วยปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชน เช่นการข่มขืน การบังคับใช้แรงงาน การเกณฑ์ทหารเด็กจากทหารพม่า เป็นต้น ซึ่งเคยเกิดขึ้นมาแล้วในอดีต นอกจากนี้ส่งผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม เช่น มีการตัดต้นไม้ก่อนสร้างเขื่อน ชาวบ้านสูญเสียที่ทำกินเพราะที่ดินถูกยึดไปสร้างโครงการ กฎหมายด้านการลงทุนและกฎหมายที่ดินในปัจจุบันยิ่งสร้างปัญหามากยิ่งขึ้น

 

ภาพโดย Action for Shan State Rivers
ภาพโดย Action for Shan State Rivers

ทางกลุ่มได้ยกตัวอย่างกรณีเขื่อนกุ๋นหลง บนแม่น้ำสาละวิน ทางเหนือของรัฐฉาน ซึ่งขณะนี้เกิดเหตุสู้รบระหว่างกองทัพพม่าและกองกำลังโกก้าง (MNDAA) จนทำให้มีผู้ลี้ภัยนับแสนคนลี้ภัยไปยังประเทศจีน ทั้งนี้ เขื่อนกุ๋นหลงเป็นเขื่อนแห่งแรกที่สร้างขึ้นบนแม่น้ำสาละวิน แต่ขณะนี้โครงการถูกทิ้งไว้เนื่องจากสงคราม นำมาซึ่งความสูญเสียใหญ่หลวงให้กับนักลงทุนจีน

ในแถลงการณ์ยังระบุอีกว่า เขื่อนกุ๋นหลงน่าจะเป็นบทเรียนได้ดีให้กับบริษัทจีนและกฟผ. ที่ต้องการจะเดินหน้าสร้างเขื่อนท่าซาง หรือเขื่อนเมืองโต๋น ทางภาคตะวันออกของรัฐฉาน ถึงแม้เขื่อนเมืองโต๋นจะสามารถผลิตกระแสไฟฟ้าได้ถึง 7,000 เมกกะวัตต์ และถูกยกเป็นเขื่อนที่ใหญ่ที่สุดในภูมิภาคอาเซียน แต่เป็นความเสี่ยงของนักลงทุน เนื่องจากในพื้นที่สร้างเขื่อนเมืองโต๋นนั้น ก็เป็นอีกพื้นที่ซึ่งยังคงเกิดความขัดแย้ง และตั้งอยู่ในเขตรอยต่อพื้นที่ควบคุมของกองทัพรัฐฉานและกองทัพว้า(UWSA)

 

received_929809957049617
ภาพนี้โดย Thum Ai

 

ชุมชนและองค์กรต่างๆ ในรัฐฉานยังเปิดเผยว่า ข้อมูลโครงการเขื่อนรวมถึงผลกระทบ ไม่มีการเปิดเผยให้กับประชาชนในพื้นที่ได้รับรู้และไม่มีความโปร่งใส อีกทั้งยังคุกคามและจำกัดประชาชนในการเข้าถึงข้อมูลเหล่านี้ เช่นเดียวกับที่จำกัดเสรีภาพการทำงานองค์กรภาคสังคมไม่ให้เผยแพร่ข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อประชาชน

ในแถลงการณ์กล่าวเรียกร้องให้รัฐบาลพม่า ไทย และจีน รวมไปถึงบริษัทสร้างเขื่อนต่างชาติ ทบทวนและหยุดโครงการเขื่อนใหญ่ๆ ในรัฐฉาน จนกว่าสันติภาพและระบอบสหพันธรัฐที่แท้จริงจะเกิดขึ้น เช่นเดียวกับเรียกร้องให้มีการเปิดเผยข้อมูลที่เป็นประโยชน์ของแต่ละโครงการ ศึกษาผลกระทบทั้งวิถีชีวิต ด้านสังคมและสิ่งแวดล้อม แล้วนำมาเปิดเผยต่อสาธารณะ และรับฟังข้อเสนอแนะของประชาชนก่อนที่จะมีการเริ่มโครงการ

received_929808623716417
ภาพโดย Action for Shan State Rivers

 

นอกจากนี้ยังเรียกร้องให้นักลงทุนต่างชาติเคารพกฎหมายในประเทศของตน และกฎหมายระหว่างประเทศ การออกมาเคลื่อนไหวครั้งนี้ยังต้องการให้ 2 พรรคการเมืองไทใหญ่ อย่างพรรคหัวเสือ (Shan Nationalities League for Democracy -SNLD) และพรรคเสือเผือก (Shan Nationalities Democratic Party – SNDP) และกลุ่มติดอาวุธออกมาสนับสนุนประชาชนในการเรียกร้องให้หยุดเขื่อนในรัฐฉานโดยทันที

 

received_929809280383018
ภาพโดย Action for Shan State Rivers

 

ขณะที่หลายเมืองในรัฐฉานอย่างเมืองสี่ป้อ เมืองต้างยาน เมืองน้ำสั่น เมืองปั่น เมืองกุ๋นเหง และเมืองเลน ท่าขี้เหล็ก ได้จัดกิจกรรมอนุรักษ์แม่น้ำในแต่ละเมือง ที่เมืองสีป้อ ชาวนาได้รวมตัวกันในพื้นที่ที่มีบริษัทมาขุดแร่เงินใกล้แม่น้ำตู้ (ในสี่ป้อ) โดยชาวนาได้เขียนป้ายมีใจความว่า “ขอให้แม่น้ำตู้และแม่น้ำอื่นๆ ในรัฐฉานยืนยาวคู่โลก ขอให้แม่น้ำตู้สะอาดใส เพราะเป็นเส้นเลือดใหญ่หล่อเลี้ยงคนสีป้อ” ขณะที่เมืองเลน ท่าขี้เหล็ก ได้มีการขอพรให้กับแม่น้ำคำ ในพื้นที่ หลังบริษัทมาขุดทองจนแม่น้ำแห้งขอด

Comments are closed, but trackbacks and pingbacks are open.