ผนึกกำลังฟ้องศาลปกครอง-ยกเลิกอีไอเอโครงการอ่างเก็บน้ำน้ำญวน

เมื่อวันที่ 10 พฤษภาคม 2565 ที่ห้องประชุมหมู่บ้านน้ำยวนพัฒนา อ.เชียงคำ จ.พะเยา ได้มีการประชุมของชาวบ้านโดยมีวาระสำคัญเรื่องการแสดงจุดยืนของชุมชนต่อผลกระทบจากโครงการอ่างเก็บน้ำน้ำญวน โดยมีผู้ใหญ่บ้าน คณะกรรมการหมู่บ้าน ชาวบ้านที่จะได้รับผลกระทบ และองค์กรด้านสิ่งแวดล้อม จำนวนกว่า 50 คน เข้าร่วมประชุม

นายเจี่ยวโฝ่ง เต็มศิริมงคล ผู้ใหญ่บ้านน้ำยวนพัฒนากล่าวว่า โครงการอ่างเก็บน้ำน้ำญวนมีการศึกษามากว่า 10 ปีแล้ว เท่าที่จำได้มีการดำเนินการเรื่องนี้เมื่อปี 2555  ตนในฐานะผู้นำชุมชนได้ติดตามมาอย่างต่อเนื่องและได้เข้าร่วมการประชุมหลายครั้งและยื่นยันในที่ประชุมทุกครั้งว่าชาวบ้านน้ำยวนพัฒนาไม่เห็นด้วยกับโครงการนี้ เนื่องจากน้ำจะท่วมที่อยู่อาศัยและที่ทำกินของชาวบ้าน

นายเจี่ยวโฝ่งกล่าวว่า ปลายปี 2564 ที่ผ่านมาได้ทราบข่าวว่ารายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อมหรืออีไอเอผ่านคณะกรรมการสิ่งแวดล้อมแห่งชาติและเข้าสู่กระบวนการเริ่มการก่อสร้าง เมื่อทราบข่าวนี้ชาวบ้านก็เข้าไปยื่นหนังสือคัดค้านโครงการกับนายอำเภอเชียงคำ เมื่อมีนาคม 2565 ซึ่งนายอำเภอและหน่วยงานปกครองได้ลงพื้นที่และรับปากชาวบ้านว่าภายใน 3 เดือน จะให้ชลประทานมาชี้แจงรายละเอียดและขั้นตอนว่าเป็นอย่างไร หลังจากนั้นรองผู้ว่าราชการจังหวัดพะเยาได้มาลงพื้นที่เพื่อสอบถามชาวบ้านอีกครั้ง ซึ่งชาวบ้านก็ยืนยันว่าไม่เห็นด้วยกับโครงการ รองผู้ว่าก็รับปากว่าจะต้องมีการชี้แจง และปรึกษาหารือกันอีกครั้งว่าจะสามารถหาทางออกร่วมกันได้หรือไม่โดยให้เจ้าของโครงการมาชี้แจงตามกระบวนการ 

“ตอนนี้ชาวบ้านไม่ทราบขั้นตอนและไม่มีรายละเอียดโครงการรวมถึงรายงานผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมที่ชลประทานทำเสร็จไปแล้ว ผมขอยืนยันว่าชาวบ้านไม่เห็นด้วยกับโครงการนี้มาโดยตลอด ทำไมรายงานดังกล่าวจึงผ่านการพิจารณาไปได้  ซึ่งผมตั้งข้อสงสัยมาโดยตลอดว่ารายงานนี้ไม่มีข้อมูลข้อเท็จจริงของพื้นที่ที่ครบถ้วนสมบูรณ์อย่างแน่นอน เพราะไม่เคยมีหน่วยงานหรือผู้ทำรายงานมาลงพื้นที่ ตลอดระยะเวลาที่ผมเป็นผู้ใหญ่บ้านก็ไม่มีผู้ศึกษารายงานแจ้งขอมาทำข้อมูลแม้แต่ครั้งเดียว เราไม่เห็นด้วยกับรายงานชิ้นนี้และต้องยกเลิกรายงานที่ไม่สมบูรณ์นี้ ผมเห็นด้วยกับการพัฒนาถ้าหากจะสร้างอ่างเก็บน้ำไว้เพื่อการพัฒนาด้านการเกษตรต้องมาเริ่มกระบวนการกันใหม่ทั้งหมดอย่างมีส่วนร่วมและต้องไม่กระทบชาวบ้านน้ำยวน”ผู้ใหญ่บ้านกล่าว

นายนก แสงศรีจันทร์ ชาวบ้าน ผู้มีรายชื่อในเอกสารประชุมชี้แจงโครงการ ที่จะต้องย้ายบ้านเนื่องจากจะถูกน้ำท่วม ร่วมกับชาวบ้านอีก 15 หลังคาเรือน กล่าวว่า ยืนยันว่าจะไม่ย้าย ไม่อพยพ ไม่เอาค่าชดเชย และขอสู้คัดค้านโครงการ รายชื่อชาวบ้านจำนวน 16 หลังคาเรือนตามเอกสารที่เคยได้รับมาจากชลประทาน เป็นข้อมูลที่ไม่เป็นจริงเพราะไม่มีรายชื่อชาวบ้าน ที่มีบ้านเรือนอยู่ในระแวกใกล้เคียงและติดกับบ้านของตนเอง ไม่มีในรายงานถ้าบ้านตนถูกน้ำท่วมตามเอกสารที่แจ้งมา บ้านเรือนของชาวบ้านที่อยู่ริมน้ำญวนฝั่งถนนติดแม่น้ำญวนทั้งหมดก็จะถูกน้ำท่วมไปด้วยเช่นกัน เพราะบ้านเรือนตั้งอยู่ใกล้กันและอยู่ในระดับความสูงที่เท่าๆกัน ดังนั้นชาวบ้านที่จะถูกน้ำท่วมต้องมีจำนวนมากกว่า 16 รายที่มีในเอกสารอย่างแน่นอน ชาวบ้านจึงไม่เชื่อว่ารายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อมที่ผ่านการพิจารณาจะเป็นความจริง

นางสาว ชนากานต์ เต็มศิริมงคล กล่าวว่าไม่เห็นด้วยกับโครงการ ข้อเสนอของเราคือยกเลิกโครงการ ซึ่งจะต้องยกเลิกรายงานผลกระทบทางสิ่งแวดล้อมฉบับที่ชลประทานทำเสร็จไปแล้ว เพราะเราไม่เคยได้ร่วมและไม่ถามเราแม้แต่ครั้งเดียว สิ่งที่เรายืนยันมาตลอดคือไม่เอาโครงการ  เมื่อต้นเดือนที่ผ่านมาทางชาวบ้านร่วมกันทำประชาคมหมู่บ้าน มีมติประชาไม่เห็นด้วยกับโครงการอ่างเก็บน้ำน้ำญวน หลังจากนี้เราจะทำหนังสือคัดค้านโครงการไปยื่นต่อนายอำเภอ ผู้ว่าราชการจังหวัด ชลประทานพะเยา  ส.ส. ธรรมนัส อธิบดีกรมชลประทาน และ รมต.กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ การยื่นครั้งนี้ชาวบ้านจะเดินทางไปยื่นด้วยตนเอง และบางส่วนจะส่งจดหมายให้หน่วยงานได้ทราบเหตุผลที่เราไม่เห็นด้วยกับโครงการ หลังจากนั้นเราจะผนึกกำลังชาวบ้านทั้งหมดฟ้องศาลปกครอง ให้ยกเลิกรายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อม ซึ่งเป็นรายงานที่ไม่สมบูรณ์ไม่เป็นความจริง  ต่อไป

นายสมศักดิ์ แซ่จ๋าว ชาวบ้าน กล่าวว่า ทราบว่าโครงการนี้จะสร้างหัวงานเขื่อนในพื้นที่บ้านสบสา หมู่ที่ 18 ต.ร่มเย็น อ.เชียงคำ จ.พะเยา ตำแหน่งที่ตั้งหัวงานเขื่อนเป็นช่องเขาแคบสร้างกันลำน้ำญวนพื้นที่อ่างเก็บน้ำอยู่ในเขตพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติป่าน้ำเปื๋อย ป่าน้ำหย่วน และป่าน้ำลาว พื้นที่บางส่วนอยู่ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติภูซาง ตัวเขื่อนออกแบบเป็นเขื่อนหินทิ้งแกนดินเหนียว ขนาดความจุ 30 ล้านลูกบาศก์เมตร สันเขื่อนสูง 40.2 เมตร ยาว 572 เมตร ระดับน้ำสูงสุด 466.50 ม.รทก.ที่ตั้งโครงการเขื่อนน้ำญวนรวมพื้นที่โครงการทั้งหมด 1,163 ไร่ ประกอบด้วย 1)พื้นที่หัวงานจำนวน 129 ไร่ พื้นที่อ่างเก็บน้ำ 948 ไร่ 3) แนวกันเขตสำหรับก่อสร้างถนนทดแทน 86 ไร่ มูลค่าก่อสร้าง รวม 1,317.39 ล้านบาท ระยะเวลาก่อสร้าง 5 ปี

“ข้อมูลเบื้องต้นที่ผมทราบคือ มีที่ดินของชาวบ้าน  83 ราย  121 แปลง บ้านเรือนของชาวบ้านน้ำยวนพัฒนา หมู่ 19 จำนวน 22 ครัวเรือนต้องถูกน้ำท่วม ซึ่งเป็นข้อมูลที่เป็นจริงหรือไม่ ยังไม่ทราบได้เนื่องจากชาวบ้านไม่มีเอกสารรายละเอียดโครงการและรายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อมและด้านอื่นๆของรายงานฉบับสมบูรณ์ ซึ่งต้องเป็นหน้าที่ของชลประทานเอารายงานฉบับนั้นมาให้ชาวบ้านเพื่อดูรายละเอียด ซึ่งผมเชื่อว่าตั้งแต่ขั้นแรกของการจัดทำรายงานชาวบ้านน้ำยวนไม่เคยได้เข้าร่วมในกระบวนการนี้และไม่เคยรู้ข้อมูลรายงาน เราไม่เห็นด้วยกับรายงานนี้และขอให้ยกเลิกรายงาน”นายสมศักดิ์ กล่าว

นายตาไหน แซ่ย่าง ชาวบ้านผู้มีรายชื่อในเอกสารประชุมชี้แจงโครงการ ที่จะต้องย้ายบ้านเนื่องจากจะถูกน้ำท่วม ผมอายุมากแล้ว อาศัยอยู่บ้านหลังนี้มาทั้งชีวิต ถึงแม้จะเป็นบ้านหลังไม่ใหญ่แต่ก็มีความสุขดีตามวิถีของชนเผ่าเมี่ยน ตนไม่เห็นด้วยกับโครงการและจะไม่ยอมย้ายบ้าน ตนย้ายบ้านไปเริ่มต้นชีวิตใหม่ไม่ได้แล้วผมอายุมากแล้ว

ทั้งนี้ในช่วงระหว่างการประชุม ชาวบ้านในหมู่บ้านได้แจ้งต่อที่ประชุมว่ามีหน่วยงานของชลประทานเข้ามาทำการรางวัดที่ดิน เพื่อสร้างเขื่อนบริเวณถนนใกล้ๆหมู่บ้าน ชาวบ้านทั้งหมดในที่ประชุมจึงยุติการประชุมและรวมตัวกันไปขับไล่ คนงานของชลประทาน ทำให้บรรยากาศตึงเครียด โดยชาวบ้านได้สอบถามคนงานและจำได้ว่าเมื่อ 5 วันก่อน กลุ่มคนงานชุดนี้เป็นชุดเดิมที่ชาวบ้านเคยไล่ออกจากพื้นที่มาแล้ว 1 ครั้ง

On Key

Related Posts

ชาวบ้านริมโขงสุดปลื้ม “ครูตี๋”รับรางวัล Goldman Environmental Prize เผยร่วมต่อสู้คัดค้านระเบิดแก่งแม่น้ำโขงมาด้วยกัน นักวิชาการรัฐดูตัวอย่างการรักษาธรรมชาติของคนเล็กคนน้อย

เมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม 2565 ที่โฮงเฮียนแม่น้ำโขง อRead More →